# Bakara Sûresi, 231. Âyet (2:231)

> وَإِذَا طَلَّقْتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ ۚ وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوا۟ ۚ وَمَن يَفْعَلْ ذَٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُۥ ۚ وَلَا تَتَّخِذُوٓا۟ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ هُزُوًا ۚ وَٱذْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ أَنزَلَ عَلَيْكُم مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ وَٱلْحِكْمَةِ يَعِظُكُم بِهِۦ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ

*Ve-iżâ tallektumu-nnisâe febelaġne ecelehunne feemsikûhunne bima'rûfin ev serrihûhunne bima'rûf(in)(c) velâ tumsikûhunne dirâran lita'tedû(c) vemen yef'al żâlike fekad zaleme nefseh(u)(c) velâ tetteḣiżû âyâti(A)llâhi huzuvâ(en)(c) veżkurû ni'meta(A)llâhi ‘aleykum vemâ enzele ‘aleykum mine-lkitâbi velhikmeti ya'iżukum bih(i)(c) vettekû(A)llâhe va'lemû enna(A)llâhe bikulli şey-in ‘alîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Kadınları boşadığınız ve onlar da bekleme sürelerini bitirdikleri zaman, ya onları iyilikle tutun yahut iyilikle bırakın. Haklarına tecavüz edip zarar vermek için onları tutmayın. Bunu kim yaparsa kendine zulmetmiş olur. Sakın Allah'ın ayetlerini eğlenceye almayın. Allah'ın üzerinizdeki nimetini, size öğüt vermek için indirdiği Kitab'ı ve hikmeti hatırlayın. Allah'a karşı gelmekten sakının ve bilin ki Allah her şeyi hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/231

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 231. ayet, boşanma durumunda kadınlara karşı adil ve insancıl davranmanın önemini vurgular. Ayet, eşlerin haklarına riayet etmeyi, Allah'ın ayetlerini ciddiye almayı ve O'nun nimetlerini hatırlamayı emrederek, hukuki ve ahlaki sorumlulukları bir arada ele alır.","keyConcepts":[{"word":"طَلَّقْتُمُ","root":"ط ل ق","rootLatin":"t-l-q","meaning":"Boşanma eylemini, eşleri serbest bırakma ve evlilik bağını sona erdirme fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Talâk (طلاق), bağın çözülmesi ve serbest bırakılması anlamına gelir. Evlilik bağının çözülmesi için kullanılır. Ayetteki 'talâk' kelimesi, erkeğin eşini boşama hakkını ve bu hakkın kullanımını ifade ederken, bu eylemin belirli kurallar çerçevesinde yapılması gerektiğini ima eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Talâk, 'serbest bırakmak' ve 'salıvermek' anlamlarına gelir. Kur'an'da kadınların boşanması bağlamında kullanıldığında, evlilik akdinin sona erdirilmesi ve kadının kocasının velayetinden çıkması demektir. Ayetteki kullanımı, bu fiilin hukuki bir işlem olduğunu ve belirli bir süreci (iddet) gerektirdiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'talâk' kavramını Kur'an'ın sosyal ve hukuki düzenlemeleri içinde inceler. Boşanma, İslam öncesi Arap toplumunda keyfi bir eylemken, Kur'an'ın bu kavramı belirli kurallar ve ahlaki yükümlülüklerle sınırladığını belirtir. Ayetteki 'talâk' ifadesi, bu sınırlamaların başlangıcını ve boşanmanın bile adaletle yapılması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"أَجَلَهُنَّ","root":"أ ج ل","rootLatin":"e-c-l","meaning":"Kadınların boşanma sonrası beklemek zorunda oldukları iddet süresini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ecel (أجل), belirlenmiş bir zaman dilimi veya sürenin sonu demektir. Ayetteki 'ecelühünne' ifadesi, boşanan kadınların iddet sürelerinin sonuna yaklaştığını belirtir. Bu süre, kadının hamile olup olmadığının anlaşılması ve evlilik bağının tamamen çözülmesi için konulmuş bir bekleme süresidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ecel, bir şeyin sonu veya belirlenmiş süresi anlamına gelir. Kur'an'da genellikle ölüm veya belirli bir zaman diliminin sonu için kullanılır. Bu ayette ise, boşanan kadının evlilik bağının tamamen sona ermesi için beklemesi gereken 'iddet' süresinin bitimini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ecel, bir şeyin nihayeti ve sonu demektir. Boşanma ayetlerinde geçen 'ecelühünne', kadınların iddet sürelerinin tamamlanmasına işaret eder. Bu süre zarfında eşlerin ya güzellikle bir araya gelmesi ya da güzellikle ayrılması gerektiği vurgulanır."}]},{"word":"فَأَمْسِكُوهُنَّ","root":"م س ك","rootLatin":"m-s-k","meaning":"Boşanma sürecindeki kadınları, iddet süresi içinde evlilik bağını devam ettirme niyetiyle tutmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İmsâk (إمساك), bir şeyi tutmak, alıkoymak veya korumak anlamına gelir. Ayetteki 'fâemsikûhünne' ifadesi, iddet süresi içinde eşi nikah altında tutmayı, yani boşanmadan vazgeçip evliliği sürdürmeyi ifade eder. Bu, 'bilinen bir güzellikle' (bima'rûfin) yapılması gereken bir eylemdir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İmsâk, bir şeyi elinde tutmak, bırakmamak demektir. Boşanma bağlamında, iddet süresi içinde eşi geri döndürme niyetiyle tutmak anlamına gelir. Ayet, bu tutmanın 'zarar vermek' (dırâran) amacıyla değil, 'güzellikle' (bima'rûfin) olması gerektiğini şart koşar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'imsâk' kelimesinin Kur'an'daki kullanımını incelerken, bu ayetteki anlamının, boşanma sürecindeki eşi, evliliği devam ettirme niyetiyle nikah altında tutmak olduğunu belirtir. Bu eylemin 'ma'rûf' (iyilik, güzellik) ile yapılması, kadının haklarına riayet etmeyi ve ona zarar vermemeyi gerektirir."}]},{"word":"سَرِّحُوهُنَّ","root":"س ر ح","rootLatin":"s-r-h","meaning":"Boşanma sürecindeki kadınları, iddet süresi sonunda evlilik bağını tamamen sona erdirerek serbest bırakmayı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tesrîh (تسريح), bir şeyi serbest bırakmak, salıvermek anlamına gelir. Ayetteki 'serrıhûhünne' ifadesi, iddet süresi sonunda kadını tamamen serbest bırakmayı, yani boşanmayı kesinleştirmeyi ve evlilik bağını tamamen çözmeyi ifade eder. Bu da 'bilinen bir güzellikle' (bima'rûfin) yapılmalıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tesrîh, 'salıvermek' ve 'göndermek' anlamlarına gelir. Kur'an'da boşanma bağlamında kullanıldığında, kadını iddet süresi sonunda tamamen serbest bırakmak, yani evlilik akdini nihai olarak sona erdirmek demektir. Ayet, bu serbest bırakmanın da adalet ve iyilikle yapılması gerektiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tesrîh, bir şeyi bağından kurtarıp salıvermek demektir. Bu ayette, iddet süresi bitiminde kadını tamamen boşayıp serbest bırakmak anlamına gelir. Bu eylemin de 'ma'rûf' (iyilik) ile yapılması, kadının haklarının korunmasını ve ona haksızlık yapılmamasını gerektirir."}]},{"word":"بِمَعْرُوفٍ","root":"ع ر ف","rootLatin":"a-r-f","meaning":"İslam hukukuna ve toplumun genel kabul görmüş ahlaki değerlerine uygun, adil ve iyi bir şekilde davranmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ma'rûf (معروف), akıl ve şeriat tarafından iyi ve güzel kabul edilen her şeydir. Ayetteki 'bima'rûfin' ifadesi, eşleri tutarken veya boşarken, İslam'ın ve toplumun genel ahlak kurallarının gerektirdiği adalet, iyilik ve hakkaniyet çerçevesinde hareket etmeyi emreder. Bu, kadının haklarına riayet etmeyi ve ona zarar vermemeyi içerir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ma'rûf, şeriatın ve aklın güzel gördüğü, insanların yadırgamadığı her şeydir. Bu ayetteki kullanımı, boşanma sürecinde eşlere karşı gösterilmesi gereken davranışın, hukuki ve ahlaki normlara uygun, adil ve insancıl olması gerektiğini vurgular. Bu, keyfi ve zararlı davranışlardan kaçınmayı gerektirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'ma'rûf' kavramını Kur'an'ın ahlaki ve sosyal düzenlemelerinin temel taşlarından biri olarak ele alır. 'Ma'rûf', toplumun genel kabul görmüş iyi ve doğru davranışlarını ifade eder. Bu ayetteki 'bima'rûfin' ifadesi, boşanma gibi hassas bir konuda bile, tarafların birbirlerine karşı adil, saygılı ve insancıl davranmaları gerektiğini, keyfi ve zararlı eylemlerden kaçınmaları gerektiğini belirtir."}]},{"word":"ضِرَارًا","root":"ض ر ر","rootLatin":"d-r-r","meaning":"Eşlere zarar verme, onlara haksızlık etme veya haklarını çiğneme niyetiyle yapılan eylemi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dırâr (ضرار), birine zarar vermek, eziyet etmek veya haksızlık yapmak anlamına gelir. Ayetteki 'dırâran' ifadesi, eşi sırf ona zarar vermek, haklarını kısıtlamak veya onu mağdur etmek amacıyla tutmanın yasak olduğunu belirtir. Bu, boşanma hakkının kötüye kullanılmasını engellemeyi amaçlar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Dırâr, birine kasıtlı olarak zarar vermek, eziyet etmek demektir. Bu ayette, erkeğin eşini boşama veya tutma hakkını, kadına zarar vermek, onu mağdur etmek veya haklarını gasp etmek amacıyla kullanmasının haram olduğunu ifade eder. Bu, İslam hukukunda 'zarar verme yasağı' ilkesinin bir yansımasıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'dırâr' kelimesinin Kur'an'daki kullanımını incelerken, bu ayetteki anlamının, boşanma sürecinde kadına karşı yapılan haksız ve zararlı davranışları kapsadığını belirtir. Eşi sırf ona eziyet etmek, haklarını engellemek veya onu zor durumda bırakmak amacıyla tutmak, Kur'an'ın yasakladığı bir davranıştır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["bosanma","aile-nikah","hukuk-ceza","takva","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"طَلَّقْتُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-ل-ق","rootLatin":"ṭ-l-q","lemma":"طَلَّقَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"boşadınız"},{"position":3,"surface":"ٱلنِّسَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-س-و","rootLatin":"n-s-w","lemma":"نِسَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kadınları"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":4,"surface":"بَلَغْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ل-غ","rootLatin":"b-l-ġ","lemma":"بَلَغَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ulaştılar"},{"position":5,"surface":"أَجَلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ج-ل","rootLatin":"ʾ-j-l","lemma":"أَجَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sürelerini"},{"position":5,"surface":"هُنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":6,"surface":"أَمْسِكُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"م-س-ك","rootLatin":"m-s-k","lemma":"أَمْسَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tutun"},{"position":6,"surface":"هُنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onları"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"مَعْرُوفٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-ر-ف","rootLatin":"ʿ-r-f","lemma":"مَعْرُوف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"güzellikle"},{"position":8,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":9,"surface":"سَرِّحُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ر-ح","rootLatin":"s-r-ḥ","lemma":"سَرَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bırakın"},{"position":9,"surface":"هُنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onları"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"مَعْرُوفٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-ر-ف","rootLatin":"ʿ-r-f","lemma":"مَعْرُوف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"güzellikle"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapmayın"},{"position":12,"surface":"تُمْسِكُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-س-ك","rootLatin":"m-s-k","lemma":"أَمْسَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı 'lâ'dan sonra geldiği için meczûm","gloss":"tutmayın"},{"position":12,"surface":"هُنَّ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onları"},{"position":13,"surface":"ضِرَارًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ض-ر-ر","rootLatin":"ḍ-r-r","lemma":"ضِرَار","form":"Mufâ'ale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün lieclih olduğu için mansûb","gloss":"zarar vermek için"},{"position":14,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"تَعْتَدُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-د-و","rootLatin":"ʿ-d-w","lemma":"اِعْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'li'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"haddi aşmanız"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":16,"surface":"يَفْعَلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-ʿ-l","lemma":"فَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"yaparsa"},{"position":17,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"bunu"},{"position":18,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":18,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gerçekten"},{"position":19,"surface":"ظَلَمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظَلَمَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zulmetti"},{"position":20,"surface":"نَفْسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nefsine"},{"position":20,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":21,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapmayın"},{"position":22,"surface":"تَتَّخِذُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"ʾ-ḫ-ḏ","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı 'lâ'dan sonra geldiği için meczûm","gloss":"edinmeyin"},{"position":23,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ي-ي","rootLatin":"ʾ-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ayetlerini"},{"position":24,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":25,"surface":"هُزُوًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-ز-أ","rootLatin":"h-z-ʾ","lemma":"هُزُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"alaya"},{"position":26,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":26,"surface":"ٱذْكُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"ḏ-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"anın"},{"position":27,"surface":"نِعْمَتَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-ʿ-m","lemma":"نِعْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nimetini"},{"position":28,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":29,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerinize"},{"position":29,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":30,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":30,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"o şeyi ki"},{"position":31,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":32,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerinize"},{"position":32,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":33,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":34,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Kitap'tan"},{"position":35,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":35,"surface":"ٱلْحِكْمَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ك-م","rootLatin":"ḥ-k-m","lemma":"حِكْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"hikmeti"},{"position":36,"surface":"يَعِظُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ع-ظ","rootLatin":"w-ʿ-ẓ","lemma":"وَعَظَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"öğüt veriyor"},{"position":36,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"size"},{"position":37,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":37,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onunla"},{"position":38,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":38,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının"},{"position":39,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan"},{"position":40,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":40,"surface":"ٱعْلَمُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bilin"},{"position":41,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":42,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Enne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ın"},{"position":43,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":43,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":44,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"š-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şeyin"},{"position":45,"surface":"عَلِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Enne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bilici olduğunu"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *2/231*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *2/231*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *2/231*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *2/231*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *2/231*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/231*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *2/231*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *2/231*