# Bakara Sûresi, 233. Âyet (2:233)

> ۞ وَٱلْوَٰلِدَٰتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَـٰدَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ۖ لِمَنْ أَرَادَ أَن يُتِمَّ ٱلرَّضَاعَةَ ۚ وَعَلَى ٱلْمَوْلُودِ لَهُۥ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِٱلْمَعْرُوفِ ۚ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَآرَّ وَٰلِدَةٌۢ بِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُودٌ لَّهُۥ بِوَلَدِهِۦ ۚ وَعَلَى ٱلْوَارِثِ مِثْلُ ذَٰلِكَ ۗ فَإِنْ أَرَادَا فِصَالًا عَن تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗ وَإِنْ أَرَدتُّمْ أَن تَسْتَرْضِعُوٓا۟ أَوْلَـٰدَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُم مَّآ ءَاتَيْتُم بِٱلْمَعْرُوفِ ۗ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

*Velvâlidâtu yurdi'ne evlâdehunne havleyni kâmileyn(i)(s) limen erâde en yutimme-rradâ'a(te)(c) ve'ale-lmevlûdi lehu rizkuhunne vekisvetuhunne bilma'rûf(i)(c) lâ tukellefu nefsun illâ vus'ahâ(c) lâ tudârra vâlidetun biveledihâ velâ mevlûdun lehu biveledih(i)(c) ve'ale-lvâriśi miślu żâlik(e)(k) fe-in erâdâ fisâlen ‘an terâdin minhumâ veteşâvurin felâ cunâha ‘aleyhimâ(k) ve-in eradtum en testerdi'û evlâdekum felâ cunâha ‘aleykum iżâ sellemtum mâ âteytum bilma'rûf(i)(k) vettekû(A)llâhe va'lemû enna(A)llâhe bimâ ta'melûne basîr(un)*

**Meal (Diyanet):** -Emzirmeyi tamamlamak isteyenler için- anneler çocuklarını iki tam yıl emzirirler. Onların (annelerin) yiyeceği, giyeceği, örfe uygun olarak babaya aittir. Hiçbir kimseye gücünün üstünde bir yük ve sorumluluk teklif edilmez. -Hiçbir anne ve hiçbir baba çocuğu sebebiyle zarara uğratılmasın- (Baba ölmüşse) mirasçı da aynı şeyle sorumludur. Eğer (anne ve baba) kendi aralarında danışıp anlaşarak (iki yıl dolmadan) çocuğu sütten kesmek isterlerse, onlara günah yoktur. Eğer çocuklarınızı (bir sütanneye) emzirtmek isterseniz, örfe uygun olarak vereceğiniz ücreti güzelce ödediğiniz takdirde size bir günah yoktur. Allah'a karşı gelmekten sakının ve bilin ki, Allah, yapmakta olduklarınızı hakkıyla görendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/233

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 233. ayet, emzirme süresi, annelerin nafakası, karşılıklı sorumluluklar ve boşanma sonrası çocuk bakımı gibi aile hukukuna dair önemli hükümleri içermektedir. Ayet, özellikle 'r-d-a' (emzirme) ve 'm-r-f' (maruf) kökleri üzerinden toplumsal adalet ve karşılıklı rızayı vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يُرْضِعْنَ","root":"ر ض ع","rootLatin":"r-d-a","meaning":"Annelerin çocuklarını emzirmesi fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'er-radâ'' kelimesini 'süt emmek' veya 'süt vermek' olarak açıklar. Ayetteki 'yurdi'ne' fiili, annelerin çocuklarına süt vermesi, yani emzirmesi eylemini ifade eder ve bu, annelik görevlerinden biri olarak vurgulanır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'radâ'' kelimesinin mecazi kullanımlarına da değinmekle birlikte, bu ayetteki 'yurdi'ne' fiilinin doğrudan ve hakiki anlamda, annelerin çocuklarını sütle beslemesi anlamına geldiğini belirtir. Bu, fıkhi bir hükmün temelini oluşturur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'radâ'' kavramının Kur'an'daki sosyal ve ahlaki boyutunu inceler. Bu ayetteki kullanımı, çocuğun temel ihtiyacının karşılanması ve annenin bu süreçteki rolünün kutsallığına işaret ederken, aynı zamanda aile içi sorumlulukların bir parçası olarak ele alınır."}]},{"word":"كَامِلَيْنِ","root":"ك م ل","rootLatin":"k-m-l","meaning":"Emzirme süresinin tam ve eksiksiz iki yıl olması gerektiğini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kemâl' kelimesini 'bir şeyin eksiksiz ve tam olması' olarak tanımlar. Ayetteki 'kâmileyn' ifadesi, emzirme süresinin iki tam yıl olması gerektiğini, bu sürenin eksiltilmemesi gerektiğini vurgular ve fıkhi bir sınır çizer."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'kemâl'in bir şeyin tüm parçalarının bir araya gelmesiyle oluşan bütünlük olduğunu belirtir. 'Kâmileyn' ifadesi, emzirme süresinin iki yılın tamamını kapsaması gerektiğini, yani bu sürenin kesintisiz ve eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesini ifade eder."}]},{"word":"ٱلرَّضَاعَةَ","root":"ر ض ع","rootLatin":"r-d-a","meaning":"Emzirme eyleminin kendisini, yani süt verme sürecini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'radâa' kelimesinin 'süt emme' veya 'süt verme' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'er-radâate' ifadesi, emzirme eyleminin tamamlanması arzusunu dile getirir ve bu eylemin fıkhi ve sosyal önemine işaret eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'radâ'' kökünün 'süt emmek' veya 'süt vermek' anlamlarını taşıdığını ve 'radâa' masdarının bu eylemin kendisini ifade ettiğini açıklar. Ayette, emzirme sürecinin tamamlanması isteği bağlamında kullanılmıştır."}]},{"word":"بِٱلْمَعْرُوفِ","root":"ع ر ف","rootLatin":"a-r-f","meaning":"Nafaka ve giyim gibi yükümlülüklerin örf ve âdete uygun, makul bir şekilde yerine getirilmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ma'rûf' kelimesini 'aklın veya şeriatın iyi kabul ettiği şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'bi'l-ma'rûf' ifadesi, annelerin nafaka ve giyim haklarının, toplumun genel kabul görmüş adalet ve insaf ölçülerine göre, makul ve uygun bir şekilde karşılanması gerektiğini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ma'rûf'un, insanların genel olarak iyi ve güzel kabul ettiği, şeriatın da onayladığı davranış ve uygulamalar olduğunu ifade eder. Bu ayette, annelerin haklarının belirlenmesinde örf ve âdetin, yani toplumun genel geçer kurallarının esas alınması gerektiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ma'rûf' kavramının Kur'an'da genellikle 'iyilik, güzellik, adalet ve örfe uygunluk' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, annelerin nafaka ve giyim haklarının belirlenmesinde keyfiliğin değil, toplumun genel kabul görmüş adalet anlayışının esas alınması gerektiğini ifade eder."}]},{"word":"تُضَآرَّ","root":"ض ر ر","rootLatin":"d-r-r","meaning":"Zarar vermek, zarar görmek veya zarara uğratmak anlamlarına gelir; ayette karşılıklı olarak zarar verilmemesi gerektiğini vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'darar' kelimesini 'bir şeye zarar vermek' veya 'bir şeyin zarar görmesi' olarak açıklar. Ayetteki 'lâ tudârra' ifadesi, ne annenin çocuğundan dolayı ne de babanın çocuğundan dolayı zarara uğratılmaması gerektiğini, karşılıklı olarak zarar vermekten kaçınılması gerektiğini emreder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"es-Sicistânî, 'darar' kökünün 'zarar vermek' anlamını taşıdığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, boşanmış eşler arasında çocuk üzerinden birbirlerine zarar verme girişimlerinin yasaklandığını, çocuğun menfaatinin korunması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"فِصَالًا","root":"ف ص ل","rootLatin":"f-s-l","meaning":"Çocuğu sütten kesme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fasl' kelimesini 'bir şeyi diğerinden ayırmak' olarak tanımlar. 'Fisâl' ise, çocuğu sütten ayırmak, yani sütten kesmek anlamına gelir. Ayette, anne ve babanın karşılıklı rıza ve istişare ile çocuğu sütten kesme kararını ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fisâl' kelimesinin 'çocuğu sütten ayırmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, emzirme süresinin tamamlanmasından önce veya sonra, anne ve babanın ortak kararıyla çocuğun sütten kesilmesi durumunu ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahkâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara sûresinin 233. âyetinde*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/233*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/233*