# Bakara Sûresi, 241. Âyet (2:241)

> وَلِلْمُطَلَّقَـٰتِ مَتَـٰعٌۢ بِٱلْمَعْرُوفِ ۖ حَقًّا عَلَى ٱلْمُتَّقِينَ

*Velilmutallekâti metâ'un bilma'rûf(i)(s) hakkan ‘ale-lmuttekîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Boşanmış kadınların örfe göre geçimlerinin sağlanması onların hakkıdır. Bu, Allah'a karşı gelmekten sakınanlar üzerinde bir borçtur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/241

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, boşanan kadınların haklarını ve müttakilerin bu konudaki sorumluluklarını ele almaktadır. Temel kavramlar, boşanmış kadınların geçimini, bilinen ve uygun olanı, ve takva sahibi kişilerin yükümlülüğünü vurgular.","keyConcepts":[{"word":"لِلْمُطَلَّقَـٰتِ","root":"ط ل ق","rootLatin":"t-l-q","meaning":"Boşanmış kadınlar anlamına gelir ve boşanma eyleminin pasif failini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'talâk' kelimesinin 'bağı çözmek, serbest bırakmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mutallakât' ise, nikah bağı çözülerek serbest bırakılmış kadınları ifade eder ve onlara tanınan hakkı vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'talâk'ın mecazi olarak 'serbest bırakmak' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Mutallakât' ise, bu serbest bırakılma eylemine maruz kalmış kadınlardır ve ayet, onların bu durumdaki haklarına işaret eder."}]},{"word":"مَتَـٰعٌ","root":"م ت ع","rootLatin":"m-t-'-","meaning":"Faydalanma, geçimlik veya yararlanılacak şey anlamına gelir ve boşanan kadına sağlanacak maddi desteği ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'metâ'' kelimesinin 'faydalanılan şey' veya 'geçimlik' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'metâ'' ise, boşanan kadının boşanma sonrası geçimini sağlamak üzere kendisine verilen mal veya faydayı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'metâ'' kelimesinin 'bir şeyden faydalanmak' ve 'geçimlik' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, boşanan kadına 'ma'rûf' ölçülerinde sağlanacak olan maddi faydayı, yani geçimlik hakkını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'metâ'' kavramının Kur'an'da genellikle dünya hayatının geçici faydaları için kullanıldığını belirtir. Ancak bu ayette, boşanan kadına tanınan 'geçimlik' hakkı olarak, belirli bir süre veya miktar için sağlanan maddi faydayı ifade eder."}]},{"word":"بِٱلْمَعْرُوفِ","root":"ع ر ف","rootLatin":"'-r-f","meaning":"Bilinen, uygun, örfe uygun ve iyi bir şekilde anlamına gelir ve boşanan kadına sağlanacak faydanın niteliğini belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ma'rûf' kelimesinin 'bilinen, tanınan, güzel ve iyi olan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bi'l-ma'rûf' ifadesi, boşanan kadına verilecek olan 'metâ''nın şer'î ve örfî ölçülere uygun, adil ve makul bir şekilde olması gerektiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ma'rûf'un 'akıl ve şeriat tarafından güzel görülen şey' olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, boşanan kadına sağlanacak faydanın, toplumun genel kabul görmüş ahlaki ve hukuki normlarına uygun olması gerektiğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ma'rûf' kavramının Kur'an'da genellikle 'iyilik, güzellik, örf ve âdetlere uygunluk' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, boşanan kadına verilecek olan 'metâ''nın, toplumun genel kabul görmüş adalet ve insaniyet ölçülerine uygun olması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلْمُتَّقِينَ","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Takva sahipleri, Allah'tan korkanlar anlamına gelir ve bu emrin muhatabı olan, sorumluluk sahibi kişileri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'takva' kelimesinin 'nefsi korkulan şeyden korumak' anlamına geldiğini belirtir. 'Müttakîn' ise, Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak kendilerini koruyan kimselerdir. Ayette, boşanan kadınların haklarını gözetme sorumluluğunun müttakîlere ait olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'takva'nın 'Allah'ın azabından sakınmak' olduğunu ifade eder. 'Müttakîn' ise, bu sakınma bilinciyle hareket eden, Allah'ın rızasını gözeten kişilerdir. Ayette, bu kişilerin boşanan kadınlara karşı olan borçlarını yerine getirmeleri gerektiği belirtilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'takva' kavramının Kur'an'da 'Allah'a karşı sorumluluk bilinci, dindarlık ve ahlaki erdem' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'Müttakîn' ise, bu sorumluluk bilinciyle hareket eden, Allah'ın emirlerine riayet eden ve bu bağlamda boşanan kadınların haklarını gözeten kişilerdir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["bosanma","takva","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"ٱلْمُطَلَّقَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ط-ل-ق","rootLatin":"ṭ-l-q","lemma":"مُطَلَّقَة","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"boşanmış kadınlar"},{"position":2,"surface":"مَتَـٰعٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ت-ع","rootLatin":"m-t-ʿ","lemma":"مَتَاع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"faydalanma, geçimlik"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"ٱلْمَعْرُوفِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-ر-ف","rootLatin":"ʿ-r-f","lemma":"مَعْرُوف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"uygun olan, bilinen"},{"position":4,"surface":"حَقًّا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"ḥ-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb (takdir edilen fiilin mef'ûlü)","gloss":"bir hak olarak"},{"position":5,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":6,"surface":"ٱلْمُتَّقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"مُتَّقِي","form":"İfti'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sakınanlar, takva sahipleri"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/241*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/241*