# Bakara Sûresi, 242. Âyet (2:242)

> كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمْ ءَايَـٰتِهِۦ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

*Keżâlike yubeyyinu(A)llâhu lekum âyâtihi le'allekum ta'kilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Düşünesiniz diye Allah size ayetlerini böyle açıklamaktadır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/242

---

## Tefsir

{"topics":["ilim-hikmet","vahiy-kuran","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَذَٰلِكَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":2,"surface":"يُبَيِّنُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيَّنَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"açıklıyor"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":4,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"siz"},{"position":5,"surface":"ءَايَـٰتِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ayetlerini"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"لَعَلَّكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":6,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"siz"},{"position":7,"surface":"تَعْقِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ق-ل","rootLatin":"ʿ-q-l","lemma":"عَقَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin haberi ve nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"akıl edersiniz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın ayetlerini insanlara açıklamasının temel amacını, yani akletmelerini vurgulamaktadır. Dilbilimsel olarak 'beyan' ve 'akıl' kavramları, ilahi mesajın anlaşılması ve idrak edilmesi arasındaki ilişkiyi ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يُبَيِّنُ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Allah'ın ayetlerini açık, anlaşılır ve net bir şekilde ortaya koymasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Beyân (بَيَان), bir şeyi gizliliğinden çıkarıp açıklığa kavuşturmak, netleştirmek anlamına gelir. Ayetteki 'yübeyyinu' fiili, Allah'ın ayetlerini öyle bir şekilde ortaya koyduğunu ifade eder ki, bu ayetler üzerinde düşünenler için hiçbir kapalılık kalmaz, hakikat apaçık hale gelir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yübeyyinu' fiilini 'yudhiru' (ortaya koyar, gösterir) olarak tefsir eder. Bu, Allah'ın ayetlerini insanların idrakine sunarak, onların hakikati görmelerini sağladığına işaret eder. Ayetteki bağlamda, ilahi kelamın anlaşılır kılınmasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'beyan' kavramının Kur'an'da sadece bir şeyi açıklamak değil, aynı zamanda onu 'açıkça ortaya koymak' ve 'ayırt edilebilir kılmak' anlamlarını taşıdığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın ayetleri, doğru ile yanlışı ayırt edebilmek için net bir şekilde sunulmaktadır."}]},{"word":"ٱللَّهُ","root":"ا ل ه","rootLatin":"a-l-h","meaning":"Varlığı zorunlu, tüm ibadetlerin ve kulluğun tek mercii olan Yüce Yaratıcı'dır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Allah (الله), özel isim olup, tüm kemal sıfatları kendinde toplayan, ibadete layık tek varlıktır. Bu ayette, ayetleri açıklayan ve akletmeyi emreden yüce kudret olarak zikredilmiştir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Allah lafzı, zat-ı ilahiyeye delalet eden özel isimdir ve hiçbir şeye benzemez. Ayette, bu ismin kullanılması, açıklanan ayetlerin kaynağının mutlak güç ve hikmet sahibi olduğunu vurgular."}]},{"word":"ءَايَـٰتِهِۦ","root":"ا ي ي","rootLatin":"a-y-y","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini, kudretini ve hükümlerini gösteren deliller, işaretler ve Kur'an ayetleridir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âyât' kelimesini 'alâmât' (işaretler, alametler) olarak açıklar. Bu ayetteki 'âyâtihî', Allah'ın insanlara gönderdiği Kur'an ayetleri ve evrendeki yaratılış delilleri gibi, O'nun varlığını ve kudretini gösteren her türlü işareti kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet (آية), bir şeyin varlığına delalet eden açık bir alamet veya işarettir. Kur'an'da hem evrensel deliller hem de Kur'an'ın kendi cümleleri için kullanılır. Bu ayette, Allah'ın insanlara gönderdiği vahiylerin, üzerinde düşünülmesi gereken açık deliller olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ayet' kelimesinin Kur'an'da hem kozmik işaretler hem de vahyedilen metin parçaları için kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın vahyettiği hükümlerin ve öğütlerin, insanların akletmesi için birer delil niteliğinde olduğu vurgulanır."}]},{"word":"تَعْقِلُونَ","root":"ع ق ل","rootLatin":"a-q-l","meaning":"Akıl yürütmek, düşünmek, idrak etmek, anlamak ve sonuç çıkarmak suretiyle doğruyu yanlıştan ayırmaktır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Akıl (عقل), bir şeyi bağlamak, tutmak anlamına gelir ve bu anlamdan hareketle, insanı doğruya bağlayan, yanlıştan alıkoyan idrak gücüne denir. 'Ta'qilûn' fiili, Allah'ın ayetleri üzerinde derinlemesine düşünerek, onların hikmetini ve maksadını kavramayı ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Akıl, idrak ve temyiz gücüdür. 'Ta'qilûn' ifadesi, sadece işitmekle kalmayıp, duyulanı zihinde işleyerek, üzerinde tefekkür ederek anlamlandırma ve sonuç çıkarma eylemini kapsar. Ayette, Allah'ın ayetlerinin pasif bir şekilde değil, aktif bir düşünce süreciyle anlaşılması gerektiği vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'akıl' kavramının Kur'an'da sadece entelektüel bir yetenek değil, aynı zamanda ahlaki bir sorumluluk taşıdığını belirtir. 'Ta'qilûn' fiili, Allah'ın ayetlerini anlayıp ona göre hareket etme, yani akıllıca davranma yükümlülüğünü ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/242*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/242*
