# Bakara Sûresi, 245. Âyet (2:245)

> مَّن ذَا ٱلَّذِى يُقْرِضُ ٱللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَـٰعِفَهُۥ لَهُۥٓ أَضْعَافًا كَثِيرَةً ۚ وَٱللَّهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُۜطُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

*Men że-lleżî yukridu(A)llâhe kardan hasenen feyudâ'ifehu lehu ad'âfen keśîra(ten)(c) va(A)llâhu yakbidu veyebsutu ve-ileyhi turce'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kimdir Allah'a güzel bir borç verecek o kimse ki, Allah da o borcu kendisine kat kat ödesin. (Rızkı) Allah daraltır ve genişletir. Ancak O'na döndürüleceksiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/245

---

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","rizik","dunya-ahiret-dengesi","tevekkul"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَّن","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"ذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"bu"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimse ki"},{"position":4,"surface":"يُقْرِضُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ر-ض","rootLatin":"q-r-d","lemma":"أَقْرَضَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"ödünç verir"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a"},{"position":6,"surface":"قَرْضًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ر-ض","rootLatin":"q-r-d","lemma":"قَرْض","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir ödünç"},{"position":7,"surface":"حَسَنًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"حَسَن","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"güzel"},{"position":8,"surface":"فَيُضَـٰعِفَهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"d-'-f","lemma":"ضَاعَفَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fâ-i sebebiyye ile mansûb","gloss":"kat kat artırır"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":9,"surface":"لَهُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":9,"surface":"هُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"ona"},{"position":10,"surface":"أَضْعَافًۭا","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"d-'-f","lemma":"ضِعْف","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"kat kat"},{"position":11,"surface":"كَثِيرَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"كَثِير","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"çok"},{"position":12,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":13,"surface":"يَقْبِضُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ب-ض","rootLatin":"q-b-d","lemma":"قَبَضَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"daraltır"},{"position":14,"surface":"وَيَبْصُۜطُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"يَبْصُۜطُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-س-ط","rootLatin":"b-s-t","lemma":"بَسَطَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki fiile atfedildiği için merfû","gloss":"genişletir"},{"position":15,"surface":"وَإِلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":15,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"ona"},{"position":16,"surface":"تُرْجَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-'-","lemma":"رَجَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"döndürüleceksiniz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 245. ayet, Allah'a güzel bir ödünç vermenin (infakın) karşılığının kat kat artırılacağını ve rızkı daraltıp genişletme kudretinin yalnızca Allah'a ait olduğunu vurgular. Ayet, infakın teşviki ve Allah'ın kudretinin beyanı üzerine kuruludur.","keyConcepts":[{"word":"يُقْرِضُ","root":"ق-ر-ض","rootLatin":"k-r-d","meaning":"Allah'a ödünç vermek, infak etmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Karz (قرض), bir şeyi kesmek veya birinden ödünç almak anlamına gelir. Allah'a karz vermek (يُقْرِضُ), O'nun rızası için maldan harcamak, infak etmek demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın bu infakı kendi üzerine bir borç gibi kabul edip karşılığını kat kat vereceğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Allah'a ödünç vermek (يُقْرِضُ), mecazi bir ifadedir. Allah'ın buna ihtiyacı olmadığı halde, kullarını infaka teşvik etmek ve karşılığını vereceğini bildirmek için kullanılmıştır. Bu, Allah'ın vaadinin kesinliğini ve cömertliğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Karz-ı hasen (قرضًا حَسَنًا) kavramı, Kur'an'da Allah'a verilen bir tür 'borç' olarak geçer. Bu, aslında Allah'a yapılan bir iyilik, bir infaktır ve Allah bunu kendi üzerine bir borç gibi alarak kat kat fazlasıyla geri ödeyeceğini vaat eder. Bu, müminlerin Allah yolunda harcamaya teşvik edildiği merkezi bir kavramdır."}]},{"word":"قَرْضًا","root":"ق-ر-ض","rootLatin":"k-r-d","meaning":"Allah yolunda verilen, karşılığı beklenen ödünç veya infak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Karz (قرض), ödünç verilen maldır. Ayetteki 'karzan hasenen' (güzel bir ödünç), Allah rızası için, gönül hoşnutluğuyla ve karşılık beklemeden verilen infaktır. Allah bu infakı kabul eder ve karşılığını artırır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Karz (قرض), birine bir şey vermek ve karşılığını beklemektir. Ancak 'karzan hasenen' (güzel bir ödünç) ifadesi, Allah'a verilen ve karşılığı sadece O'ndan beklenen, riyadan uzak, samimi bir infakı ifade eder. Bu, Allah'ın katında büyük bir değere sahiptir."}]},{"word":"حَسَنًا","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"Güzel, iyi, makbul ve samimi bir şekilde yapılan infakı niteler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüsn (حسن), bir şeyin hem zahiren hem de batınen güzel olmasıdır. 'Karzan hasenen' (güzel bir ödünç) ifadesindeki 'hasenen', verilen malın helal olmasını, gönül hoşnutluğuyla verilmesini, riyadan uzak olmasını ve Allah rızası için yapılmasını kapsar. Bu tür bir infak, Allah katında makbuldür."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hüsn (حسن) kelimesi, Kur'an'da genellikle ahlaki ve estetik güzelliği ifade eder. 'Karzan hasenen' bağlamında, infakın sadece maddi değerini değil, aynı zamanda niyetin saflığını, gönül rızasını ve Allah'a olan teslimiyeti de içerir. Bu, infakın kalitesini ve Allah katındaki değerini belirleyen önemli bir niteliktir."}]},{"word":"فَيُضَـٰعِفَهُۥ","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"Allah'ın verilen ödüncün karşılığını kat kat artıracağını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Dı'f (ضعف), bir şeyin misli veya katı demektir. 'Feyuda'ifuhu' (kat kat artırır), Allah'ın infak edilen malın karşılığını bire ondan yedi yüze kadar, hatta daha fazla katlayarak vereceğini ifade eder. Bu, Allah'ın cömertliğinin ve vaadinin büyüklüğünü gösterir."},{"author":"Abu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Dı'f (ضعف), bir şeyin benzeri veya katı anlamına gelir. Ayetteki 'feyuda'ifuhu' (kat kat artırır) fiili, Allah'ın infak edenlere ahirette vereceği mükafatın sadece verilenle sınırlı kalmayıp, katlanarak artacağını vurgular. Bu, müminleri infaka teşvik eden güçlü bir motivasyondur."}]},{"word":"يَقْبِضُ","root":"ق-ب-ض","rootLatin":"k-b-d","meaning":"Allah'ın rızkı daraltma, kısma kudretini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kabz (قبض), bir şeyi tutmak, daraltmak veya kısmak anlamına gelir. Allah'ın 'yakbidu' (daraltır) fiili, rızkı dilediği kimselere daraltmasını, kısmasını ifade eder. Bu, Allah'ın mutlak kudretini ve rızık üzerindeki tasarrufunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kabz (قبض), bir şeyi elinde tutmak, sıkmak ve daraltmak anlamındadır. Ayetteki 'yakbidu' (daraltır), Allah'ın hikmeti gereği bazı kullarının rızkını kısıtlamasını, geçimlerini zorlaştırmasını ifade eder. Bu, imtihanın bir parçasıdır ve Allah'ın her şeye gücü yettiğini gösterir."}]},{"word":"وَيَبْصُۜطُ","root":"ب-س-ط","rootLatin":"b-s-t","meaning":"Allah'ın rızkı genişletme, bollaştırma kudretini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bast (بسط), bir şeyi yaymak, genişletmek anlamına gelir. Allah'ın 'yebsutu' (bollaştırır) fiili, rızkı dilediği kimselere genişletmesini, bollaştırmasını ifade eder. Bu, Allah'ın cömertliğini ve rızık üzerindeki mutlak tasarrufunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bast (بسط), bir şeyi açmak, yaymak demektir. 'Yebsutu' (bollaştırır), Allah'ın rızkı dilediği kullarına genişletmesini, onlara bolluk vermesini ifade eder. Bu, Allah'ın hem daraltma hem de genişletme kudretine sahip olduğunu ve her şeyin O'nun elinde olduğunu vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hadîd Sûresi** · *2/245*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/245*
- **Hadîd Sûresi** · *2/245*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/245*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *2/245*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *2/245*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/245*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *2/245*