# Bakara Sûresi, 264. Âyet (2:264)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تُبْطِلُوا۟ صَدَقَـٰتِكُم بِٱلْمَنِّ وَٱلْأَذَىٰ كَٱلَّذِى يُنفِقُ مَالَهُۥ رِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۖ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُۥ وَابِلٌ فَتَرَكَهُۥ صَلْدًا ۖ لَّا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَىْءٍ مِّمَّا كَسَبُوا۟ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْكَـٰفِرِينَ

*Yâ eyyuhe-lleżîne âmenû lâ tubtilû sadekâtikum bilmenni vel-eżâ kelleżî yunfiku mâlehu ri-âe-nnâsi velâ yu/minu bi(A)llâhi velyevmi-l-âḣir(i)(s) femeśeluhu kemeśeli safvânin ‘aleyhi turâbun feasâbehu vâbilun feterakehu saldâ(en)(s) lâ yakdirûne ‘alâ şey-in mimmâ kesebû(k) va(A)llâhu lâ yehdi-lkavme-lkâfirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! Allah'a ve ahiret gününe inanmadığı halde insanlara gösteriş olsun diye malını harcayan kimse gibi, sadakalarınızı başa kakmak ve gönül kırmak suretiyle boşa çıkarmayın. Böylesinin durumu, üzerinde biraz toprak bulunan ve maruz kaldığı şiddetli yağmurun kendisini çıplak bıraktığı bir kayanın durumu gibidir. Onlar kazandıklarından hiçbir şey elde edemezler. Allah, kafirler topluluğunu hidayete erdirmez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/264

---

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","ihlas","ahiret-mukafat","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":1,"surface":"أَيُّهَا","pos":"isim","posDetail":"Nidâ Edatı","root":"أَيّ","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için merfû","gloss":"ey"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":4,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın"},{"position":5,"surface":"تُبْطِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ط-ل","rootLatin":"b-ṭ-l","lemma":"أَبْطَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için","gloss":"boşa çıkarmayın"},{"position":6,"surface":"صَدَقَـٰتِكُم","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-د-ق","rootLatin":"ṣ-d-q","lemma":"صَدَقَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sadakalarınızı"},{"position":6,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":7,"surface":"بِٱلْمَنِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"ٱلْمَنِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ن-ن","rootLatin":"m-n-n","lemma":"مَنّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"başa kakma"},{"position":8,"surface":"وَٱلْأَذَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَذَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ذ-ي","rootLatin":"a-dh-y","lemma":"أَذَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"eziyet"},{"position":9,"surface":"كَٱلَّذِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":9,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"o kimse ki"},{"position":10,"surface":"يُنفِقُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"أَنْفَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"harcar"},{"position":11,"surface":"مَالَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"malını"},{"position":11,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":12,"surface":"رِئَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رِئَاء","form":"Mufâ'ale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün lieclih olduğu için mansûb","gloss":"gösteriş için"},{"position":13,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanların"},{"position":14,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":15,"surface":"يُؤْمِنُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"inanmaz"},{"position":16,"surface":"بِٱللَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"Allah'a"},{"position":16,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":17,"surface":"وَٱلْيَوْمِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"ٱلْيَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"güne"},{"position":18,"surface":"ٱلْـَٔاخِرِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"a-kh-r","lemma":"آخِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"son"},{"position":19,"surface":"فَمَثَلُهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":19,"surface":"مَثَلُهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onun durumu"},{"position":19,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":20,"surface":"كَمَثَلِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":20,"surface":"مَثَلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"durumu"},{"position":21,"surface":"صَفْوَانٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ف-و","rootLatin":"ṣ-f-w","lemma":"صَفْوَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kaya"},{"position":22,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerinde"},{"position":22,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":23,"surface":"تُرَابٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ت-ر-ب","rootLatin":"t-r-b","lemma":"تُرَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"toprak"},{"position":24,"surface":"فَأَصَابَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":24,"surface":"أَصَابَهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-و-ب","rootLatin":"ṣ-w-b","lemma":"أَصَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ona isabet etti"},{"position":24,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ona"},{"position":25,"surface":"وَابِلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ب-ل","rootLatin":"w-b-l","lemma":"وَابِل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şiddetli yağmur"},{"position":26,"surface":"فَتَرَكَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":26,"surface":"تَرَكَهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ر-ك","rootLatin":"t-r-k","lemma":"تَرَكَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"onu bıraktı"},{"position":26,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":27,"surface":"صَلْدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ل-د","rootLatin":"ṣ-l-d","lemma":"صَلْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"çıplak"},{"position":28,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapamazlar"},{"position":29,"surface":"يَقْدِرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"güç yetiremezler"},{"position":30,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":31,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir şey"},{"position":32,"surface":"مِّمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":32,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"şey"},{"position":33,"surface":"كَسَبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kazandıkları"},{"position":34,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":34,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":35,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":36,"surface":"يَهْدِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hidayet etmez"},{"position":37,"surface":"ٱلْقَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kavmi"},{"position":38,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"inkarcı"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 264. ayet, sadakaların riya ve eziyetle boşa çıkarılmaması gerektiğini vurgular. Ayet, bu tür davranışların ahiret gününde hiçbir fayda sağlamayacağını, tıpkı topraklı bir kayanın şiddetli yağmurla çıplak kalması gibi, yapılan iyiliklerin de değersizleşeceğini metaforik bir dille anlatır. Anahtar kavramlar, sadakanın ruhunu, riyanın tehlikesini ve amellerin akıbetini dilbilimsel ve semantik derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"تُبْطِلُوا۟","root":"ب ط ل","rootLatin":"b-t-l","meaning":"Sadakaları, yapılan iyilikleri geçersiz kılmak, boşa çıkarmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'butlân' kelimesini bir şeyin hakikat ve faydasının ortadan kalkması olarak açıklar. Ayetteki 'lâ tubtılû' ifadesi, verilen sadakaların sevabını ve değerini, minnet ve eziyet gibi davranışlarla yok etmemek gerektiğini vurgular. Yani, sadakanın özündeki ihlas ve fayda, bu tür olumsuz davranışlarla geçersiz kılınır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ibtâl' kelimesini 'bir şeyi yok etmek, ortadan kaldırmak' anlamında kullanır. Ayetteki bağlamda, sadakaların sevabını ve Allah katındaki değerini, başa kakma ve eziyet etme gibi davranışlarla tamamen ortadan kaldırmak kastedilir. Bu, sadakanın zahirde varlığını sürdürse de manevi karşılığını yitirmesi demektir."}]},{"word":"صَدَقَـٰتِكُم","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Allah rızası için verilen mal, sadaka.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'sadaka' kelimesinin 'sıdk' (doğruluk) kökünden geldiğini ve kişinin Allah'a olan imanının ve samimiyetinin bir göstergesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'sadakâtikum' ifadesi, müminlerin Allah yolunda harcadıkları malları ifade eder ve bu harcamanın temelinde yatan samimiyetin korunması gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sadaka' kavramının Kur'an'da sadece maddi yardımı değil, aynı zamanda kişinin Allah'a karşı samimiyetini ve bağlılığını ifade eden bir eylem olduğunu belirtir. Ayette, sadakaların 'başa kakma ve eziyetle' boşa çıkarılmaması gerektiği uyarısı, bu samimiyetin ve ihlasın önemini vurgular."}]},{"word":"بِٱلْمَنِّ","root":"م ن ن","rootLatin":"m-n-n","meaning":"Verilen sadakayı başa kakmak, iyiliği dile getirmek suretiyle karşı tarafı minnet altında bırakmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'menn' kelimesini 'verilen nimeti hatırlatmak, başa kakmak' olarak açıklar. Ayetteki 'bil-menn' ifadesi, sadaka veren kişinin, verdiği iyiliği sürekli dile getirerek veya hatırlatarak, sadaka alan kişiyi minnet altında bırakmasını ve bu yolla sadakanın sevabını yok etmesini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'menn' kelimesinin hem 'nimet' hem de 'nimeti hatırlatmak suretiyle eziyet vermek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımında, ikinci anlam kastedilir; yani sadakanın manevi değerini düşüren, alan kişiye psikolojik baskı uygulayan bir davranış biçimidir."}]},{"word":"وَٱلْأَذَىٰ","root":"أ ذ ى","rootLatin":"e-z-y","meaning":"Söz veya davranışla birine zarar vermek, incitmek, eziyet etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ezâ' kelimesini 'bir şeye zarar veren, hoşa gitmeyen şey' olarak tanımlar. Ayetteki 've'l-ezâ' ifadesi, sadaka veren kişinin, sadaka alan kişiye sözlü veya fiili olarak zarar vermesi, onu incitmesi anlamına gelir. Bu tür davranışlar, sadakanın amacına aykırı olup, sevabını ortadan kaldırır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ezâ'yı 'insana dokunan, rahatsızlık veren her türlü şey' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, sadaka ile birlikte yapılan eziyet, sadakanın manevi değerini düşüren ve Allah katındaki karşılığını yok eden bir davranıştır. Bu, sadakanın sadece maddi bir yardım değil, aynı zamanda manevi bir destek olması gerektiği fikriyle çelişir."}]},{"word":"رِئَآءَ","root":"ر أ ى","rootLatin":"r-e-y","meaning":"İnsanlara gösteriş yapmak, amelleri Allah rızası için değil, insanların beğenisini kazanmak için yapmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'riyâ' kelimesini 'insanların görmesi için yapılan amel' olarak tanımlar. Ayetteki 'riâe' ifadesi, malını Allah rızası için değil, insanların takdirini kazanmak, kendisini göstermek amacıyla harcayan kimsenin durumunu anlatır. Bu tür bir harcama, ihlastan yoksun olduğu için Allah katında bir değer taşımaz."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'riyâ' kavramının Kur'an'da 'şirk'in bir türü olarak görüldüğünü, çünkü amellerin Allah'tan başkasına yöneltilmesi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'riâe' kelimesi, sadakanın temelindeki ihlas ilkesine aykırı olan bu gösterişçi davranışı kınayarak, amellerin sadece Allah için yapılması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"صَلْدًا","root":"ص ل د","rootLatin":"s-l-d","meaning":"Üzerinde hiçbir şey bitmeyen, çıplak, kaygan kaya.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sald' kelimesini 'üzerinde toprak veya bitki örtüsü bulunmayan, pürüzsüz ve sert kaya' olarak açıklar. Ayetteki 'saldâ' ifadesi, riya ile yapılan amellerin, tıpkı üzerinde toprak bulunmayan bir kayanın şiddetli yağmurla tamamen çıplak kalması gibi, hiçbir fayda ve eser bırakmayacağını metaforik olarak anlatır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sald' kelimesini 'üzerinde hiçbir şey tutmayan, kaygan ve sert' olarak yorumlar. Ayetteki benzetmede, riya ile yapılan amellerin, üzerinde hiçbir sevap ve karşılık tutmayan, dolayısıyla ahirette hiçbir fayda sağlamayan boş çabalara benzetildiğini ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *2/264*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Bakara, 2:264*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/264*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/264*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *2/264*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *2/264*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *2/264*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *2/264*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *2/264*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/264*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *2/264*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/264*