# Bakara Sûresi, 265. Âyet (2:265)

> وَمَثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَٰلَهُمُ ٱبْتِغَآءَ مَرْضَاتِ ٱللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۭ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌ فَـَٔاتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِن لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

*Vemeśelu-lleżîne yunfikûne emvâlehumu-btiġâe merdâti(A)llâhi veteśbîten min enfusihim kemeśeli cennetin birabvetin esâbehâ vâbilun feâtet ukulehâ di'feyni fe-in lem yusibhâ vâbilun fetal(lun)(k) ve(A)llâhu bimâ ta'melûne basîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın rızasını kazanmak arzusuyla ve kalben mutmain olarak mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, yüksekçe bir yerdeki güzel bir bahçenin durumu gibidir ki, bol yağmur alınca iki kat ürün verir. Bol yağmur almasa bile ona çiseleme yeter. Allah, yaptıklarınızı hakkıyla görendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/265

---

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","ihlas","sukur","takva"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah rızası için yapılan infakın bereketini ve kalplerin sağlamlaşmasındaki rolünü, verimli bir bahçe metaforuyla anlatmaktadır. Anahtar kavramlar, infakın amacı, kalbin sağlamlığı ve bu eylemin getirdiği bereket üzerine odaklanmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُنفِقُونَ","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-q","meaning":"Mallarını Allah yolunda harcamak, sarf etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nefak kelimesi, bir şeyin tükenmesi, bitmesi anlamına gelir. İnfaq ise, malı elden çıkarmak, harcamaktır. Ayetteki 'yünfikûne' fiili, Allah rızası için malı harcamayı ifade eder ki bu, malın tükenmesi değil, aksine ahirette karşılığının katlanarak artması anlamını taşır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İnfaq, malı Allah yolunda harcamaktır. Bu ayetteki kullanımı, müminlerin Allah'a olan bağlılıklarını ve O'nun rızasını kazanma arzularını gösteren bir eylemdir. Harcanan mal, mecazi olarak tükenmez, aksine bereketlenir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İnfaq, Kur'an'da önemli bir ahlaki kavramdır ve genellikle 'sadaka' ile eş anlamlı kullanılır. Bu ayette, infakın sadece maddi bir harcama değil, aynı zamanda Allah'a karşı bir teslimiyet ve güven eylemi olduğu vurgulanır. Kalbin sağlamlaşmasıyla ilişkilendirilmesi, infakın manevi boyutunu öne çıkarır."}]},{"word":"اِبْتِغَاءَ","root":"ب غ ى","rootLatin":"b-ğ-y","meaning":"Bir şeyi aramak, istemek, talep etmek; bu ayette Allah'ın rızasını kazanma amacı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bağy kelimesi, bir şeyi şiddetle aramak, talep etmek anlamına gelir. 'İbtiğâe' masdarı ise, bir şeyi elde etme arzusunu, gayesini ifade eder. Ayetteki 'ibtigâe mardâtillâh' ifadesi, infakın temel amacının sadece Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak olduğunu açıkça belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Bağy, bir şeyi istemek ve ona ulaşmaya çalışmaktır. Bu ayetteki kullanımı, müminlerin infak eylemlerini sadece Allah'ın rızasını gözeterek, başka hiçbir dünyevi beklenti olmaksızın gerçekleştirdiklerini vurgular."}]},{"word":"مَرْضَاتِ","root":"ر ض و","rootLatin":"r-d-w","meaning":"Rıza, hoşnutluk, memnuniyet; bu ayette Allah'ın hoşnutluğu.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rıza, bir şeyden hoşnut olmak, onu kabul etmektir. 'Mardât' kelimesi, Allah'ın kullarından razı olması, onların amellerini beğenmesi anlamına gelir. Ayetteki 'mardâtillâh', infakın en yüce gayesi olarak sunulur."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Rıza, kalbin bir şeye meyletmesi ve onu tasdik etmesidir. Allah'ın rızası ise, O'nun kullarının amellerini kabul etmesi ve onlara lütufta bulunmasıdır. Ayetteki bağlamda, infakın Allah katında makbul olmasının temel şartı olarak zikredilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rıza kavramı, Kur'an'da hem Allah'ın kullarından hoşnutluğunu hem de kulların Allah'tan hoşnutluğunu ifade eder. Bu ayette, infakın Allah'ın rızasını kazanma hedefiyle yapılması, eylemin manevi değerini ve kabul edilebilirliğini belirleyen ana faktördür."}]},{"word":"تَثْبِيتًا","root":"ث ب ت","rootLatin":"s-b-t","meaning":"Sağlamlaştırmak, pekiştirmek, sabit kılmak; bu ayette kalpleri sağlamlaştırmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sebât, bir şeyin yerinde durması, hareket etmemesidir. 'Tesbît' ise, bir şeyi sağlamlaştırmak, sabit kılmaktır. Ayetteki 'tesbîten min enfusihim' ifadesi, infakın kalplerdeki imanı, inancı ve kararlılığı pekiştirdiğini, şüpheleri giderdiğini anlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Tesbît, bir şeyi sağlam ve kararlı kılmaktır. Bu ayette, infakın müminlerin kalplerindeki imanı güçlendirdiği, onları Allah yolunda daha dirençli ve kararlı hale getirdiği anlamında kullanılır. Bu, infakın sadece dışsal bir eylem değil, aynı zamanda içsel bir dönüşüm aracı olduğunu gösterir."}]},{"word":"جَنَّةٍ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Bahçe, cennet; bu ayette verimli bir bahçe metaforu.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cennet kelimesi, ağaçları ve bitkileriyle toprağı örten, gizleyen bahçe anlamına gelir. Ayetteki 'cennetin' kelimesi, infakın bereketini ve karşılığını somutlaştırmak için kullanılan bir benzetmedir. Nasıl ki bir bahçe ürün verir, infak da manevi ürünler verir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cennet, ağaçlarla örtülü, gözden gizlenmiş yerdir. Bu ayette, Allah yolunda harcanan malın bereketini ve katlanarak artan karşılığını anlatmak için bir mesel olarak kullanılmıştır. Bahçenin verimliliği, infakın ahiretteki karşılığının büyüklüğüne işaret eder."}]},{"word":"وَابِلٌ","root":"و ب ل","rootLatin":"v-b-l","meaning":"Şiddetli, bol yağmur.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vabl, şiddetli ve bol yağmur demektir. Ayetteki 'vâbil' kelimesi, bahçenin verimliliğini artıran, ona hayat veren bol yağmuru ifade eder. Bu, infakın bereketini ve Allah'ın lütfunu temsil eder; bol yağmurla ürünlerin katlanması gibi, infak da karşılığını kat kat artırır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Vâbil, büyük ve şiddetli yağmur demektir. Ayetteki kullanımı, infakın karşılığının sadece bol olduğunda değil, az olduğunda bile (tal/çisenti) devam ettiğini gösteren bir benzetmedir. Bu, Allah'ın rızası için yapılan her infakın, miktarı ne olursa olsun karşılıksız kalmayacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَثَلُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَثَلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"durumu"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"يُنفِقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"أَنفَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"harcarlar"},{"position":4,"surface":"أَمْوَٰلَهُمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"mallarını"},{"position":4,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":5,"surface":"ٱبْتِغَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"اِبْتِغَاء","form":"İfti'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün lieclih olduğu için mansûb","gloss":"istemek için"},{"position":6,"surface":"مَرْضَاتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ض-ي","rootLatin":"r-d-y","lemma":"مَرْضَاة","form":"Mef'ale","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"rızasını"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":8,"surface":"وَتَثْبِيتًۭا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"تَثْبِيتًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ث-ب-ت","rootLatin":"th-b-t","lemma":"تَثْبِيت","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün lieclih olduğu için mansûb","gloss":"sağlamlaştırmak"},{"position":9,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":10,"surface":"أَنفُسِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefislerinden"},{"position":10,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":11,"surface":"كَمَثَلِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gibi"},{"position":11,"surface":"مَثَلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"durumu"},{"position":12,"surface":"جَنَّةٍۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bir bahçenin"},{"position":13,"surface":"بِرَبْوَةٍ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"de"},{"position":13,"surface":"رَبْوَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-و","rootLatin":"r-b-w","lemma":"رَبْوَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir tepede"},{"position":14,"surface":"أَصَابَهَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-و-ب","rootLatin":"s-w-b","lemma":"أَصَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"isabet etti ona"},{"position":14,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ona"},{"position":15,"surface":"وَابِلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ب-ل","rootLatin":"w-b-l","lemma":"وَابِل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bol yağmur"},{"position":16,"surface":"فَـَٔاتَتْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":16,"surface":"ءَاتَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"ءَاتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdi"},{"position":17,"surface":"أُكُلَهَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أُكُل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yemişini"},{"position":17,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":18,"surface":"ضِعْفَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"d-'-f","lemma":"ضِعْف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"iki kat"},{"position":19,"surface":"فَإِن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":19,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":20,"surface":"لَّمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değilse"},{"position":21,"surface":"يُصِبْهَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-و-ب","rootLatin":"s-w-b","lemma":"أَصَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı (لَمْ) ile meczûm","gloss":"isabet etmezse ona"},{"position":21,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ona"},{"position":22,"surface":"وَابِلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ب-ل","rootLatin":"w-b-l","lemma":"وَابِل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bol yağmur"},{"position":23,"surface":"فَطَلٌّۭ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":23,"surface":"طَلٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-ل-ل","rootLatin":"t-l-l","lemma":"طَلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (takdir edilen haber ile)","gloss":"çisenti"},{"position":24,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":24,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":25,"surface":"بِمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":25,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"şey"},{"position":26,"surface":"تَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yaparsınız"},{"position":27,"surface":"بَصِيرٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"görendir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/265*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/265*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/265*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/265*