# Bakara Sûresi, 281. Âyet (2:281)

> وَٱتَّقُوا۟ يَوْمًا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى ٱللَّهِ ۖ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ

*Vettekû yevmen turce'ûne fîhi ila(A)llâh(i)(s) śumme tuveffâ kullu nefsin mâ kesebet vehum lâ yuzlemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Öyle bir günden sakının ki, o gün hepiniz Allah'a döndürülüp götürüleceksiniz. Sonra herkese kazandığı amellerin karşılığı verilecek ve onlara asla haksızlık yapılmayacaktır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/281

---

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","hesap-mizan","ahiret-mukafat","takva"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 281, kıyamet gününün dehşetini ve ilahi adaletin tecellisini vurgulayan bir ayettir. Ayet, Allah'a dönüş, amellerin karşılığının eksiksiz verilmesi ve zulmün olmaması gibi temel kavramlar etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"وَٱتَّقُوا۟","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın azabından sakınmak, korunmak ve O'na karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva (وقاية), bir şeyi zararlı şeylerden korumaktır. Şeriat dilinde ise nefsi günahlardan korumak anlamına gelir. Ayetteki 'ittakû' emri, kıyamet gününün dehşetinden ve o günün azabından sakınmayı, Allah'ın emirlerine uyarak korunmayı ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Vakâ (وقى) fiili, bir şeyi korumak, muhafaza etmek demektir. 'İttakû' ise kendinizi koruyun, sakının anlamındadır. Burada kıyamet gününün şiddetinden ve Allah'ın azabından sakınma emri verilmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Takva, Kur'an'da Allah'a karşı duyulan derin saygı, korku ve sorumluluk bilincini ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, kıyamet gününün ciddiyetini ve o günkü hesaplaşmaya hazırlıklı olma gerekliliğini vurgular, yani Allah'ın gazabından sakınma eylemidir."}]},{"word":"تُرْجَعُونَ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-a","meaning":"Hesap vermek üzere Allah'ın huzuruna geri döndürülmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Recâ (رجع) fiili, geri dönmek demektir. 'Turceûne' ifadesi, insanların ölümden sonra diriltilerek Allah'a geri döndürüleceklerini, O'nun huzurunda toplanacaklarını ve hesap vereceklerini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rücû' (رجوع), bir yerden ayrıldıktan sonra oraya geri dönmektir. Kur'an'da bu kelime, genellikle ölümden sonraki diriliş ve Allah'a dönüş anlamında kullanılır. Ayetteki 'turceûne', kıyamet günü tüm insanların Allah'ın hükmüne sunulmak üzere O'na döneceklerini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rücû', bir şeyin başlangıç noktasına geri dönmesidir. Ayetteki 'turceûne' ifadesi, varlıkların yaratılış gayesine uygun olarak nihai dönüş yerlerinin Allah olduğunu ve O'nun huzurunda toplanacaklarını anlatır."}]},{"word":"تُوَفَّىٰ","root":"و ف ي","rootLatin":"v-f-y","meaning":"Amellerin karşılığının eksiksiz ve tam olarak verilmesi.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vefâ (وفاء), bir şeyi tam olarak vermek, eksiksiz yerine getirmek demektir. 'Tüveffâ' fiili, her nefsin amellerinin karşılığını tam ve eksiksiz olarak alacağını, hiçbir şeyin zayi olmayacağını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vefâ (وفاء), bir şeyi tamamlamak, eksiksiz kılmaktır. 'Tüveffâ küllü nefsin mâ kesebet' ifadesi, her canın dünyada kazandığı amellerin karşılığının kıyamet gününde tam ve eksiksiz olarak ödeneceğini, ne bir eksik ne de bir fazlalık olacağını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Vefâ kökünden türeyen 'tüveffâ', bir hakkın veya borcun tam olarak ödenmesi anlamındadır. Ayetteki kullanımı, Allah'ın adaletinin tecellisi olarak, her nefsin amellerinin karşılığını tam ve noksansız bir şekilde alacağını gösterir."}]},{"word":"كَسَبَتْ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Dünyada yapılan iyi veya kötü ameller, kazanılan şeyler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kesb (كسب), bir şeyi elde etmek, kazanmaktır. Hem hayır hem de şer için kullanılır. Ayetteki 'mâ kesebet', her nefsin dünyada yaptığı iyi veya kötü tüm amelleri, kazandığı sevapları veya günahları ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kesb, insanın kendi iradesiyle elde ettiği şeydir. Ayetteki 'mâ kesebet', kişinin dünyadaki fiillerini, eylemlerini ve bu eylemlerin sonuçlarını kapsar. Bu, hem maddi hem de manevi kazanımları içerir, ancak burada daha çok ameller kastedilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kesb kelimesi, Kur'an'da genellikle insanın kendi çabasıyla elde ettiği, kazandığı şeyleri ifade eder. Bu ayette, ahirette karşılığı verilecek olan dünyevi amelleri, yani kişinin iradesiyle yaptığı her türlü fiili anlatır."}]},{"word":"يُظْلَمُونَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlığa uğramamak, haklarının eksiltilmemesi veya başkasının hakkının kendilerine yüklenmemesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haksızlık etmek demektir. 'Lâ yuzlemûne' ifadesi, kıyamet gününde hiç kimseye haksızlık yapılmayacağını, kimsenin hakkının eksiltilmeyeceğini veya başkasının günahının kendisine yüklenmeyeceğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulm, bir şeyi olması gereken yerin dışına çıkarmaktır. Şeriat dilinde ise başkasının hakkına tecavüz etmek veya bir şeyi hak etmediği yere koymaktır. Ayetteki 'lâ yuzlemûne', Allah'ın mutlak adaletini ifade eder; yani kimseye zerre kadar haksızlık yapılmayacak, herkes hak ettiğini bulacaktır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zulm kavramı, Kur'an'da adaletin zıttı olarak ele alınır. Bu ayetteki 'lâ yuzlemûne' ifadesi, Allah'ın adaletinin mükemmelliğini ve kıyamet gününde hiçbir canlının haksızlığa uğramayacağını, amellerinin karşılığının tam ve adil bir şekilde verileceğini garanti eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vettekû"},{"position":2,"translit":"yevmen"},{"position":3,"translit":"turce'ûne"},{"position":4,"translit":"fîhi"},{"position":5,"translit":"ila(A)"},{"position":6,"translit":"llâh(i)(s)"},{"position":7,"translit":"śumme"},{"position":8,"translit":"tuveffâ"},{"position":9,"translit":"kullu"},{"position":10,"translit":"nefsin"},{"position":11,"translit":"mâ"},{"position":12,"translit":"kesebet"},{"position":13,"translit":"vehum"},{"position":14,"translit":"lâ"},{"position":15,"translit":"yuzlemûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının/korkun","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"يَوْمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh (zaman zarfı) olduğu için mansûb","gloss":"bir gün","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"تُرْجَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"döndürüleceksiniz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"فِيهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o(nda)","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e/a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"تُوَفَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ف-ي","rootLatin":"w-f-y","lemma":"وَفَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"eksiksiz verilir","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"كُلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"her","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâib-i fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"نَفْسٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nefis","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":12,"surface":"كَسَبَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kazandı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Hâliye Vâvı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"iken","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":13,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":14,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":15,"surface":"يُظْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظَلَمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"zulmedilmezler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Fâil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara sûresi 281. Âyeti*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara suresinin 281. ayeti*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara sûresi 281. Âyeti*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara suresinin 281. ayeti*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/281*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/281*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/281*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/281*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/281*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/281*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 13 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/ 281*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 13 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/ 281*