# Bakara Sûresi, 29. Âyet (2:29)

> هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ لَكُم مَّا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ ٱسْتَوَىٰٓ إِلَى ٱلسَّمَآءِ فَسَوَّىٰهُنَّ سَبْعَ سَمَـٰوَٰتٍ ۚ وَهُوَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ

*Huve-lleżî ḣaleka lekum mâ fi-l-ardi cemî'an śümme-stevâ ile-ssemâ-i fesevvâhunne seb'a semâvât(in)(c) vehuve bikulli şey-in ‘alîm(un)*

**Meal (Diyanet):** O, yeryüzünde olanların hepsini sizin için yaratan, sonra göğe yönelip onları yedi gök halinde düzenleyendir. O, her şeyi hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/29

---

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","tabiat-ayetleri","esma-i-husna","tevhid"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 29. ayet, Allah'ın yaratma kudretini ve ilmini vurgulayan temel kavramlar içermektedir. Ayet, yeryüzünün insan için yaratılışını, göklerin düzenlenişini ve Allah'ın her şeyi kuşatan ilmini dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"خَلَقَ","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Yoktan var etmek, bir şeyi belirli bir ölçü ve düzen içinde meydana getirmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk (خلق) kelimesi, bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'خَلَقَ لَكُم مَّا فِى ٱلْأَرْضِ' ifadesi, Allah'ın yeryüzündeki her şeyi insan için, belirli bir ölçü ve hikmetle yarattığını gösterir. Bu, sadece var etmek değil, aynı zamanda bir düzen ve amaç dahilinde yaratmaktır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Halk (خلق), bir şeyi örneksiz ve benzersiz bir şekilde icat etmek, onu yoktan var etmektir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın yeryüzündeki tüm varlıkları, daha önce bir benzeri olmaksızın, insanlığın faydasına olacak şekilde yarattığını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'halk' kavramı, Allah'ın mutlak yaratma gücünü ve evrenin O'nun iradesiyle var olduğunu vurgular. Bu ayette, yeryüzünün insan için yaratılması, Allah'ın insan merkezli yaratılış felsefesini ve lütfunu gösterir."}]},{"word":"ٱسْتَوَىٰٓ","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-v-y","meaning":"Yönelmek, kasdetmek, bir şeye doğru yükselmek veya istikamet almak.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İsteva (استوى) fiili, 'kasdetti' veya 'yöneldi' anlamında kullanılır. Ayetteki 'ثُمَّ ٱسْتَوَىٰٓ إِلَى ٱلسَّمَآءِ' ifadesi, Allah'ın yeryüzünü yarattıktan sonra gökleri düzenlemeye yöneldiğini, bu işe kasdettiğini mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsteva (استوى) kelimesi, 'yükseldi' veya 'yöneldi' manalarına gelir. Bu ayetteki bağlamda, Allah'ın gökleri yaratma ve düzenleme işine yöneldiğini, bu işe başladığını belirtir. Bu, bir yerden bir yere hareket anlamında değil, bir işe azmetme ve yönelme anlamındadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsteva (استوى) kelimesi, bir şeye doğru yönelmek, onu düzeltmek ve tamamlamak anlamlarını içerir. Ayetteki 'إِلَى ٱلسَّمَآءِ' ile birlikte kullanıldığında, Allah'ın gökleri yaratma ve onları kusursuz bir düzene koyma iradesini ve eylemini ifade eder."}]},{"word":"فَسَوَّىٰهُنَّ","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-v-y","meaning":"Düzeltmek, düzenlemek, eksiksiz ve kusursuz hale getirmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Tesviye (تسوية) kelimesi, bir şeyi düzeltmek, eksiklerini gidermek ve onu tam bir hale getirmek demektir. Ayetteki 'فَسَوَّىٰهُنَّ سَبْعَ سَمَـٰوَٰتٍ' ifadesi, Allah'ın gökleri yedi kat olarak kusursuz bir düzen ve ahenk içinde yarattığını, onları eksiksiz kıldığını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tesviye (تسوية), bir şeyi dengeli, uyumlu ve düzgün bir hale getirmektir. Bu ayette, Allah'ın gökleri yedi kat halinde, mükemmel bir denge ve uyum içinde düzenlediğini, onlara kusursuz bir şekil verdiğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Tesviye (تسوية), bir şeyi tamamlamak, düzeltmek ve onu en güzel şekle sokmaktır. Ayetteki 'فَسَوَّىٰهُنَّ', Allah'ın gökleri yedi kat olarak, hiçbir eksiklik ve kusur olmaksızın, en mükemmel biçimde yarattığını ve düzenlediğini vurgular."}]},{"word":"عَلِيمٌ","root":"ع-ل-م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Her şeyi bilen, ilmi her şeyi kuşatan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Alîm (عليم) kelimesi, ilmi her şeyi kuşatan, gizli ve açık her şeyi bilen demektir. Ayetin sonunda yer alan 'وَهُوَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ' ifadesi, Allah'ın yaratma ve düzenleme eylemlerinin, O'nun sonsuz ve mutlak ilmiyle gerçekleştiğini, hiçbir şeyin O'nun bilgisinin dışında kalmadığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Alîm (عليم), Allah'ın sıfatlarından olup, ilmiyle her şeyi kuşatan, geçmişi, şimdiyi ve geleceği bilen demektir. Bu ayette, Allah'ın yeryüzünü ve gökleri yaratma ve düzenleme eylemlerinin, O'nun her şeyi kuşatan ilminin bir tezahürü olduğunu, bu yaratılışın tesadüfi değil, tam bir bilgi ve hikmetle yapıldığını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'Alîm' ismi, Allah'ın mutlak ve sınırsız bilgisini ifade eder. Bu ayette, yaratılışın tüm detaylarının, düzeninin ve amacının Allah'ın ilmi dahilinde olduğunu, O'nun her şeyi en ince ayrıntısına kadar bildiğini ve bu bilgiyle hareket ettiğini belirtir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Huve"},{"position":2,"translit":"lleżî"},{"position":3,"translit":"ḣaleka"},{"position":4,"translit":"lekum"},{"position":5,"translit":"mâ"},{"position":6,"translit":"fi"},{"position":7,"translit":"l-ardi"},{"position":8,"translit":"cemî'an"},{"position":9,"translit":"śümme"},{"position":10,"translit":"stevâ"},{"position":11,"translit":"ile"},{"position":12,"translit":"ssemâ-i"},{"position":13,"translit":"fesevvâhunne"},{"position":14,"translit":"seb'a"},{"position":15,"translit":"semâvât(in)(c)"},{"position":16,"translit":"vehuve"},{"position":17,"translit":"bikulli"},{"position":18,"translit":"şey-in"},{"position":19,"translit":"‘alîm(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ki o","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Haber"},{"position":3,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"لَكُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"جَمِيعًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-ʿ","lemma":"جَمِيع","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"hepsi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":9,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"ٱسْتَوَىٰٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"اِسْتَوَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yöneldi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":11,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e doğru","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gök","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":13,"surface":"فَسَوَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":13,"surface":"سَوَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"سَوَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"düzenledi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":13,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":14,"surface":"سَبْعَ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"س-ب-ع","rootLatin":"s-b-ʿ","lemma":"سَبْع","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yedi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":15,"surface":"سَمَـٰوَٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"gökler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":16,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":17,"surface":"بِكُلِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":17,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":18,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":19,"surface":"عَلِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"bilen","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *2/29*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *2/29*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/29*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/29*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk · *2/29*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/29*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/29*