# Bakara Sûresi, 30. Âyet (2:30)

> وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ إِنِّى جَاعِلٌ فِى ٱلْأَرْضِ خَلِيفَةً ۖ قَالُوٓا۟ أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ ٱلدِّمَآءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۖ قَالَ إِنِّىٓ أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ

*Ve-iż kâle rabbuke lilmelâ-iketi innî câ'ilun fi-l-ardi ḣalîfe(ten)(s) kâlû etec'alu fîhâ men yufsidu fîhâ veyesfiku-ddimâe venahnu nusebbihu bihamdike venukaddisu lek(e)(s) kâle innî a'lemu mâ lâ ta'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hani, Rabbin meleklere, "Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım" demişti. Onlar, "Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamdederek daima seni tesbih ve takdis ediyoruz." demişler. Allah da, "Ben sizin bilmediğinizi bilirim" demişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/30

---

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","melekler","yaratilis","gayb"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":2,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":3,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Rabbin"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"لْمَلَـٰٓئِكَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَائِكَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"meleklere"},{"position":5,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":5,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ى","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":6,"surface":"جَاعِلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَاعِل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"var edenim"},{"position":7,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzünde"},{"position":9,"surface":"خَلِيفَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"خَلِيفَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İsm-i fâilin mef'ûlü olduğu için mansûb","gloss":"bir halife"},{"position":10,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":11,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı"},{"position":11,"surface":"تَجْعَلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"var edeceksin"},{"position":12,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":12,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":13,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kimse"},{"position":14,"surface":"يُفْسِدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-س-د","rootLatin":"f-s-d","lemma":"أَفْسَدَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bozgunculuk yapar"},{"position":15,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":15,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"يَسْفِكُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ف-ك","rootLatin":"s-f-k","lemma":"سَفَكَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"döker"},{"position":17,"surface":"ٱلدِّمَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-م-و","rootLatin":"d-m-w","lemma":"دَم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kanları"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Hâl Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"oysa"},{"position":18,"surface":"نَحْنُ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"biz"},{"position":19,"surface":"نُسَبِّحُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سَبَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tesbih ederiz"},{"position":20,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":20,"surface":"حَمْدِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hamdinle"},{"position":20,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":21,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"نُقَدِّسُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-د-س","rootLatin":"q-d-s","lemma":"قَدَّسَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"takdis ederiz"},{"position":22,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":22,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sana"},{"position":23,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":24,"surface":"إِنِّىٓ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":24,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ى","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":25,"surface":"أَعْلَمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilirim"},{"position":26,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şeyi"},{"position":27,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":28,"surface":"تَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilirsiniz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 30. ayet, insanlığın yeryüzündeki halifelik misyonunu, meleklere karşı üstünlüğünü ve Allah'ın mutlak ilmini vurgulayan temel kavramları içermektedir. Ayet, 'halife' kavramının semantik derinliğini, 'fesat' ve 'kan dökme' gibi olumsuz eylemlerin zıtlığını ve 'tesbih' ile 'takdis'in ilahi yüceliği ifade edişini dilbilimsel bir çerçevede sunar.","keyConcepts":[{"word":"خَلِيفَةً","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Allah'ın yeryüzündeki temsilcisi, vekili veya ardılı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halife (خَلِيفَة), bir başkasının yerine geçen, onun vekili olan kişidir. Ayetteki 'halife' kavramı, Allah'ın yeryüzünde hükümlerini icra edecek, imar ve ıslah görevini üstlenecek olan insanı ifade eder. Bu, sadece bir ardıllık değil, aynı zamanda ilahi bir temsil ve sorumluluk makamıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Halife (خَلِيفَة), 'halef' kökünden gelir ve birinin yerine geçmek, onun ardından gelmek anlamındadır. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın yeryüzündeki iradesini temsil edecek, O'nun adına hareket edecek bir varlığı ifade eder. Bu, yeryüzünün idaresi ve düzeni için atanmış bir vekildir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'halife' kavramı, sadece bir ardıl veya vekil olmanın ötesinde, Allah'ın yeryüzündeki iradesini gerçekleştirmekle görevli, belirli bir misyonu olan varlığı ifade eder. Bu ayette, insan, yeryüzünde ilahi düzeni kurmak ve korumakla yükümlü bir 'halife' olarak sunulur. Bu, insanın kozmik düzendeki merkezi rolünü vurgular."}]},{"word":"يُفْسِدُ","root":"ف س د","rootLatin":"f-s-d","meaning":"Yeryüzünde bozgunculuk yapmak, düzeni bozmak, fesat çıkarmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fesad (فَسَاد), bir şeyin itidalden çıkması, bozulmasıdır. Ayetteki 'yüfsidü' (يُفْسِدُ) kelimesi, meleklere göre insanın yeryüzünde yapacağı olumsuz eylemleri, yani düzeni bozmayı, ahlaki ve sosyal çürümeyi ifade eder. Bu, 'ıslah'ın zıddıdır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Fesad (فَسَاد), bir şeyin faydasını yitirmesi, bozulmasıdır. Meleklerin 'yüfsidü' (يُفْسِدُ) ifadesi, insanın yeryüzünde yaratılış amacına aykırı davranışlar sergileyerek, Allah'ın koyduğu düzeni bozma potansiyeline işaret eder. Bu, yeryüzünün imarı yerine tahribatını akla getirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'fesad' (فَسَاد) kavramı, genellikle yeryüzünde işlenen günahlar, zulüm, haksızlık ve toplumsal düzeni bozan her türlü eylemi kapsar. Meleklerin endişesi, insanın bu potansiyelini dile getirerek, yeryüzündeki ilahi düzenin bozulma ihtimaline dikkat çekmesidir."}]},{"word":"وَيَسْفِكُ","root":"س ف ك","rootLatin":"s-f-k","meaning":"Kan dökmek, kan akıtmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sefk (سَفْك), kanı akıtmak, dökmek demektir. Ayetteki 'yesfikü' (يَسْفِكُ) kelimesi, meleklerin insanın yeryüzünde yapacağı şiddet eylemlerine, cinayetlere ve savaşlara dair endişelerini ifade eder. Bu, fesadın en somut ve yıkıcı tezahürlerinden biridir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sefk (سَفْك), bir sıvıyı, özellikle kanı dökmektir. Meleklerin 'yesfikü' (يَسْفِكُ) ifadesi, insanın yeryüzünde çıkaracağı çatışmalar ve bu çatışmalar sonucunda meydana gelecek kan dökme eylemlerine işaret eder. Bu, yeryüzündeki barış ve düzenin bozulmasının bir göstergesidir."}]},{"word":"نُسَبِّحُ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih etmek, O'nu yüceltmek ve hamd ile anmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tesbih (تَسْبِيح), Allah'ı her türlü noksanlıktan tenzih etmek, O'nun yüceliğini ve kemalini dile getirmektir. Meleklerin 'nüsebbihu bi-hamdike' (نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ) ifadesi, Allah'ı hamd ile birlikte yüceltmelerini, O'nun tüm övgülere layık olduğunu ve her türlü kusurdan münezzeh olduğunu ilan etmelerini anlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Tesbih (تَسْبِيح), Allah'ı noksan sıfatlardan arındırmak ve O'nu kemal sıfatlarıyla anmaktır. Ayetteki 'nüsebbihu' (نُسَبِّحُ) kelimesi, meleklerin sürekli olarak Allah'ın azametini ve yüceliğini dile getirdiklerini, O'na olan tam teslimiyetlerini ve ibadetlerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"'Tesbih' (تَسْبِيح) kavramı, Kur'an'da Allah'ın mutlak aşkınlığını ve yüceliğini ifade eden temel bir ibadet biçimidir. Meleklerin bu ayetteki tesbihi, onların Allah'a olan tam itaatlerini ve O'nun kusursuzluğunu sürekli olarak onaylamalarını gösterir. Bu, onların yaratılış amaçlarının bir parçasıdır."}]},{"word":"وَنُقَدِّسُ","root":"ق د س","rootLatin":"k-d-s","meaning":"Allah'ı her türlü eksiklikten arındırmak, O'nun kutsallığını ve paklığını ilan etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takdis (تَقْدِيس), Allah'ı her türlü noksanlıktan ve ayıptan tenzih etmek, O'nun kutsallığını ve paklığını ilan etmektir. Meleklerin 'nukaddisü leke' (وَنُقَدِّسُ لَكَ) ifadesi, Allah'ın mutlak kutsallığını, temizliğini ve yüceliğini kabul edip O'na saygı göstermelerini anlatır. Bu, O'nun her şeyden üstün ve münezzeh olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Takdis (تَقْدِيس), Allah'ı yüceltmek, O'nu her türlü eksiklikten uzak tutmaktır. Meleklerin 'nukaddisü' (نُقَدِّسُ) kelimesiyle ifade ettikleri, Allah'ın zatının ve sıfatlarının her türlü kusurdan arınmış olduğunu, O'nun mutlak kemal sahibi olduğunu beyan etmeleridir. Bu, tesbih ile birlikte Allah'a yönelik en üst düzey saygı ve ibadeti temsil eder."}]},{"word":"أَعْلَمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"En iyi bilen, her şeyi kuşatan bilgiye sahip olan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlim (عِلْم), bir şeyi olduğu gibi idrak etmektir. 'A'lemu' (أَعْلَمُ) kelimesi, Allah'ın mutlak ve sınırsız ilmini ifade eder. Ayetteki 'İnnî a'lemu mâ lâ ta'lemûn' (إِنِّي أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ) ifadesi, Allah'ın meleklerin bilmediği, insanlığın yaratılışındaki hikmetleri ve gelecekteki potansiyelleri bildiğini vurgular. Bu, Allah'ın her şeyi kuşatan bilgisine bir göndermedir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İlim (عِلْم), bir şeyin hakikatini kavramaktır. Allah'ın 'a'lemu' (أَعْلَمُ) sıfatı, O'nun her şeyi en ince ayrıntısına kadar bildiğini, geçmişi, şimdiyi ve geleceği kuşatan bir bilgiye sahip olduğunu gösterir. Bu ayette, meleklerin sınırlı bilgisine karşılık, Allah'ın mutlak ve sonsuz ilmi ortaya konulur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ilim' (عِلْم) kavramı, Allah'ın en temel sıfatlarından biridir ve O'nun her şeyi bilmesini ifade eder. Bu ayetteki 'a'lemu' (أَعْلَمُ) ifadesi, Allah'ın insanlığın yaratılışındaki derin hikmetleri ve meleklerin kavrayamadığı potansiyelleri bildiğini gösterir. Bu, ilahi iradenin ve planın üstünlüğünü vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara Suresi 30 ayette*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *bakara sûresinin 30. Âyetinde*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara suresi 30 ayetinde*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara suresi 30 ayetinde*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *bakara sûresinin 30. Âyetinde*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara suresi 30 ayetinde*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara Suresi 30 ayette*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara Suresi 30 ayette*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara suresi 30 ayetinde*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara Suresi 30 ayette*
- **Sohbet Arası Sohbetler (26)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/ 30-38*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/30-38*