# Bakara Sûresi, 38. Âyet (2:38)

> قُلْنَا ٱهْبِطُوا۟ مِنْهَا جَمِيعًا ۖ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُم مِّنِّى هُدًى فَمَن تَبِعَ هُدَاىَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

*Kulna-hbitû minhâ cemî'a(n)(s) fe-immâ ye/tiyennekum minnî huden femen tebi'a hudâye felâ ḣavfun ‘aleyhim velâhum yahzenûn(e)*

**Meal (Diyanet):** "İnin oradan (cennetten) hepiniz. Tarafımdan size bir yol gösterici (peygamber) gelir de kim ona uyarsa, onlar için herhangi bir korku yoktur, onlar üzülmeyeceklerdir" dedik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/38

---

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","peygamberlik","vahiy-kuran","cennet","kissa-adem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedik"},{"position":2,"surface":"ٱهْبِطُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ه-ب-ط","rootLatin":"h-b-t","lemma":"هَبَطَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"inin"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"oradan"},{"position":4,"surface":"جَمِيعًۭا","pos":"isim","posDetail":"Hâl","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-ʿ","lemma":"جَمِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"hepiniz"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":5,"surface":"إِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":6,"surface":"يَأْتِيَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid nunu ile mebnî","gloss":"gelecektir"},{"position":6,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":7,"surface":"مِّنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":7,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"benden"},{"position":8,"surface":"هُدًۭى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدًى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir yol gösteren"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":9,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":10,"surface":"تَبِعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"تَبِعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uydu"},{"position":11,"surface":"هُدَاىَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدًى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"benim yoluma"},{"position":12,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":12,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":13,"surface":"خَوْفٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-و-ف","rootLatin":"ḫ-w-f","lemma":"خَوْف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Lâ'nın ismi olduğu için merfû","gloss":"korku"},{"position":14,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":14,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":16,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":17,"surface":"يَحْزَنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ز-ن","rootLatin":"ḥ-z-n","lemma":"حَزِنَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"üzülmeyeceklerdir"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanlığın yeryüzüne inişini ve Allah'tan gelecek hidayete uyanların akıbetini konu edinmektedir. Temel olarak, ilahi rehberliğin önemini, ona tabi olmanın getireceği güvenliği ve üzüntüden uzaklığı vurgular. Dilbilimsel açıdan, emir kipleri, şart edatları ve fiiller aracılığıyla güçlü bir mesaj iletilmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱهْبِطُوا۟","root":"ه ب ط","rootLatin":"h-b-t","meaning":"Yüksek bir yerden aşağı inmek, alçalmak anlamındadır ve burada cennetten yeryüzüne inişi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hubût' kelimesini yüksek bir yerden alçak bir yere düşmek veya inmek olarak tanımlar. Ayetteki 'İhbitû' emri, Hz. Âdem ve Havva'nın cennetten yeryüzüne indirilmesini ifade eder ve bu inişin bir ceza değil, yeni bir başlangıç olduğunu ima eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ihbitû' fiilinin mecazi olarak bir durumdan başka bir duruma geçişi de ifade edebileceğini belirtir. Ancak bu ayetteki kullanımı, fiziksel bir inişi ve mekân değişikliğini açıkça göstermektedir."}]},{"word":"هُدًى","root":"ه د ى","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu göstermek, rehberlik etmek anlamına gelir ve burada Allah'ın insanlara göndereceği ilahi rehberliği ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hüdâ' kavramının Kur'an'da merkezi bir rol oynadığını ve 'dalâl' (sapıklık) kavramının zıttı olduğunu belirtir. Allah'tan gelen 'hüdâ', insanı doğru yola ileten, hakikati gösteren ilahi rehberliktir ve bu ayetteki 'hudây' (Benim hidayetim) ifadesi, bu rehberliğin doğrudan Allah'tan kaynaklandığını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hüdâ'yı, bir şeyi doğru bir şekilde göstermek ve ona rehberlik etmek olarak açıklar. Ayetteki 'hudâ' kelimesi, peygamberler ve kitaplar aracılığıyla gönderilen ilahi talimatları ve yaşam prensiplerini kapsar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hüdâ' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara doğru yolu göstermesi, onlara rehberlik etmesi anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlara vaat ettiği ve onlara yol gösterecek olan ilahi mesajı ifade eder."}]},{"word":"تَبِعَ","root":"ت ب ع","rootLatin":"t-b-'-","meaning":"Bir şeyi veya bir kimseyi izlemek, peşinden gitmek, uymak anlamına gelir ve burada Allah'ın hidayetine uymayı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'tebi'a' fiilini bir şeyin arkasından gitmek, onu takip etmek olarak açıklar. Ayetteki 'femen tebi'a hudây' ifadesi, Allah'ın gönderdiği hidayete bilinçli bir şekilde uymayı ve onun prensiplerini benimsemeyi vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'tebi'a' kelimesinin bir şeyi izlemek, ona tabi olmak anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın hidayetine uyanların, onun yolunu takip edenlerin mükafatlandırılacağı mesajı verilmektedir."}]},{"word":"خَوْفٌ","root":"خ و ف","rootLatin":"h-v-f","meaning":"Korku, endişe anlamına gelir ve burada Allah'ın hidayetine uyanların gelecekteki korkulardan emin olacağını ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'havf' kavramının Kur'an'da genellikle ahiret azabından veya dünyevi felaketlerden duyulan endişeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'felâ havfun aleyhim' ifadesi, Allah'ın hidayetine uyanların bu tür korkulardan, özellikle ahiret azabından emin olacaklarını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'havf'ı, bir şeyin olumsuz sonucundan duyulan endişe olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yolunu takip edenlerin, gelecekte karşılaşacakları herhangi bir olumsuz durumdan veya cezadan korkmayacaklarını ifade eder."}]},{"word":"يَحْزَنُونَ","root":"ح ز ن","rootLatin":"h-z-n","meaning":"Üzülmek, kederlenmek anlamına gelir ve burada Allah'ın hidayetine uyanların geçmişteki kayıplara veya gelecekteki olumsuzluklara üzülmeyeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'huzn'u, geçmişte kaçırılan bir şeyden veya gelecekteki bir kayıptan dolayı duyulan keder olarak açıklar. Ayetteki 'velâ hum yahzenûn' ifadesi, Allah'ın hidayetine uyanların, dünyevi kayıplar veya ahiretteki pişmanlıklar nedeniyle üzüntü duymayacaklarını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'huzn' kelimesinin genellikle geçmişte yaşanan olumsuzluklardan kaynaklanan içsel bir acıyı ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın yolunu takip edenlerin, geçmişte kaçırdıkları fırsatlar veya yaşadıkları zorluklar nedeniyle üzüntüye kapılmayacaklarını vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/30-38*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/30-38*
- **Sohbet Arası Sohbetler (26)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/ 30-38*
- **Sohbet Arası Sohbetler (26)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/30-38*
- **Sohbet Arası Sohbetler (26)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/30-38*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/30-38*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/ 30-38*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/30-38*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/30-38*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/30-38*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/ 30-38*
- **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/ 30-38*