# Bakara Sûresi, 40. Âyet (2:40)

> يَـٰبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ ٱذْكُرُوا۟ نِعْمَتِىَ ٱلَّتِىٓ أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَوْفُوا۟ بِعَهْدِىٓ أُوفِ بِعَهْدِكُمْ وَإِيَّـٰىَ فَٱرْهَبُونِ

*Yâ benî isrâ-île-żkurû ni'metiye-lletî en'amtu ‘aleykum veevfû bi'ahdî ûfi bi'ahdikum ve-iyyâye ferhebûn(i)*

**Meal (Diyanet):** Ey İsrailoğulları! Size verdiğim nimeti hatırlayın. Bana verdiğiniz sözü yerine getirin ki ben de size verdiğim sözü yerine getireyim. Yalnız benden korkun.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/40

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 40. ayet, İsrailoğulları'na hitaben ilahi nimetleri hatırlama, ahde vefa gösterme ve Allah'tan korkma çağrısı yapmaktadır. Ayet, 'zikr', 'ni'met', 'ahd' ve 'rahbe' gibi temel kavramlar üzerinden Allah ile kul arasındaki ilişkinin esaslarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱذْكُرُوا۟","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Hatırlayın, anın, zihinde canlı tutun.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zikr, bir şeyi zihinde tutmak veya dil ile ifade etmektir. Ayetteki 'Üzkürû' emri, Allah'ın İsrailoğulları'na bahşettiği nimetleri unutmamalarını, onları sürekli akıllarında tutarak şükranlarını ifade etmelerini ve bu nimetlerin gerektirdiği sorumlulukları yerine getirmelerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zikr kavramı Kur'an'da sadece hatırlama değil, aynı zamanda Allah'ın varlığını, kudretini ve nimetlerini sürekli olarak bilincinde tutma, O'nu anma ve O'na yönelme anlamlarını da içerir. Bu ayette, İsrailoğulları'nın geçmişteki ilahi lütufları hatırlayarak mevcut ahitlerine bağlı kalmaları istenir."}]},{"word":"نِعْمَتِىَ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Bana ait olan nimetim, lütfum, ihsanım.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ni'met, Allah'ın kullarına bahşettiği her türlü iyilik ve lütuftur. Ayetteki 'ni'metî' ifadesi, özellikle İsrailoğulları'na verilen peygamberler, kitaplar, kurtuluş ve diğer maddi-manevi ihsanları kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ni'met, insanın faydalandığı, hoşuna giden her şeydir. Allah'ın nimetleri, hem dünya hem de ahiret saadetini sağlayan lütuflardır. Bu ayetteki 'ni'metî' ifadesi, İsrailoğulları'na verilen özel ilahi lütuflara işaret eder ve bu lütufların hatırlanması, ahde vefanın bir ön şartı olarak sunulur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Ni'met, Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara karşılıksız olarak verdiği her türlü iyilik ve ihsanı ifade eder. Bakara 40'taki 'ni'metî' ise, İsrailoğulları'na özel olarak bahşedilen, onları diğer kavimlerden üstün kılan ve onlara sorumluluk yükleyen ilahi lütufları vurgular."}]},{"word":"وَأَوْفُوا۟","root":"و ف ى","rootLatin":"v-f-y","meaning":"Yerine getirin, eksiksiz yapın, sadık kalın.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vefâ, bir şeyi tam olarak yerine getirmek, eksiksiz kılmaktır. Ayetteki 'Evfû bi-ahdî' emri, İsrailoğulları'nın Allah ile yaptıkları ahit ve misaklara tam olarak riayet etmelerini, onlara sadık kalmalarını ve gereğini eksiksiz yerine getirmelerini talep eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vefâ, bir şeyi tamamlamak, eksiksiz kılmaktır. Ahde vefa ise, verilen sözü veya yapılan anlaşmayı tam olarak yerine getirmektir. Bu ayette, Allah'ın İsrailoğulları'ndan beklediği, kendilerine gönderilen peygamberlere iman etme ve şeriatlarına uyma gibi ahitlerini eksiksiz yerine getirmeleridir."}]},{"word":"بِعَهْدِىٓ","root":"ع ه د","rootLatin":"'-h-d","meaning":"Benim ahdime, sözüme, misakıma.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ahd, bir şeyi korumak, gözetmek ve ona bağlı kalmaktır. Kur'an'da ahd, genellikle Allah ile kulları arasındaki karşılıklı yükümlülükleri ifade eden bir misak anlamında kullanılır. Ayetteki 'ahdî', Allah'ın İsrailoğulları'ndan aldığı, Tevrat'a uyma, peygamberlere iman etme gibi sözleri ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ahd, bir şeyi muhafaza etmek, gözetmek ve ona riayet etmektir. Allah'ın ahdi, O'nun kullarına yüklediği emir ve yasaklar, peygamberler aracılığıyla bildirdiği hükümlerdir. İsrailoğulları'ndan istenen, bu ilahi ahde sadık kalmaları ve onu bozmamalarıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Ahd, Kur'an'da merkezi bir kavram olup, Allah ile insan arasındaki karşılıklı bir anlaşmayı, bir sözleşmeyi ifade eder. Bu ayetteki 'ahdî', Allah'ın İsrailoğulları'na bahşettiği nimetlere karşılık onlardan beklediği iman, itaat ve şeriatına bağlılık sözüdür. Bu ahde vefa, ilahi lütufların devamlılığının şartıdır."}]},{"word":"فَٱرْهَبُونِ","root":"ر ه ب","rootLatin":"r-h-b","meaning":"Benden korkun, çekinin, saygı duyun.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahbe, bir şeyden duyulan korku ve çekinmedir. Ayetteki 'ferhebûnî' emri, İsrailoğulları'nın sadece Allah'tan korkmalarını, O'nun azabından çekinmelerini ve O'na karşı gelmekten sakınmalarını ifade eder. Bu korku, saygı ve tazimle karışık bir korkudur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rahbe, kalpteki bir korku halidir. Ayetteki 'ferhebûnî' ifadesi, İsrailoğulları'nın ahde vefa göstermemeleri durumunda karşılaşacakları ilahi azaptan duyacakları korkuyu ve bu korkunun onları Allah'ın emirlerine uymaya sevk etmesi gerektiğini vurgular. Bu, sadece Allah'a yönelme ve O'ndan başkasından korkmama çağrısıdır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *2/40*
- **Kur'ân-ı Kerîm'e Bakış: Terzibaba'nın İşârî Te'vîl ve Tefekkür Anlayışı** — Terzibaba Necdet Ardıç · *2/40*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *2/40*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/40*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *2/40*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/40*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *2/40*