# Bakara Sûresi, 48. Âyet (2:48)

> وَٱتَّقُوا۟ يَوْمًا لَّا تَجْزِى نَفْسٌ عَن نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَـٰعَةٌ وَلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ

*Vettekû yevmen lâ teczî nefsun ‘an nefsin şey-en velâ yukbelu minhâ şefâ'atun velâ yu/ḣażu minhâ ‘adlun velâ hum yunsarûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Öyle bir günden sakının ki, o gün hiç kimse bir başkası adına bir şey ödeyemez. Hiçbir kimseden herhangi bir şefaat kabul olunmaz, fidye alınmaz. Onlara yardım da edilmez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/48

---

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","hesap-mizan","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının"},{"position":2,"surface":"يَوْمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh (zarf-ı zaman) olduğu için mansûb","gloss":"bir günden"},{"position":3,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":4,"surface":"تَجْزِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"karşılık vermez"},{"position":5,"surface":"نَفْسٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"hiçbir nefis"},{"position":6,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":7,"surface":"نَّفْسٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir nefisten"},{"position":8,"surface":"شَيْـًۭٔا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-hamza","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir şey"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"يُقْبَلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"kabul edilmez"},{"position":11,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":11,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":12,"surface":"شَفَـٰعَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ف-ع","rootLatin":"sh-f-ayn","lemma":"شَفَاعَة","form":"Mufâ'ale","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"şefaat"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":14,"surface":"يُؤْخَذُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-خ-ذ","rootLatin":"hamza-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"alınmaz"},{"position":15,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":15,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":16,"surface":"عَدْلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-د-ل","rootLatin":"ayn-d-l","lemma":"عَدْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"bir fidye"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":18,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":19,"surface":"يُنصَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَصَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yardım olunmazlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara Suresi'nin 48. ayeti, kıyamet gününün dehşetini ve o gün hiçbir kimsenin diğerine fayda veremeyeceğini, şefaat ve fidyenin geçersizliğini vurgulayarak insanları bu güne karşı uyarır. Ayet, ilahi adaletin mutlaklığını ve bireysel sorumluluğun önemini dilbilimsel olarak güçlü kavramlarla ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"وَٱتَّقُوا۟","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Korkmak, sakınmak, korunmak; ayette Allah'ın azabından ve o günün şiddetinden korunmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vakâ (وقى) kelimesi, bir şeyi zararlı şeylerden korumak anlamına gelir. Takvâ ise, nefsi korkulan şeylerden korumaktır. Ayetteki 'İttakû' emri, o günün azabından ve şiddetinden sakınmayı, korunmayı emretmektedir ki bu da Allah'ın emirlerine uyup yasaklarından kaçınmakla mümkündür."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Burada 'ittakû' fiili, 'havf edin, korkun' anlamındadır. Yani o günden korkun, o günün şiddetinden sakının demektir. Bu, mecazi bir kullanımdır ve o günün dehşetini vurgular."}]},{"word":"تَجْزِى","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Karşılık vermek, fayda sağlamak, ödemek; ayette bir nefsin diğerine hiçbir fayda sağlayamayacağını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cezâ (جزاء) kelimesi, bir amelin karşılığıdır. Burada 'lâ teczî nefsün an nefsin şey'en' ifadesi, hiçbir nefsin diğer bir nefsin yerine bir karşılık ödeyemeyeceği, ona bir fayda sağlayamayacağı anlamına gelir. Yani o gün herkes kendi ameliyle baş başa kalacaktır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Cezâ, bir fiilin neticesi olarak verilen karşılıktır, ister iyi ister kötü olsun. Ayetteki olumsuzluk ekiyle birlikte kullanılması, o gün hiçbir kimsenin başkasına bir karşılık ödeyerek veya fayda sağlayarak kurtaramayacağını açıkça belirtir."}]},{"word":"شَفَـٰعَةٌ","root":"ش ف ع","rootLatin":"ş-f-'-","meaning":"Şefaat, aracı olmak, birine yardım etmek; ayette kıyamet günü Allah katında hiçbir şefaatin kabul edilmeyeceğini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şefâ'at (شفاعة), bir başkası için aracı olmak, ona yardım istemektir. Aslı, bir şeyi çift yapmaktır (şef'). Ayetteki 'lâ yukbelu minhâ şefâ'atun' ifadesi, o gün hiçbir kimsenin başkası adına aracı olmasının veya onun için af dilemesinin kabul edilmeyeceğini vurgular, zira hüküm yalnızca Allah'a aittir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'şefaat' kavramı, genellikle kıyamet günü Allah'ın izni olmaksızın kimsenin kimseye şefaat edemeyeceği bağlamında geçer. Bu ayet, şefaatin mutlak bir şekilde reddedildiği bir durumu tasvir eder ve dünyevi ilişkilerin o gün geçersizliğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Şefaat, bir kimsenin başka bir kimse için hayır dilemesidir. Ayetteki nefy (olumsuzluk), o gün şefaatin tamamen ortadan kalktığını, yani Allah'ın izni olmaksızın kimsenin şefaat edemeyeceğini ve bu ayetteki bağlamda hiçbir şefaatin kabul edilmeyeceğini ifade eder."}]},{"word":"عَدْلٌ","root":"ع د ل","rootLatin":"'-d-l","meaning":"Fidye, bedel, karşılık; ayette kıyamet günü hiçbir fidyenin kabul edilmeyeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Adl (عدل), bir şeyin karşılığı, bedeli demektir. Ayetteki 'lâ yu'hazu minhâ adlun' ifadesi, o gün hiçbir kimsenin günahlarına karşılık bir fidye veya bedel vererek kurtulamayacağını açıkça belirtir. Bu, ilahi adaletin mutlaklığını ve rüşvetin geçersizliğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Adl, bir şeyin misli ve bedelidir. Ayetteki kullanımı, bir kimsenin kendi nefsini kurtarmak için vereceği hiçbir fidyenin veya karşılığın kabul edilmeyeceğini ifade eder. Bu, o günkü durumun ciddiyetini ve kurtuluşun sadece amellere bağlı olduğunu vurgular."}]},{"word":"يُنصَرُونَ","root":"ن ص ر","rootLatin":"n-s-r","meaning":"Yardım edilmek, desteklenmek; ayette o gün kimseye yardım edilmeyeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nasr (نصر), düşmana karşı yardım etmektir. Ayetteki 'lâ hum yunsarûn' ifadesi, o gün hiçbir kimseye Allah'ın azabından kurtulması için dışarıdan bir yardımın gelmeyeceğini, kimsenin desteklenmeyeceğini belirtir. Bu, bireysel sorumluluğun ve ilahi hükmün kesinliğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nasr, bir kimseye düşmanına karşı yardım etmektir. Ayetteki pasif fiil formuyla kullanılması, o gün yardımın tamamen kesileceğini, kimsenin dışarıdan bir destek bulamayacağını ifade eder. Bu, dünya hayatındaki yardımlaşmanın aksine, ahiretteki yalnızlığı ve bireysel hesaplaşmayı vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/48*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/48*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/48*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/48*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bak-ara 2-53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bak-ara 2-53*