# Bakara Sûresi, 49. Âyet (2:49)

> وَإِذْ نَجَّيْنَـٰكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ ۚ وَفِى ذَٰلِكُم بَلَآءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ

*Ve-iż necceynâkum min âli fir'avne yesûmûnekum sû-e-l'ażâbi yużebbihûne ebnâekum veyestehyûne nisâekum(c) vefî żâlikum belâun min rabbikum ‘azîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Hani, sizi azabın en kötüsüne uğratan, kadınlarınızı sağ bırakıp, oğullarınızı boğazlayan Firavun ailesinden kurtarmıştık. Bunda, size Rabbinizden (gelen) büyük bir imtihan vardı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/49

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","imtihan-bela","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":2,"surface":"نَجَّيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ج-و","rootLatin":"n-j-w","lemma":"نَجَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kurtardık"},{"position":2,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":3,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"ءَالِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-و-ل","rootLatin":"'-w-l","lemma":"آل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ailesi"},{"position":5,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-'-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Firavun"},{"position":6,"surface":"يَسُومُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-و-م","rootLatin":"s-w-m","lemma":"سَامَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"uğratıyorlardı"},{"position":6,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":7,"surface":"سُوٓءَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-'","lemma":"سُوء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kötü"},{"position":8,"surface":"ٱلْعَذَابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"azabı"},{"position":9,"surface":"يُذَبِّحُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ب-ح","rootLatin":"dh-b-h","lemma":"ذَبَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"boğazlıyorlardı"},{"position":10,"surface":"أَبْنَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"oğullarınızı"},{"position":10,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"يَسْتَحْيُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"اِسْتَحْيَا","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sağ bırakıyorlardı"},{"position":12,"surface":"نِسَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-س-و","rootLatin":"n-s-w","lemma":"نِسَاء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kadınlarınızı"},{"position":12,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-de"},{"position":14,"surface":"ذَٰلِكُم","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"işte bu"},{"position":15,"surface":"بَلَآءٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ل-و","rootLatin":"b-l-w","lemma":"بَلَاء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bir imtihan"},{"position":16,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":17,"surface":"رَّبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbinizden"},{"position":17,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":18,"surface":"عَظِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"büyük"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara Suresi'nin 49. ayeti, İsrailoğulları'nın Firavun ailesinin zulmünden kurtarılmasını ve bunun Allah'tan gelen büyük bir imtihan olduğunu anlatır. Ayet, 'kurtarmak', 'işkence etmek', 'boğazlamak' ve 'imtihan' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi müdahale ve beşeri zorluklar arasındaki ilişkiyi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"نَجَّيْنَاكُمْ","root":"ن ج و","rootLatin":"n-c-v","meaning":"Allah'ın İsrailoğulları'nı Firavun'un zulmünden kurtarması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Necât (نجاة), bir şeyden kurtulmak, selamet bulmak demektir. Ayetteki 'neccâynâküm' (نجّيناكم) fiili, Allah'ın İsrailoğulları'nı Firavun'un zulmünden, yani boğulmaktan ve öldürülmekten kurtarmasını ifade eder. Bu, onları tehlikeden uzaklaştırma ve güvenliğe çıkarma anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Necâ (نجا) fiili, bir şeyden kurtulmak, uzaklaşmak manasına gelir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın İsrailoğulları'nı Firavun'un elinden, yani onların maruz kaldığı eziyet ve ölümden kurtarması, onları bu durumdan çıkarıp emniyete alması mecazını taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kurtuluş (necât) kavramı Kur'an'da genellikle ilahi bir lütuf ve müdahale olarak karşımıza çıkar. Bu ayetteki 'neccâynâküm' ifadesi, Allah'ın İsrailoğulları'nı Firavun'un zulmünden kurtararak onlara bahşettiği ilahi inayeti ve bu kurtuluşun, Allah'ın kudretinin bir göstergesi olduğunu vurgular."}]},{"word":"يَسُومُونَكُمْ","root":"س و م","rootLatin":"s-v-m","meaning":"Firavun ailesinin İsrailoğulları'na ağır işkenceler ve zulümler uygulamasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sâme (سام) fiili, birine bir şeyi yüklemek, onu bir şeye zorlamak anlamına gelir. Ayetteki 'yesûmûneküm' (يسومونكم) ifadesi, Firavun'un İsrailoğulları'na en kötü azabı, yani ağır işkenceleri ve eziyetleri zorla tattırması, onları buna mecbur bırakması demektir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sevme (سوم), bir şeyi birine yüklemek, onu bir şeye maruz bırakmak anlamındadır. 'Yesûmûneküm sûe'l-azâb' (يسومونكم سوء العذاب) ifadesi, Firavun'un İsrailoğulları'na en kötü, en şiddetli azabı tattırması, onları bu azaba müptela etmesi demektir. Bu, bir tür zorlama ve dayatma eylemidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"S-v-m kökü, genellikle bir şeyi birine dayatmak, zorla kabul ettirmek veya bir bedel karşılığında bir şeyi teklif etmek anlamlarında kullanılır. Bu ayetteki 'yesûmûneküm' fiili, Firavun'un İsrailoğulları'na en kötü azabı dayatması, onları bu zulme maruz bırakması ve bu durumun onların iradesi dışında gerçekleştiğini vurgular."}]},{"word":"يُذَبِّحُونَ","root":"ذ ب ح","rootLatin":"z-b-h","meaning":"Firavun'un İsrailoğulları'nın erkek çocuklarını boğazlayarak öldürme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Zebh (ذبح), boğazlamak, kesmek demektir. 'Yüzebbihûne' (يذبّحون) fiili, Firavun'un İsrailoğulları'nın erkek çocuklarını kurbanlık hayvan gibi boğazlayarak öldürmesi eylemini anlatır. Bu, vahşice ve acımasız bir katliamı ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Zebh (ذبح), boğazı keserek can almak demektir. Ayetteki 'yüzebbihûne ebnâeküm' (يذبّحون أبناءكم) ifadesi, Firavun'un İsrailoğulları'nın oğullarını acımasızca katletmesini, onları boğazlayarak öldürmesini tasvir eder. Bu, zulmün en şiddetli biçimlerinden biridir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Zebh (ذبح) kelimesi, keskin bir aletle boğazı keserek can alma eylemini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Firavun'un İsrailoğulları'nın erkek çocuklarına yönelik uyguladığı soykırım niteliğindeki katliamı, onların hayatlarına kasten ve vahşice son vermesini vurgular."}]},{"word":"يَسْتَحْيُونَ","root":"ح ي ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Firavun'un İsrailoğulları'nın kadınlarını sağ bırakma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstihyâ' (استحياء), birini sağ bırakmak, yaşamasına izin vermek demektir. Ayetteki 'yestahyûne nisâeküm' (يستحيون نساءكم) ifadesi, Firavun'un İsrailoğulları'nın kadınlarını öldürmeyip sağ bırakmasını, onları köle veya hizmetçi olarak kullanmak amacıyla hayatta tutmasını anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hayât (حياة) kelimesinden türeyen istihyâ' (استحياء), birini canlı bırakmak, öldürmemek anlamına gelir. Firavun'un kadınları sağ bırakması, onları erkek çocukların aksine hayatta tutması, ancak bu durumun da bir tür aşağılama ve zulüm olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İstihyâ' (استحياء), bir şeyi canlı tutmak, ona hayat vermek veya hayatını bağışlamak anlamındadır. Ayetteki 'yestahyûne nisâeküm' ifadesi, Firavun'un İsrailoğulları'nın kadınlarını öldürmeyip hayatta bırakmasını, ancak bu durumun da erkek çocukların katledilmesiyle birlikte büyük bir zulmün parçası olduğunu belirtir."}]},{"word":"بَلَاءٌ","root":"ب ل و","rootLatin":"b-l-v","meaning":"Allah'ın İsrailoğulları'nı Firavun'un zulmüyle sınamasını ifade eden büyük bir imtihan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Belâ' (بلاء), hem hayırla hem de şerle imtihan etmek anlamına gelir. Ayetteki 'belâün min rabbiküm azîm' (بلاء من ربكم عظيم) ifadesi, Firavun'un zulmünün ve ardından gelen kurtuluşun, Allah tarafından İsrailoğulları için büyük bir deneme, bir imtihan olduğunu vurgular. Bu imtihan, onların sabrını ve imanını ölçmek içindir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Belâ' (imtihan) kavramı Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarını denemesi, onların imanını, sabrını ve şükrünü sınaması anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'belâün azîm' ifadesi, Firavun'un zulmünün ve ardından gelen kurtuluşun, İsrailoğulları için sadece bir olay değil, aynı zamanda Allah'ın onlara yönelik büyük bir sınaması olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"B-l-v kökü, denemek, sınamak, tecrübe etmek anlamlarına gelir. 'Belâ' kelimesi, hem zorluklarla hem de nimetlerle yapılan sınamayı ifade edebilir. Ayetteki 'belâün azîm' ifadesi, Firavun'un zulmünün İsrailoğulları için çok büyük ve çetin bir imtihan olduğunu, bu imtihanın onların dini ve ahlaki duruşlarını ortaya koyduğunu belirtir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/49*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/49*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/49*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/49*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/49*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/49*