# Bakara Sûresi, 5. Âyet (2:5)

> أُو۟لَـٰٓئِكَ عَلَىٰ هُدًى مِّن رَّبِّهِمْ ۖ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ

*Ulâ-ike ‘alâ huden min rabbihim(s) ve ulâ-ike humu-lmuflihûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İşte onlar Rab'lerinden (gelen) bir doğru yol üzeredirler ve kurtuluşa erenler de işte onlardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/5

---

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","takva","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnîdir. Mübteda konumundadır.","gloss":"işte onlar"},{"position":2,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnîdir.","gloss":"üzerinde"},{"position":3,"surface":"هُدًۭى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدًى","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûrdur.","gloss":"hidayet"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnîdir.","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"رَّبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûrdur.","gloss":"Rabbi"},{"position":5,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnîdir.","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnîdir.","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnîdir. Mübteda konumundadır.","gloss":"işte onlar"},{"position":7,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnîdir.","gloss":"onlar"},{"position":8,"surface":"ٱلْمُفْلِحُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ل-ح","rootLatin":"f-l-h","lemma":"مُفْلِح","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfûdur.","gloss":"kurtuluşa erenler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, hidayet üzere olanların ve Rableri tarafından doğru yola iletilenlerin nihai kurtuluşa ereceğini vurgulamaktadır. Temel kavramlar, doğru yolu bulma, ilahi rehberlik ve bu rehberliğin sonucunda elde edilen başarı ve kurtuluş etrafında şekillenir.","keyConcepts":[{"word":"هُدًى","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Allah'tan gelen doğru yol, rehberlik ve kılavuzluktur.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüdâ (هُدًى), Allah tarafından insana verilen, onu doğruya ve hakikate ulaştıran rehberliktir. Ayetteki 'alâ hüdâ' ifadesi, onların bu rehberliğin üzerinde, yani ona sıkıca bağlı olduklarını ve onunla hareket ettiklerini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hüdâ (هُدًى), burada 'beyân' (açıklama, aydınlatma) anlamındadır. Yani onlar, Rablerinden gelen açık bir delil ve doğru bir yol üzerindedirler. Bu, onların şüphe ve sapkınlıktan uzak, net bir istikamette olduklarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hüdâ (هُدًى) kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara gönderdiği ilahi rehberliği ve bu rehberliğe uyanların doğru yolu bulmasını ifade eder. Ayetteki kullanımı, bu ilahi rehberliğin bir sonucu olarak müminlerin doğru yolda olduğunu ve bu durumun onların kurtuluşunun temelini oluşturduğunu gösterir."}]},{"word":"رَبِّهِمْ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Kendilerini terbiye eden, besleyen, koruyan ve yöneten yüce yaratıcılarıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rabb (رَبّ) kelimesi, terbiye eden, yetiştiren, sahip olan ve yöneten anlamlarına gelir. Ayetteki 'Rabbihim' (Rableri), Allah'ın müminler üzerindeki mutlak otoritesini, onları hidayete sevk eden ve koruyan gücünü vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rabb (رَبّ), bir şeyi tedricen kemale erdiren, onu besleyip büyüten demektir. Bu bağlamda, Allah'ın müminleri hidayetle terbiye ettiğini, onları doğru yola ileterek kemale erdirdiğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rabb (رَبّ) kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'ın yaratıcılık, yöneticilik ve rızık vericilik gibi sıfatlarını kapsar. Ayetteki 'Rab'lerinin yolunda' ifadesi, hidayetin kaynağının Allah olduğunu ve bu hidayetin O'nun rububiyetinin bir tecellisi olduğunu belirtir."}]},{"word":"الْمُفْلِحُونَ","root":"ف ل ح","rootLatin":"f-l-h","meaning":"Dünya ve ahirette kurtuluşa erenler, başarıya ulaşanlar ve muradına nail olanlardır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Felâh (فلاح), bir şeyi elde etmek için çaba sarf ettikten sonra ona ulaşmak ve kurtuluşa ermektir. 'Müflihûn' (الْمُفْلِحُونَ), bu çabanın sonucunda dünya ve ahiret saadetine kavuşanlardır. Ayette, hidayet üzere olmanın nihai sonucunun felâh olduğunu gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Müflihûn (الْمُفْلِحُونَ), kurtuluşa erenler, muradına ulaşanlardır. Bu kelime, genellikle dünya ve ahiretteki başarıyı ve saadeti ifade eder. Ayetteki kullanımı, hidayet üzere olanların bu kurtuluşa hak kazandıklarını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Felâh (فلاح), hem dünya hem de ahiret için geçerli olan bir başarı ve kurtuluş halidir. 'Müflihûn' (الْمُفْلِحُونَ), bu başarıyı elde edenlerdir. Ayette, hidayetin, bu kapsamlı kurtuluşun anahtarı olduğu vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Felâh (فلاح) kavramı, Kur'an'da genellikle nihai kurtuluş, başarı ve esenlik anlamında kullanılır. 'Müflihûn' (الْمُفْلِحُونَ), bu kurtuluşa erişenlerdir. Ayette, hidayet üzere olanların bu nihai başarıya ulaşacakları açıkça ifade edilmektedir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 2 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2. sure 5. ayette*
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2. sure 5. ayette*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2. Sûre 5. Âyette*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bak-ara 2-53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bak-ara 2-53*