# Bakara Sûresi, 50. Âyet (2:50)

> وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ ٱلْبَحْرَ فَأَنجَيْنَـٰكُمْ وَأَغْرَقْنَآ ءَالَ فِرْعَوْنَ وَأَنتُمْ تَنظُرُونَ

*Ve-iż feraknâ bikumu-lbahra feenceynâkum veaġraknâ âle fir'avne veentum tenzurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hani, sizin için denizi yarmış, sizi kurtarmış, gözlerinizin önünde Firavun ailesini suda boğmuştuk.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/50

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","tabiat-ayetleri","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara Suresi'nin 50. ayeti, İsrailoğulları'nın Firavun'dan kurtuluşunu ve Firavun ailesinin helakini anlatan önemli bir olayı tasvir etmektedir. Ayet, 'yarmak', 'kurtarmak' ve 'boğmak' gibi fiiller aracılığıyla ilahi kudretin tecellisini ve bu olayın şahitliğini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَرَقْنَا","root":"ف ر ق","rootLatin":"f-r-q","meaning":"Denizi ikiye ayırarak bir yol açmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fark' kelimesinin temel anlamının 'iki şeyin arasını ayırmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'feraknâ bi-kumü'l-bahr' ifadesi, denizin mucizevi bir şekilde ikiye ayrılması ve İsrailoğulları için bir geçit oluşturulması eylemini ifade eder. Bu, sıradan bir ayırma değil, ilahi bir müdahale ile gerçekleşen, olağanüstü bir ayrılıktır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'feraknâ' fiilini 'şakkaknâ' (yardık) olarak açıklar. Bu, denizin ortadan ikiye yarılması ve suyun iki yanda duvar gibi durması mecazını içerir. Ayetteki kullanım, Allah'ın kudretini gösteren somut bir eylemi, yani denizi İsrailoğulları'nın geçişi için ayırmasını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'fark' kavramının sadece fiziksel bir ayırmayı değil, aynı zamanda hak ile batılın, doğru ile yanlışın ayrımını da ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise, somut olarak denizin yarılması, Allah'ın müminleri kurtarmak ve zalimleri cezalandırmak için yaptığı kesin bir ayrımı temsil eder."}]},{"word":"فَأَنجَيْنَـٰكُمْ","root":"ن ج و","rootLatin":"n-j-w","meaning":"Tehlikeden, sıkıntıdan veya ölümden kurtarmak, selamete çıkarmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'necât' kelimesinin 'bir şeyden kurtulmak, selamet bulmak' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'enceynâküm' ifadesi, İsrailoğulları'nın Firavun'un zulmünden ve denizde boğulma tehlikesinden Allah tarafından kurtarılmasını, onlara güvenlik ve selamet bahşedilmesini anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'necâ' fiilinin 'bir yerden çıkmak, kurtulmak' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın İsrailoğulları'nı Firavun'un takibinden ve denizin tehlikesinden mucizevi bir şekilde kurtarmasını, onları güvenli bir yere ulaştırmasını ifade eder."}]},{"word":"وَأَغْرَقْنَآ","root":"غ ر ق","rootLatin":"ğ-r-q","meaning":"Suyu batırmak, boğmak, suyun içinde yok etmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'iğrâk' kelimesinin 'suda boğmak, suya batırmak' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'ağraknâ' fiili, Firavun ve ordusunun denizde boğularak helak edilmesini, ilahi cezanın somut bir tezahürünü ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ğark' kökünün 'suyun içine dalmak, suyun bir şeyi kaplaması' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'Ağraknâ' fiili, Allah'ın Firavun ve ordusunu denizin sularına gömerek yok etmesini, onların kurtuluş ümidini tamamen ortadan kaldırmasını anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ğark' kelimesinin Kur'an'da genellikle ilahi bir ceza olarak suda boğulma anlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayetteki 'ağraknâ' fiili, Firavun'un ve ordusunun zulmüne karşılık gelen ilahi gazabı ve onların denizde boğularak yok edilmesini ifade eder, bu da İsrailoğulları'nın kurtuluşuyla tezat oluşturur."}]},{"word":"تَنظُرُونَ","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Görmek, bakmak, şahit olmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nazar' kelimesinin 'bir şeyi gözle idrak etmek, görmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tanzurûn' ifadesi, İsrailoğulları'nın Firavun ailesinin boğulmasını bizzat kendi gözleriyle görmeleri, bu olaya şahit olmaları anlamına gelir. Bu şahitlik, olayın gerçekliğini ve ilahi kudretin büyüklüğünü pekiştirir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nazar' kelimesinin 'bir şeyi gözle algılamak ve üzerinde düşünmek' anlamını içerdiğini ifade eder. Ayetteki 'tanzurûn' kullanımı, İsrailoğulları'nın sadece fiziksel olarak görmelerini değil, aynı zamanda bu olayın anlamı üzerinde düşünmelerini, Allah'ın kudretini ve adaletini idrak etmelerini de ima eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"فَرَقْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فَرَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ayırdık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"ٱلْبَحْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ح-ر","rootLatin":"b-h-r","lemma":"بَحْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"denizi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"أَنجَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ج-و","rootLatin":"n-j-w","lemma":"أَنْجَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kurtardık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"أَغْرَقْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"غ-ر-ق","rootLatin":"gh-r-q","lemma":"أَغْرَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"boğduk","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"ءَالَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-و-ل","rootLatin":"a-w-l","lemma":"آل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ailesini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-`-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Firavun'un","irabMarker":"gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"iken","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"أَنتُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":10,"surface":"تَنظُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَظَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bakıyordunuz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-iż"},{"position":2,"translit":"feraknâ"},{"position":3,"translit":"bikumu"},{"position":4,"translit":"lbahra"},{"position":5,"translit":"feenceynâkum"},{"position":6,"translit":"ve-aġraknâ"},{"position":7,"translit":"âle"},{"position":8,"translit":"fir'avne"},{"position":9,"translit":"ve-entum"},{"position":10,"translit":"tenzurûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/50*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/50*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *2/50*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *2/50*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/50*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/50*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *2/50*