# Bakara Sûresi, 53. Âyet (2:53)

> وَإِذْ ءَاتَيْنَا مُوسَى ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

*Ve-iż âteynâ mûsâ-lkitâbe velfurkâne le'allekum tehtedûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hani, doğru yolu tutasınız diye Musa'ya Kitab'ı (Tevrat'ı) ve Furkan'ı vermiştik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/53

---

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","kissa-musa","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":2,"surface":"ءَاتَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdik"},{"position":3,"surface":"مُوسَى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَى","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (takdirî fetha ile)","gloss":"Musa'ya"},{"position":4,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kitabı"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱلْفُرْقَانَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فُرْقَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"Furkan'ı"},{"position":6,"surface":"لَعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbîh","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":6,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"siz"},{"position":7,"surface":"تَهْتَدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"اِهْتِدَاء","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat olmadığı için merfû (nûn'un sübûtu ile)","gloss":"doğru yolu bulursunuz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara Suresi'nin 53. ayeti, Allah'ın Hz. Musa'ya Kitap ve Furkan vermesini ve bunun amacını, yani İsrailoğulları'nın doğru yolu bulmasını konu edinir. Ayet, ilahi rehberliğin ve hak ile batılı ayırt etme yeteneğinin önemini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ءَاتَيْنَا","root":"ء ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Allah'ın Hz. Musa'ya Kitap ve Furkan'ı vermesi, ihsan etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îtâ'' kelimesinin 'vermek, ihsan etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'âtaynâ' ifadesi, Allah'ın Musa'ya Kitap'ı bir lütuf ve ihsan olarak verdiğini, bu verişin sadece bir teslim etme değil, aynı zamanda bir yetkilendirme ve görevlendirme olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âtaynâ' fiilini 'verdik, bahşettik' olarak açıklar. Bu bağlamda, Kitab'ın Musa'ya verilmesi, ilahi bir irade ve kudretle gerçekleşen, özel bir seçilmişliği ifade eden bir eylemdir."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Hz. Musa'ya verilen Tevrat'ı ifade eden, yazılı ilahi vahiy ve şeriat bütünüdür.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitâb' kelimesinin 'yazmak' kökünden geldiğini ve 'yazılı olan şey' anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'da ise genellikle Allah'ın indirdiği vahiyleri, şeriatı ve hükümleri içeren kutsal metinleri ifade eder. Bu ayette 'el-Kitâb', Hz. Musa'ya indirilen Tevrat'ı temsil eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kitâb' kavramının Kur'an'da sadece yazılı bir metin olmaktan öte, ilahi bir buyruk, bir yasa ve bir rehberlik kaynağı olduğunu vurgular. Musa'ya verilen Kitap, İsrailoğulları için bir yaşam kılavuzu ve doğru yolu gösteren bir rehberdir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kitâb'ın hem yazılı metni hem de Allah'ın hükümlerini ve emirlerini kapsayan geniş bir anlam taşıdığını belirtir. Ayetteki 'el-Kitâb', sadece bir metin değil, aynı zamanda ilahi bir otorite ve yol gösterici bir sistemdir."}]},{"word":"وَٱلْفُرْقَانَ","root":"ف ر ق","rootLatin":"f-r-q","meaning":"Hak ile batılı, doğru ile yanlışı ayırt etme yeteneği veya bu ayrımı sağlayan ilahi rehberliktir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'furkân' kelimesinin 'ayırmak' kökünden geldiğini ve 'hak ile batılı ayıran şey' anlamına geldiğini ifade eder. Bu ayette Kitap ile birlikte zikredilmesi, Tevrat'ın aynı zamanda bir furkan, yani doğruyu yanlıştan ayıran bir ölçüt olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'furkân'ın 'ayırma, tefrik etme' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle hak ile batılı, doğru ile eğriyi ayıran ilahi delil veya mucize için kullanıldığını belirtir. Musa'ya verilen Furkan, onun peygamberliğinin bir delili ve İsrailoğulları için doğru yolu gösteren bir ayıraçtır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'furkân'ın semantik alanının 'ayırt etme, açıklama, delil' gibi anlamları içerdiğini belirtir. Ayetteki 'el-Furkan', sadece bir kitap değil, aynı zamanda ilahi bir ölçüt ve doğruyu yanlıştan ayırma gücü veren bir rehberliktir."}]},{"word":"تَهْتَدُونَ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu bulmak, hidayete ermek, rehberlik almak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hidâyet' kelimesinin 'doğru yolu göstermek' anlamına geldiğini ve 'ihtidâ'' fiilinin ise 'doğru yolu bulmak, hidayete ermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'tehtedûn' ifadesi, Kitap ve Furkan'ın verilmesinin temel amacının, İsrailoğulları'nın doğru yolu bulmaları ve sapkınlıktan kurtulmaları olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hidâyet' kavramının Kur'an'da sadece bir yol gösterme değil, aynı zamanda ilahi bir lütuf ve doğruya yönelme eylemi olduğunu açıklar. 'Tehtedûn' ifadesi, bu ilahi rehberliğin insan tarafından kabul edilip uygulanmasıyla gerçekleşen bir süreci ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hidâyet'in hem yol gösterme hem de doğru yola girme anlamlarını içerdiğini belirtir. 'Lâallekum tehtedûn' ifadesi, Kitap ve Furkan'ın, insanların doğru yolu bulmaları için bir umut ve beklenti taşıdığını vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Uşşâkî Kültürünün Günümüze Yansıması “Necdet Ardıç” Örneği Yüksek Lisans tezi** — Serkan DENKÇİ · *Bakara Sûresi 53. âyetinde*
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara Sûresi 53. âyetinde*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/53*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/53*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/53*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/53*