# Bakara Sûresi, 59. Âyet (2:59)

> فَبَدَّلَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ قَوْلًا غَيْرَ ٱلَّذِى قِيلَ لَهُمْ فَأَنزَلْنَا عَلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ رِجْزًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ

*Febeddele-lleżîne zalemû kavlen ġayra-lleżî kîle lehum feenzelnâ ‘ale-lleżîne zalemû riczen mine-ssemâ-i bimâ kânû yefsukûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Derken, onların içindeki zalimler, sözü kendilerine söylenenden başka şekle soktular. Biz de haktan ayrılmaları sebebiyle, o zalimlere gökten bir azap indirdik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/59

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","kissa-gecmis-kavimler","hukuk-ceza","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece, ve"},{"position":1,"surface":"بَدَّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-د-ل","rootLatin":"b-d-l","lemma":"تَبْدِيل","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"değiştirdi"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ظَلَمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظُلْم","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zulmettiler"},{"position":4,"surface":"قَوْلًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir sözü"},{"position":5,"surface":"غَيْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"g-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"başka"},{"position":6,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"o ki"},{"position":7,"surface":"قِيلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"denildi"},{"position":8,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":9,"surface":"أَنزَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"إِنْزَال","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdik"},{"position":10,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":11,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":12,"surface":"ظَلَمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظُلْم","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zulmettiler"},{"position":13,"surface":"رِجْزًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ج-ز","rootLatin":"r-j-z","lemma":"رِجْز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir azap"},{"position":14,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":15,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökten"},{"position":16,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"nedeniyle"},{"position":16,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":17,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":18,"surface":"يَفْسُقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-س-ق","rootLatin":"f-s-q","lemma":"فِسْق","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yoldan çıkıyorlardı"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara Suresi'nin 59. ayeti, İsrailoğulları'nın kendilerine emredilen sözü değiştirmeleri ve bunun sonucunda ilahi bir ceza ile karşılaşmalarını anlatmaktadır. Ayet, 'zulüm', 'değiştirme', 'söz' ve 'yoldan çıkma' gibi temel kavramlar üzerinden, ilahi emirlere karşı gelmenin sonuçlarını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"بَدَّلَ","root":"ب د ل","rootLatin":"b-d-l","meaning":"Bir şeyi başka bir şeyle değiştirmek, ikame etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bedele' fiilinin bir şeyi yerinden kaldırıp yerine başka bir şey koymak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, İsrailoğulları'nın kendilerine emredilen 'hıtta' (bağışlanma dileği) sözünü, alaycı bir şekilde başka bir sözle (buğday) değiştirmelerini ifade eder ki bu, ilahi emre karşı gelme ve tahriftir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'beddele' fiilinin burada 'tahvil' (dönüştürme) ve 'tagyir' (değiştirme) anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, kendilerine söylenen sözün özünü ve maksadını bozarak farklı bir ifade kullanmaları, ilahi emrin lafzını ve ruhunu tahrif etmeleri anlamındadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'bedele' kavramının Kur'an'da genellikle bir şeyin değerini düşürerek veya amacından saptırarak değiştirme anlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayette, İsrailoğulları'nın ilahi bir emri değersiz bir şeye tercih ederek değiştirmeleri, onların ahlaki ve dini yozlaşmalarını gösterir."}]},{"word":"ظَلَمُوا۟","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık etmek, zulmetmek, haddi aşmak, bir şeyi yerinden saptırmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulm' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak olduğunu belirtir. Ayetteki 'zulmedenler' ifadesi, Allah'ın emrini değiştirmekle hem kendilerine hem de Allah'ın hakkına karşı haksızlık edenleri, haddi aşanları ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, zulmü 'hakkı yerine koymamak' veya 'hakkı sahibinden alıkoymak' olarak tanımlar. Bu ayette, İsrailoğulları'nın kendilerine verilen emri değiştirmeleri, Allah'ın hakkını ve emrini yerine getirmeyerek zulmetmeleridir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zulm' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve Allah'a karşı gelmekten, insanlara haksızlık etmeye kadar birçok şeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki 'zulmedenler', Allah'ın emrine karşı gelerek büyük bir haksızlık ve haddi aşma eylemi gerçekleştirmişlerdir."}]},{"word":"قَوْلًا","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Söz, ifade, beyan.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kavl' kelimesinin genel olarak konuşulan her şeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kavlen' (söz), İsrailoğulları'na emredilen 'hıtta' (günahlarımızın affını dileriz) sözünü ifade eder. Onlar bu sözü değiştirerek ilahi emre itaatsizlik etmişlerdir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kavl' kelimesinin hem lafız hem de mana itibarıyla bir ifadeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki 'kavlen', Allah'ın onlara emrettiği belirli bir ifadeyi ve bu ifadenin taşıdığı anlamı ifade eder. Onlar bu lafzı ve manayı tahrif etmişlerdir."}]},{"word":"رِجْزًا","root":"ر ج ز","rootLatin":"r-j-z","meaning":"Azap, ceza, pislik, kirlilik.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ricz' kelimesinin asıl anlamının 'titreme' ve 'sarsıntı' olduğunu, buradan da 'azap' ve 'ceza' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'riczen', İsrailoğulları'nın itaatsizlikleri ve zulümleri sebebiyle Allah tarafından kendilerine gönderilen ilahi azabı ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ricz' kelimesini 'azab' ve 'lanet' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, İsrailoğulları'nın ilahi emri değiştirmeleri ve yoldan çıkmaları sonucunda gökten inen ilahi bir ceza, bir musibet anlamındadır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ricz' kelimesinin 'pislik', 'kötülük' ve 'azap' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'riczen', onların işledikleri kötülükler ve yoldan çıkmaları sebebiyle hak ettikleri ilahi cezayı, manevi ve maddi bir kirlilik olarak da yorumlanabilecek bir azabı ifade eder."}]},{"word":"يَفْسُقُونَ","root":"ف س ق","rootLatin":"f-s-k","meaning":"Yoldan çıkmak, itaatsizlik etmek, günah işlemek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fısk' kelimesinin asıl anlamının 'hurma çekirdeğinin kabuğundan çıkması' olduğunu, buradan da 'Allah'ın emrinden çıkmak, itaatsizlik etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yefsukûn', İsrailoğulları'nın Allah'ın emrini değiştirerek ilahi sınırlardan dışarı çıkmalarını, büyük bir günah işlemelerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fısk' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın koyduğu sınırları aşma, itaatsizlik etme ve ahlaki yozlaşma anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, İsrailoğulları'nın kendilerine verilen emri tahrif etmeleri, onların Allah'a karşı gösterdikleri açık bir itaatsizlik ve yoldan çıkma eylemidir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/59*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/59*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/59*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/59*