# Bakara Sûresi, 69. Âyet (2:69)

> قَالُوا۟ ٱدْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّن لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۚ قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَآءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ ٱلنَّـٰظِرِينَ

*Kâlû ud'u lenâ rabbeke yubeyyin lenâ mâ levnuhâ(c) kâle innehu yekûlu innehâ bekaratun safrâu fâki'un levnuhâ tesurru-nnâzirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar, "Bizim için Rabbine dua et de, rengi neymiş? açıklasın" dediler. Musa şöyle dedi: "Rabbim diyor ki, o, sapsarı; rengi, bakanların içini açan bir sığırdır" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/69

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","dua"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, İsrailoğulları'nın Hz. Musa'dan kurban edilecek ineğin rengi hakkında bilgi istemesini ve Allah'ın bu isteğe verdiği cevabı konu almaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, ineğin renginin niteliğini ve bu rengin insanlar üzerindeki etkisini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"بَقَرَةٌ","root":"ب ق ر","rootLatin":"b-q-r","meaning":"Kurban edilmesi istenen dişi sığır, inek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bakara' kelimesini 'sığır' olarak tanımlar ve Kur'an'da bu kelimenin özellikle kurban edilmesi emredilen inek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, İsrailoğulları'nın kesmekle emrolunduğu hayvanın türünü ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'bakara' kelimesinin mecazi kullanımlarına değinmese de, kelimenin temel anlamının 'sığır' olduğunu ve ayetteki kullanımının da bu hayvanın kendisi olduğunu vurgular. Burada, Allah'ın emrettiği kurbanın nesnesini belirtir."}]},{"word":"صَفْرَآءُ","root":"ص ف ر","rootLatin":"s-f-r","meaning":"Sarı renkli, parlak sarı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'safra' kelimesini 'sarı renk' olarak açıklar ve ayetteki 'safra'nın, ineğin renginin sarı olduğunu ifade ettiğini belirtir. Bu, İsrailoğulları'nın sorduğu 'ne renk' sorusuna verilen doğrudan cevaptır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'safra' kelimesinin 'sarı' anlamına geldiğini ve Kur'an'da bu rengin bazen canlılık ve güzellik, bazen de solgunluk ve kuruluk için kullanıldığını ifade eder. Bu ayette ise 'fâkiun' kelimesiyle birlikte kullanılarak canlı ve parlak bir sarılığı vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, renk kavramlarının Kur'an'daki semantik alanını incelerken, 'sarı' rengin bazen olumlu (altın gibi) bazen de olumsuz (solgunluk) çağrışımlar taşıdığını belirtir. Bu ayetteki 'safra' ise 'fâkiun' ile birlikte kullanılarak olumlu, göz alıcı bir sarılığı ifade eder."}]},{"word":"فَاقِعٌ","root":"ف ق ع","rootLatin":"f-q-'-","meaning":"Parlak, keskin, göz alıcı (renk için).","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'fâkiun' kelimesini 'şiddetli sarı' veya 'parlak sarı' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, ineğin sarı renginin sıradan bir sarı değil, dikkat çekici ve canlı bir sarı olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'fâkiun' kelimesinin özellikle renkler için kullanıldığında, o rengin en parlak ve en canlı tonunu ifade ettiğini belirtir. Bu bağlamda, ineğin sarı renginin göz kamaştırıcı bir parlaklığa sahip olduğunu gösterir."}]},{"word":"تَسُرُّ","root":"س ر ر","rootLatin":"s-r-r","meaning":"Sevindirir, hoşnut eder, iç açar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sürûr' kökünden gelen 'tesürru' fiilinin 'sevinç vermek, neşelendirmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, ineğin parlak sarı renginin bakanların içini açtığını, onlara hoşnutluk verdiğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sürûr' kelimesinin kalpte oluşan hoşnutluk ve neşe hali olduğunu açıklar. 'Tesürru' fiili ise bu hoşnutluk halini başkasına aktarmak, onu sevindirmek anlamındadır. Ayette, ineğin renginin estetik bir haz ve iç ferahlığı sağladığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sürûr' kelimesinin Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, bu fiilin genellikle olumlu duyguları, sevinci ve hoşnutluğu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'tesürru' fiili, ineğin renginin sadece parlak olmakla kalmayıp, aynı zamanda bakanlar üzerinde pozitif bir etki bıraktığını vurgular."}]},{"word":"ٱلنَّـٰظِرِينَ","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Bakanlar, seyredenler, gözlemleyenler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nâzirîn' kelimesini 'bakanlar, görenler' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, ineğin renginin güzelliğinden etkilenen, onu gören herkesi kapsayan bir ifade olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nazar' kökünün 'görmek, bakmak, düşünmek' gibi anlamlara geldiğini ve 'nâzirîn' kelimesinin de bu eylemi gerçekleştiren kişileri ifade ettiğini belirtir. Ayette, ineğin renginin görsel olarak çekici olduğunu ve bakan herkesi etkilediğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"ٱدْعُ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalvar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rabbi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"يُبَيِّن","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيَّنَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"bildirsin","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bize","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ne","binaDurumu":"Mebnî (ism-i istifhâm)","gorev":"Mübteda"},{"position":8,"surface":"لَوْنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-و-ن","rootLatin":"l-w-n","lemma":"لَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"rengi","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":10,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":11,"surface":"يَقُولُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"söylüyor","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":12,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":12,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":13,"surface":"بَقَرَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ق-ر","rootLatin":"b-q-r","lemma":"بَقَرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bir sığır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":14,"surface":"صَفْرَآءُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Sıfat","root":"ص-ف-ر","rootLatin":"s-f-r","lemma":"أَصْفَر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"sarı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":15,"surface":"فَاقِعٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ق-ع","rootLatin":"f-q-'-","lemma":"فَاقِع","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"parlak","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":16,"surface":"لَّوْنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-و-ن","rootLatin":"l-w-n","lemma":"لَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"rengi","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":16,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":17,"surface":"تَسُرُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ر-ر","rootLatin":"s-r-r","lemma":"سَرَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sevindirir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":18,"surface":"ٱلنَّـٰظِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَاظِر","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bakanları","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâlû"},{"position":2,"translit":"ud'u"},{"position":3,"translit":"lenâ"},{"position":4,"translit":"rabbeke"},{"position":5,"translit":"yubeyyin"},{"position":6,"translit":"lenâ"},{"position":7,"translit":"mâ"},{"position":8,"translit":"levnuhâ(c)"},{"position":9,"translit":"kâle"},{"position":10,"translit":"innehu"},{"position":11,"translit":"yekûlu"},{"position":12,"translit":"innehâ"},{"position":13,"translit":"bekaratun"},{"position":14,"translit":"safrâu"},{"position":15,"translit":"fâki'un"},{"position":16,"translit":"levnuhâ"},{"position":17,"translit":"tesurru"},{"position":18,"translit":"nnâzirîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/ 67-71*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-70*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/68-69*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-73*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*