# Bakara Sûresi, 71. Âyet (2:71)

> قَالَ إِنَّهُۥ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُولٌ تُثِيرُ ٱلْأَرْضَ وَلَا تَسْقِى ٱلْحَرْثَ مُسَلَّمَةٌ لَّا شِيَةَ فِيهَا ۚ قَالُوا۟ ٱلْـَٔـٰنَ جِئْتَ بِٱلْحَقِّ ۚ فَذَبَحُوهَا وَمَا كَادُوا۟ يَفْعَلُونَ

*Kâle innehu yekûlu innehâ bekaratun lâżelûlun tuśîru-l-arda velâ teski-lharśe musellemetun lâ şiyete fîhâ (c)kâlu-l-âne ci/te bilhakk(i)(c) feżebehûhâ vemâ kâdû yef'alûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Musa şöyle dedi: "Rabbim diyor ki; o, çift sürmek, ekin sulamak için boyunduruğa vurulmamış, kusursuz, hiç alacası olmayan bir sığırdır." Onlar, "İşte, şimdi tam doğrusunu bildirdin" dediler. Nihayet o sığırı kestiler. Neredeyse bunu yapmayacaklardı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/71

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, İsrailoğulları'nın Allah'ın emrettiği sığırın nitelikleri hakkındaki sorularını ve Hz. Musa'nın cevabını konu alır. Anahtar kavramlar, sığırın fiziksel özelliklerini ve bu özelliklerin sembolik anlamlarını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"بَقَرَةٌ","root":"ب ق ر","rootLatin":"b-q-r","meaning":"Kurban edilmesi istenen dişi sığır, inek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bakara' kelimesinin 'yarmak, açmak' anlamındaki 'bakr' kökünden geldiğini belirtir. Sığırın toprağı yarması, sürmesi veya karnının yarılıp yavrusunun çıkarılması gibi eylemlerle ilişkilendirir. Ayetteki bağlamda, kurban edilmesi emredilen belirli bir dişi sığırı ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'bakara' kelimesini doğrudan 'inek' olarak açıklar ve ayetteki kullanımının mecazi bir anlam taşımadığını, bilakis somut bir hayvanı işaret ettiğini vurgular. İsrailoğulları'nın kurban etmeleri istenen hayvanın türünü belirtir."}]},{"word":"ذَلُولٌ","root":"ذ ل ل","rootLatin":"z-l-l","meaning":"Boyunduruk altına alınmamış, itaatkar kılınmamış, ehlileştirilmemiş.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zelûl' kelimesini 'boyunduruk altına alınmış, ehlileştirilmiş' anlamında kullanır. Ayetteki 'lâ zelûl' ifadesi ise, sığırın henüz iş için kullanılmamış, dolayısıyla yorulmamış ve yıpranmamış olduğunu belirtir. Bu, kurban edilecek hayvanın kusursuzluğuna işaret eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zelle' kökünün 'alçalmak, boyun eğmek, kolaylaşmak' anlamlarına geldiğini ifade eder. 'Zelûl' ise, 'boyun eğdirilmiş, itaatkar kılınmış' demektir. Ayetteki olumsuzluk edatıyla birlikte, sığırın henüz boyun eğdirilmemiş, yani tarım işlerinde kullanılmamış olduğunu vurgular."}]},{"word":"تُثِيرُ","root":"ث و ر","rootLatin":"s-v-r","meaning":"Toprağı sürmek, altını üstüne getirmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'esâra' fiilinin 'toprağı sürmek, altını üstüne getirmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'tüsîru' fiili, sığırın tarım işlerinde, özellikle toprağı sürmede kullanılmadığını ifade eder. Bu, hayvanın işlenmemiş ve dinç olma özelliğini pekiştirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 's-v-r' kökünün 'hareketlendirmek, kaldırmak, uyandırmak' gibi anlamlara geldiğini açıklar. 'Tüsîru' fiili, sığırın toprağı kaldırıp sürme eylemini ifade eder. Ayetteki olumsuzlukla birlikte, bu eylemi yapmamış olduğunu, dolayısıyla yorulmamış olduğunu belirtir."}]},{"word":"تَسْقِى","root":"س ق ي","rootLatin":"s-q-y","meaning":"Sulama yapmak, su vermek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sakâ' fiilinin 'su vermek, sulamak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'teskî' fiili, sığırın ekini sulama işinde kullanılmadığını ifade eder. Bu da hayvanın iş yükünden muaf tutulduğunu ve kurban için özel niteliklere sahip olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sakâ' fiilinin 'birine su vermek' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'lâ teskî' ifadesi, sığırın tarlaları sulama işinde çalıştırılmadığını, dolayısıyla yorulmamış ve yıpranmamış olduğunu vurgular. Bu, kurban edilecek hayvanın fiziksel bütünlüğünü ve kusursuzluğunu pekiştirir."}]},{"word":"شِيَةَ","root":"و ش ي","rootLatin":"v-ş-y","meaning":"Alaca, farklı renkli leke, kusur.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şiye' kelimesini 'farklı renkli leke, alaca' olarak açıklar. Ayetteki 'lâ şiyete fîhâ' ifadesi, sığırın tek renkli olduğunu, üzerinde başka renkte bir leke veya alaca bulunmadığını belirtir. Bu, kurbanın fiziksel kusursuzluğunun bir başka şartıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şiye' kelimesinin 'işaret, alamet, farklı renk' anlamlarına geldiğini ve genellikle hayvanlardaki renk farklılıklarını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, kurban edilecek sığırın renginde herhangi bir farklılık, alacalık veya kusur bulunmadığını, tamamen saf ve tek renk olduğunu vurgular."}]},{"word":"بِٱلْحَقِّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Gerçek, doğru, hakikat.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hakk' kelimesinin 'doğruluk, gerçeklik, sabitlik' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ci'te bi'l-hakk' ifadesi, Hz. Musa'nın nihayet doğru ve kesin bilgiyi getirdiğini, daha önceki belirsizliklerin ortadan kalktığını ifade eder. Bu, İsrailoğulları'nın tatmin olduğu son açıklamayı vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hakk' kavramının Kur'an'da 'mutlak gerçeklik, doğruluk, adalet' gibi temel anlamlar taşıdığını açıklar. Bu ayetteki kullanımı, Hz. Musa'nın Allah'tan gelen kesin ve şüpheye yer bırakmayan emri nihayet tam olarak açıkladığını ve İsrailoğulları'nın bu gerçeği kabul ettiğini gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-73*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/67-74*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/ 67-71*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/71*