# Bakara Sûresi, 75. Âyet (2:75)

> ۞ أَفَتَطْمَعُونَ أَن يُؤْمِنُوا۟ لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَـٰمَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُۥ مِنۢ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ

*Efetetme'ûne en yu/minû lekum vekad kâne ferîkun minhum yesme'ûne kelâma(A)llâhi śümme yuharrifûnehu min ba'di mâ ‘akalûhu vehum ya'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Şimdi, bunların size inanacaklarını mı umuyorsunuz? Oysa içlerinden birtakımı, Allah'ın kelamını dinler, iyice anladıktan sonra, onu bile bile tahrif ederlerdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/75

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 75. ayet, Yahudilerin iman etme ihtimalini sorgularken, onların Allah'ın kelamını tahrif etme eylemlerini ve bu eylemlerin bilinçli bir şekilde gerçekleştiğini vurgulamaktadır. Ayet, 'tahrif' ve 'akıl' kavramları üzerinden ilahi mesajın çarpıtılması ve bu çarpıtmanın ardındaki kasıtlı tutumu dilbilimsel olarak ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَفَتَطْمَعُونَ","root":"ط م ع","rootLatin":"t-m-ayn","meaning":"Bir şeye şiddetli bir arzu duymak, ummak, göz dikmek anlamındadır ve ayette muhatapların iman etme beklentisini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'طمع' kelimesini, nefsin bir şeye şiddetli bir şekilde meyletmesi ve onu elde etmeyi arzulaması olarak açıklar. Ayetteki 'أَفَتَطْمَعُونَ' ifadesi, müminlerin, Yahudilerin iman etmeleri yönündeki bu şiddetli arzu ve beklentilerinin sorgulanmasıdır; zira onların geçmişteki tutumları bu beklentiyi boşa çıkarmaktadır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'طمع' kelimesini, bir şeyi elde etme ümidiyle ona yönelmek olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, müminlerin, Yahudilerin iman etmeleri yönündeki bu ümidinin, onların geçmişteki tahrifat eylemleri göz önüne alındığında ne kadar gerçekçi olduğunun sorgulanmasıdır."}]},{"word":"يُؤْمِنُوا۟","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Güvenmek, tasdik etmek, inanmak anlamındadır ve ayette Yahudilerin Allah'ın mesajına inanıp tasdik etmeleri kastedilir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'إيمان' kelimesini 'tasdik' (doğrulamak) olarak açıklar. Ayetteki 'يُؤْمِنُوا۟ لَكُمْ' ifadesi, Yahudilerin, müminlerin getirdiği mesaja veya genel olarak Allah'ın mesajına kalben tasdik edip güvenmeleri anlamındadır. Ancak ayet, onların bu tasdiki gerçekleştirmeyeceklerini ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'güvenmek' ve 'kendini emniyette hissetmek' olduğunu belirtir. Bu bağlamda, 'يُؤْمِنُوا۟ لَكُمْ' ifadesi, Yahudilerin, müminlerin getirdiği mesaja karşı bir güven duygusu geliştirmeleri ve bu mesaja kendilerini teslim etmeleri anlamına gelir. Ancak ayet, onların bu güveni tesis etmeyeceklerini vurgular."}]},{"word":"يُحَرِّفُونَهُۥ","root":"ح ر ف","rootLatin":"h-r-f","meaning":"Bir şeyi aslî konumundan veya anlamından saptırmak, değiştirmek, çarpıtmak anlamındadır ve ayette Allah'ın kelamını kasten değiştirmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'تحريف' kelimesini 'kelimeyi yerinden oynatmak, değiştirmek' olarak açıklar. Ayetteki 'يُحَرِّفُونَهُۥ' ifadesi, Yahudilerin Allah'ın kelamını, yani Tevrat'ı, asıl anlamından saptırarak veya lafızlarını değiştirerek tahrif ettiklerini belirtir. Bu, sözün mecazi veya gerçek anlamda değiştirilmesini kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'حرف' kelimesinin 'bir şeyin kenarı, ucu' anlamına geldiğini ve 'تحريف' fiilinin de bir şeyi kenara çekmek, asıl yerinden saptırmak olduğunu ifade eder. Ayetteki 'يُحَرِّفُونَهُۥ' ifadesi, Yahudilerin Allah'ın kelamını, asıl maksadından ve doğru anlamından uzaklaştırarak, kendi heva ve heveslerine göre yorumlayıp değiştirdiklerini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tahrif' kelimesinin Kur'an'da genellikle ilahi metinlerin anlamlarının veya lafızlarının kasten değiştirilmesi bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'يُحَرِّفُونَهُۥ' ifadesi, Yahudilerin Allah'ın kelamını, bile bile ve kasıtlı olarak, kendi çıkarları doğrultusunda değiştirdiklerini ve bu eylemin onların iman etme potansiyellerini ortadan kaldırdığını vurgular."}]},{"word":"عَقَلُوهُ","root":"ع ق ل","rootLatin":"ayn-k-l","meaning":"Akletmek, idrak etmek, anlamak anlamındadır ve ayette Allah'ın kelamını tam olarak kavradıklarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'عقل' kelimesini, bir şeyi bağlamak ve idrak etmek olarak açıklar. Akıl, insanı hayvanlardan ayıran ve hakikatleri idrak etmesini sağlayan kuvvettir. Ayetteki 'عَقَلُوهُ' ifadesi, Yahudilerin Allah'ın kelamını sadece işitmekle kalmayıp, aynı zamanda onun anlamını ve hükümlerini tam olarak idrak ettiklerini, yani akıllarıyla kavradıklarını belirtir. Bu, tahrifatın bilinçli yapıldığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'akıl' kavramının Kur'an'da genellikle 'anlamak, kavramak, idrak etmek' anlamında kullanıldığını ve bu idrakin sadece zihinsel bir süreç değil, aynı zamanda doğruyu yanlıştan ayırma yeteneği olduğunu belirtir. Ayetteki 'عَقَلُوهُ' ifadesi, Yahudilerin Allah'ın kelamının hakikatini ve doğruluğunu tam olarak anladıkları halde, buna rağmen onu tahrif etmelerinin ne kadar büyük bir suç olduğunu vurgular."}]},{"word":"يَعْلَمُونَ","root":"ع ل م","rootLatin":"ayn-l-m","meaning":"Bilmek, haberdar olmak anlamındadır ve ayette tahrifat eylemlerinin bilinçli ve kasıtlı olduğunu vurgular.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'علم' kelimesini 'bir şeyi olduğu gibi idrak etmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'وَهُمْ يَعْلَمُونَ' ifadesi, Yahudilerin Allah'ın kelamını tahrif ederken, bu eylemlerinin yanlış ve günah olduğunu tam olarak bildiklerini, yani cehaletle hareket etmediklerini belirtir. Bu, onların sorumluluğunu daha da artırır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'علم' kelimesinin 'şüphe ve tereddütten uzak, kesin bilgi' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'وَهُمْ يَعْلَمُونَ' ifadesi, Yahudilerin tahrifatı yaparken, bu eylemlerinin Allah katında ne anlama geldiğini, yani bunun bir sapkınlık ve günah olduğunu kesin bir bilgiyle bildiklerini vurgular. Bu durum, onların iman etme ihtimalini daha da zayıflatır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ehli-kitap","vahiy-kuran","iman","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o zaman/ve"},{"position":1,"surface":"تَطْمَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-م-ع","rootLatin":"ṭ-m-ʿ","lemma":"طَمِعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"umuyorsunuz"},{"position":2,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-mesi/mek"},{"position":3,"surface":"يُؤْمِنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'أَن' ile mansûb","gloss":"iman etmeleri"},{"position":4,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"oysa"},{"position":5,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":6,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":7,"surface":"فَرِيقٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فَرِيق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"bir grup"},{"position":8,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den/-dan"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlardan"},{"position":9,"surface":"يَسْمَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ'nin haberi konumunda ve nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"işitiyorlardı"},{"position":10,"surface":"كَلَـٰمَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ل-م","rootLatin":"k-l-m","lemma":"كَلَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sözünü"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":12,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sonra"},{"position":13,"surface":"يُحَرِّفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ر-ف","rootLatin":"ḥ-r-f","lemma":"حَرَّفَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"tahrif ediyorlardı"},{"position":13,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":14,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den/-dan"},{"position":15,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-ʿ-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra"},{"position":16,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-diği"},{"position":17,"surface":"عَقَلُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ق-ل","rootLatin":"ʿ-q-l","lemma":"عَقَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"akıl erdirdiler"},{"position":17,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"iken"},{"position":18,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":19,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu ve nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"biliyorlardı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ra'd Sûresi** · *2/75*
- **Ra'd Sûresi** · *2/75*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/75*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/75*
- **Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *2/75*
- **Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *2/75*