# Bakara Sûresi, 78. Âyet (2:78)

> وَمِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لَا يَعْلَمُونَ ٱلْكِتَـٰبَ إِلَّآ أَمَانِىَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ

*Veminhum ummiyyûne lâ ya'lemûne-lkitâbe illâ emâniyye ve-in hum illâ yazunnûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bunların bir de ümmi takımı vardır; Kitab'ı (Tevrat'ı) bilmezler. Onların bütün bildikleri bir sürü kuruntulardır. Onlar sadece zanda bulunurlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/78

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 78. ayet, İsrailoğulları'nın bir kesiminin ilahi kitaptan uzaklığını ve bilgisizliğini ele almaktadır. Ayet, onların Kitab'ı gerçek anlamda kavramadıklarını, sadece birtakım kuruntulara ve zanlara dayandıklarını vurgular. Anahtar kavramlar, bu bilgisizliğin ve yanlış inancın doğasını ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أُمِّيُّونَ","root":"أ م م","rootLatin":"e-m-m","meaning":"Okuma yazma bilmeyen, ümmi kişiler anlamına gelir ve burada ilahi kitaptan habersiz olanları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ümmî' kelimesinin 'ümm' (anne) kelimesinden türediğini ve annesinden doğduğu gibi kalmış, yani okuma yazma öğrenmemiş kişiyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda ise, Tevrat'ı okuyup yazma veya anlamlandırma yeteneğinden yoksun olanları, dolayısıyla ilahi bilginin özünden uzak kalanları tanımlar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ümmî' kelimesini 'okuma yazma bilmeyen' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Yahudilerden bir grubun Tevrat'ın lafzını ve manasını bilmediklerini, sadece kulaktan dolma bilgilere sahip olduklarını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ümmî' kavramının Kur'an'da genellikle 'kitap ehli olmayan', yani ilahi vahiy geleneğine doğrudan vakıf olmayan anlamında kullanıldığını belirtir. Bakara 78'deki 'ümmîyyûn' ise, Tevrat'ın gerçek içeriğini bilmeyen, sadece yüzeysel ve yanlış bilgilere sahip olan Yahudi grubunu işaret eder."}]},{"word":"يَعْلَمُونَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilmek, idrak etmek anlamına gelir ve burada Kitab'ın gerçek manasını kavramaktan yoksun olmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm' kelimesini bir şeyin hakikatini idrak etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'lâ ya'lemûne' ifadesi, bu kişilerin Kitab'ın lafzını değil, asıl önemlisi onun derin manalarını, hükümlerini ve hikmetlerini bilmediklerini, dolayısıyla gerçek bir bilgiye sahip olmadıklarını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ilim'i bir şeyin olduğu gibi idrak edilmesi olarak açıklar. Bakara 78'de 'Kitab'ı bilmezler' ifadesi, onların Tevrat'ın içeriğini, ahkamını ve peygamberlik müjdelerini doğru bir şekilde kavramadıklarını, bu konuda cehalet içinde olduklarını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilm' kelimesinin Kur'an'da genellikle kesin ve doğru bilgiyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki olumsuz kullanımı, bu kişilerin Tevrat hakkında kesin ve doğru bilgiye sahip olmadıklarını, aksine yanlış ve yüzeysel bilgilere dayandıklarını vurgular."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Yazılı metin, kitap anlamına gelir ve burada Tevrat'ı, yani Allah tarafından indirilmiş ilahi kitabı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Kitab' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın indirdiği vahiyleri ifade ettiğini belirtir. Bakara 78'deki 'el-Kitâb', İsrailoğulları'na indirilen Tevrat'ı kasteder ve onların bu ilahi kitaptan habersiz oluşlarını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitâb' kelimesinin 'yazmak' kökünden geldiğini ve yazılı metin anlamına geldiğini ifade eder. Kur'an'da ise genellikle Allah'ın vahyini içeren kutsal metinler için kullanılır. Bu ayette, Yahudilerin Tevrat'ın gerçek içeriğini bilmedikleri, sadece birtakım kuruntulara dayandıkları anlatılır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kitab' kavramının Kur'an'da 'ilahi vahiy' ve 'kutsal metin' anlamında kullanıldığını belirtir. Bakara 78'de, 'el-Kitâb' Tevrat'ı temsil eder ve bu kişilerin Tevrat'ın özünden ve hakikatinden uzak olduklarını, sadece yüzeysel ve yanlış beklentiler içinde olduklarını gösterir."}]},{"word":"أَمَانِىَّ","root":"م ن ي","rootLatin":"m-n-y","meaning":"Kuruntular, boş temenniler, asılsız beklentiler anlamına gelir ve burada Yahudilerin Tevrat hakkındaki yanlış ve temelsiz inançlarını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'emânî' kelimesini 'yalanlar' ve 'boş kuruntular' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Yahudilerin Tevrat'ı bilmediklerini, bildiklerinin ise sadece asılsız temenniler, uydurma hikayeler ve yanlış beklentiler olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ümniyye' kelimesinin 'temenni etmek, arzu etmek' kökünden geldiğini ve gerçekleşmesi zor veya imkansız olan arzuları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'emânî' ise, Yahudilerin Tevrat'ın gerçek içeriği yerine, kendi uydurdukları veya yanlış yorumladıkları boş kuruntulara ve temennilere dayandıklarını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'emânî' kelimesinin 'yalanlar' ve 'boş arzular' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bakara 78'de, bu kelime, Yahudilerin Tevrat'ın gerçek hükümlerini ve manalarını bilmediklerini, sadece kendi heva ve heveslerine uygun, asılsız beklentiler içinde olduklarını vurgular."}]},{"word":"يَظُنُّونَ","root":"ظ ن ن","rootLatin":"z-n-n","meaning":"Zannetmek, vehmetmek, tahminde bulunmak anlamına gelir ve burada kesin bilgiye dayanmayan, şüpheye dayalı inançlarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zann' kelimesinin hem kesin bilgiye yakın bir tahmin hem de şüphe ve vehim anlamına gelebileceğini belirtir. Ayetteki 'illâ yezunnûn' ifadesi, onların Kitab hakkındaki bilgilerinin kesinlikten uzak, sadece vehim ve tahminden ibaret olduğunu, dolayısıyla gerçek bir bilgiye dayanmadığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zann' kelimesinin 'şüphe' ve 'tahmin' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bakara 78'de, bu kelime, Yahudilerin Tevrat hakkındaki inançlarının sağlam bir temele dayanmadığını, sadece zan ve kuruntularla hareket ettiklerini, kesin bir bilgiye sahip olmadıklarını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zann' kavramının Kur'an'da genellikle 'kesin olmayan bilgi', 'tahmin' veya 'şüphe' anlamında kullanıldığını belirtir. Bakara 78'deki 'yezunnûn' ifadesi, bu kişilerin Tevrat hakkındaki inançlarının sağlam bir bilgiye değil, sadece asılsız tahminlere ve kuruntulara dayandığını, bu nedenle de yanlış yolda olduklarını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","ilim-hikmet","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":1,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":2,"surface":"أُمِّيُّونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mensûb","root":"أ-م-م","rootLatin":"a-m-m","lemma":"أُمِّيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"okuma yazma bilmeyenler"},{"position":3,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":4,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"a-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat olmadığı için merfû","gloss":"bilirler"},{"position":5,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kitabı"},{"position":6,"surface":"إِلَّآ","pos":"harf","posDetail":"İstisna Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":7,"surface":"أَمَانِىَّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ن-ي","rootLatin":"m-n-y","lemma":"أُمْنِيَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (takdirî bir fiilin mef'ûlü)","gloss":"kuruntular"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":10,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":11,"surface":"يَظُنُّونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ظ-ن-ن","rootLatin":"z-n-n","lemma":"ظَنَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat olmadığı için merfû","gloss":"zannederler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/78*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/78*