# Bakara Sûresi, 79. Âyet (2:79)

> فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ يَكْتُبُونَ ٱلْكِتَـٰبَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَـٰذَا مِنْ عِندِ ٱللَّهِ لِيَشْتَرُوا۟ بِهِۦ ثَمَنًا قَلِيلًا ۖ فَوَيْلٌ لَّهُم مِّمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُم مِّمَّا يَكْسِبُونَ

*Feveylun lilleżîne yektubûne-lkitâbe bi-eydîhim śümme yekûlûne hâżâ min ‘indi(A)llâhi liyeşterû bihi śemenen kalîlâ(en)(s) feveylun lehum mimmâ ketebet eydîhim veveylun lehum mimmâ yeksibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Vay o kimselere ki, elleriyle Kitab'ı yazarlar, sonra da onu az bir karşılığa değişmek için, "Bu, Allah'ın katındandır" derler. Vay ellerinin yazdıklarından ötürü onların haline! Vay kazandıklarından dolayı onların haline!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/79

---

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","soz-yalan","ticaret-faiz","ahiret-mukafat"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, ilahi metinleri tahrif eden ve bu tahrifatı dünyevi çıkarlar uğruna kullananları şiddetle kınamaktadır. Anahtar kavramlar, yazma eylemi, ilahi kitap, değer ve kazanç üzerinden bu tahrifatın mahiyetini ve sonuçlarını dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَكْتُبُونَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Kutsal kitabı kendi elleriyle tahrif ederek yazma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ketebe' fiilinin asıl anlamının harfleri bir araya getirmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'yektubûne' ifadesi, sadece yazmak değil, aynı zamanda bir şeyi düzenlemek, tertip etmek ve hatta uydurmak anlamını taşır. Burada, ilahi metni kendi isteklerine göre tahrif etme ve yeniden şekillendirme eylemine işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kitap' kelimesinin bazen 'farz kılmak' anlamına geldiğini belirtse de, 'yektubûne' fiilinin bu ayetteki kullanımı, doğrudan fiziksel yazma eylemini ve bu eylemle birlikte gelen tahrifatı vurgular. Ellerle yazma ifadesi, kasıtlı ve bilinçli bir eylemi pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'k-t-b' kökünün Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, bu ayetteki 'yektubûne' fiilinin, sadece bir metni kopyalamak değil, aynı zamanda o metnin içeriğini değiştirmek, ona eklemeler yapmak veya ondan çıkarmalar yapmak suretiyle tahrif etmek anlamını taşıdığını belirtir. Bu, ilahi metne karşı yapılan bir müdahaleyi ifade eder."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Allah tarafından indirilmiş olan kutsal metni, yani Tevrat'ı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-Kitâb' kelimesinin Kur'an'da genellikle ilahi vahyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki bağlamda, Yahudilerin tahrif ettikleri Tevrat'a işaret etmektedir. Onların kendi elleriyle yazdıkları ve 'Allah katındandır' dedikleri metin, aslında tahrif edilmiş olan kutsal kitaptır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kitâb' kavramının Kur'an'da 'vahiy' ve 'ilahi kanun' anlamlarını taşıdığını vurgular. Bu ayetteki 'el-Kitâb', Allah'ın insanlara gönderdiği rehberliği temsil eder. Ancak burada, bu rehberliğin insanlar tarafından nasıl çarpıtıldığına dikkat çekilir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Kitâb' kelimesinin hem yazılı metin hem de Allah'ın takdiri anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette ise, özellikle Yahudilerin tahrif ettikleri Tevrat'ı ifade eder. Onlar, Allah'ın kitabını kendi heva ve heveslerine göre değiştirmişlerdir."}]},{"word":"ثَمَنًا","root":"ث م ن","rootLatin":"s-m-n","meaning":"Dünyevi karşılık, bedel veya çıkar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'semen' kelimesinin bir mal veya hizmet karşılığında verilen bedel olduğunu belirtir. Ayetteki 'semenen kalîlen' (az bir bedel) ifadesi, tahrifatı yapanların elde ettikleri dünyevi çıkarların, ilahi vahyin değerine kıyasla ne kadar değersiz olduğunu vurgular. Bu, manevi olanı maddi olana değişme eylemini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'semen' kelimesinin genellikle bir şeyin karşılığı olarak kullanılan para veya değer olduğunu açıklar. Bu ayette, ilahi metni tahrif etme karşılığında elde edilen dünyevi menfaatleri, makam, mevki veya maddi kazançları ifade eder. Bu kazançlar, Allah katındaki değerine göre 'az' olarak nitelendirilir."}]},{"word":"قَلِيلًا","root":"ق ل ل","rootLatin":"k-l-l","meaning":"Değersiz, önemsiz ve geçici olanı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kalîl' kelimesinin hem nicelik hem de nitelik açısından azlığı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'semenen kalîlen' ifadesi, tahrifat karşılığında elde edilen dünyevi çıkarların hem miktar olarak azlığını hem de manevi değer açısından önemsizliğini vurgular. Bu, ebedi ahiret nimetlerine kıyasla geçici dünya menfaatlerinin değersizliğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kalîl' kelimesinin 'kesîr' (çok) kelimesinin zıttı olduğunu ve bir şeyin azlığını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, tahrifatı yapanların elde ettikleri dünyevi kazançların, Allah'ın rızası ve ahiret mükafatı karşısında ne kadar önemsiz ve değersiz olduğunu vurgulamak için kullanılmıştır."}]},{"word":"يَكْسِبُونَ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Kendi çabalarıyla elde ettikleri, kazandıkları şeyleri ifade eder, burada kötü kazançları vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kesb' kelimesinin bir şeyi çaba sarf ederek elde etmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'yeksibûne' ifadesi, tahrifat yapanların bu eylemleri sonucunda elde ettikleri dünyevi menfaatleri, haksız kazançları ve günahları kapsar. Bu, onların kendi iradeleriyle yaptıkları kötü eylemlerin sonucudur."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kesb'in genellikle kişinin kendi iradesiyle ve çabasıyla elde ettiği şeyleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, 'mimmâ yeksibûne' ifadesi, tahrifat yapanların bu eylemlerinden dolayı kazandıkları günahları, laneti ve dünyevi menfaatleri kapsar. Bu, onların kendi elleriyle işledikleri kötülüklerin bir sonucudur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'k-s-b' kökünün Kur'an'da hem hayırlı hem de şerli kazançlar için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'yeksibûne' fiili, tahrifat yapanların bu eylemleri sonucunda elde ettikleri haram kazançları ve işledikleri günahları ifade eder. Bu, onların kendi tercihleriyle seçtikleri yanlış yolun bir sonucudur."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَوَيْلٌۭ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Önceki cümleye atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"وَيْلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Nekre İsim","root":"و-ي-ل","rootLatin":"w-y-l","lemma":"وَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"vay"},{"position":2,"surface":"لِّلَّذِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"İsimden önce geldiği için","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"يَكْتُبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كَتَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yazıyorlar"},{"position":4,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"Marife İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kitabı"},{"position":5,"surface":"بِأَيْدِيهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"İsimden önce geldiği için","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"أَيْدِي","pos":"isim","posDetail":"Nekre İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"elleri"},{"position":5,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Önceki cümleye atıf harfi","gloss":"sonra"},{"position":7,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"diyorlar"},{"position":8,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bu"},{"position":9,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"İsimden önce geldiği için","gloss":"-den"},{"position":10,"surface":"عِندِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"ʿ-n-d","lemma":"عِنْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"katından"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":12,"surface":"لِيَشْتَرُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil Lamı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Fiilden önce geldiği için","gloss":"için"},{"position":12,"surface":"يَشْتَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ر-ي","rootLatin":"ş-r-y","lemma":"اِشْتَرَىٰ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lamı ile mansûb","gloss":"satın alsınlar"},{"position":13,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Zamirden önce geldiği için","gloss":"ile"},{"position":13,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":14,"surface":"ثَمَنًۭا","pos":"isim","posDetail":"Nekre İsim","root":"ث-م-ن","rootLatin":"th-m-n","lemma":"ثَمَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir bedel"},{"position":15,"surface":"قَلِيلًۭا","pos":"isim","posDetail":"Nekre İsim","root":"ق-ل-ل","rootLatin":"q-l-l","lemma":"قَلِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"az"},{"position":16,"surface":"فَوَيْلٌۭ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Önceki cümleye atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"وَيْلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Nekre İsim","root":"و-ي-ل","rootLatin":"w-y-l","lemma":"وَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"vay"},{"position":17,"surface":"لَّهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Zamirden önce geldiği için","gloss":"onlara"},{"position":17,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":18,"surface":"مِّمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"İsimden önce geldiği için","gloss":"-den"},{"position":18,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":19,"surface":"كَتَبَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كَتَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yazdı"},{"position":20,"surface":"أَيْدِي","pos":"isim","posDetail":"Nekre İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"elleri"},{"position":20,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":21,"surface":"وَوَيْلٌۭ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Önceki cümleye atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"وَيْلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Nekre İsim","root":"و-ي-ل","rootLatin":"w-y-l","lemma":"وَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"vay"},{"position":22,"surface":"لَّهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Zamirden önce geldiği için","gloss":"onlara"},{"position":22,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":23,"surface":"مِّمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"İsimden önce geldiği için","gloss":"-den"},{"position":23,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":24,"surface":"يَكْسِبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"kazanıyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/79*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/79*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/79*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/79*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/79*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/79*