# Bakara Sûresi, 8. Âyet (2:8)

> وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَبِٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ

*Vemine-nnâsi men yekûlu âmennâ bi(A)llâhi ve bilyevmi-l-âḣiri vemâ hum bimu/minîn(e)*

**Meal (Diyanet):** İnsanlardan, inanmadıkları halde, "Allah'a ve ahiret gününe inandık" diyenler de vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/8

---

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","iman","kufur-sirk"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, münafıkların temel özelliğini, yani dışarıdan iman iddiasında bulunup içten inanmamalarını vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, 'insanlar'ın genel durumunu, 'iman'ın hem sözlü beyanını hem de içsel tasdikini, 'Allah'ın mutlak varlığını ve 'Ahiret Günü'nün kaçınılmazlığını ele alarak, bu ikiyüzlülüğün derinliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلنَّاسِ","root":"أ ن س","rootLatin":"e-n-s","meaning":"Bu ayette 'insanlar' genel olarak, özellikle de münafık zümreyi ifade etmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'insan' (إنسان) kelimesinin kökenini 'ünsiyet' (أنس) ve 'unutkanlık' (نسيان) ile ilişkilendirir. Ayetteki 'en-nâs' ise, bu özelliklere sahip olan ve toplumsal bir varlık olarak yaşayan insan topluluğunu ifade eder. Burada, iman iddia eden ancak kalben tasdik etmeyen bir kesime işaret edilmektedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'insan' kelimesinin hem 'ünsiyet'ten geldiğini hem de 'unutkanlık'tan türediğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, bu özelliklere sahip olan ve iman iddiasında bulunan, ancak gerçekte inanmayan bir insan grubunu tanımlar."}]},{"word":"يَقُولُ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Bu kelime, münafıkların dışa vurdukları, ancak içsel karşılığı olmayan sözlü beyanlarını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kavl' (قول) kelimesini 'söz' ve 'ifade' olarak açıklar. Ayetteki 'yekûlu' fiili, münafıkların dilleriyle söyledikleri, ancak kalpleriyle tasdik etmedikleri iman iddiasını net bir şekilde ortaya koyar. Bu, sadece bir beyan olup, hakikati yansıtmamaktadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kavl'in mecazi anlamlarına da değinir. Burada 'yekûlu' fiili, münafıkların dışarıdan sergiledikleri bir tavrı, bir söylemi ifade eder. Bu söylem, gerçek bir inançtan ziyade, bir maske görevi görmektedir."}]},{"word":"ءَامَنَّا","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Bu kelime, münafıkların dışarıdan sergiledikleri, ancak içsel tasdikten yoksun olan iman iddiasını belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îmân' (إيمان) kelimesini 'tasdik' (تصديق) ve 'güven' (أمن) kökünden türetir. Ayetteki 'âmennâ' ifadesi, münafıkların dilleriyle 'inandık' demelerini, ancak kalplerinde bu tasdikin ve güvenin bulunmadığını vurgular. Gerçek iman, hem dil ile ikrar hem de kalp ile tasdiktir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'iman' kavramının sadece sözlü bir beyan olmadığını, aynı zamanda derin bir içsel tasdik ve Allah'a tam bir teslimiyet gerektirdiğini belirtir. Ayetteki 'âmennâ' ifadesi, bu içsel tasdikten yoksun olan bir 'iman' iddiasını temsil eder ve münafıklığın temelini oluşturur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'iman'ın Kur'an'daki kullanımının, sadece 'inanmak'tan öte, 'güvenmek', 'emniyet içinde olmak' ve 'tasdik etmek' anlamlarını içerdiğini açıklar. Münafıkların 'âmennâ' demesi, bu derin anlamlardan yoksun, yüzeysel bir beyandır."}]},{"word":"بِٱللَّهِ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Bu kelime, münafıkların inandıklarını iddia ettikleri, mutlak ve tek ilah olan Allah'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Allah' isminin, tüm ilahi sıfatları kendinde toplayan, ibadete layık tek varlık olduğunu belirtir. Ayetteki 'billâhi' ifadesi, münafıkların bu yüce varlığa inandıklarını iddia etmelerini, ancak bu inancın gerektirdiği teslimiyet ve samimiyetten uzak olduklarını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Allah' isminin, zat-ı ilahiyeye mahsus bir isim olduğunu ve diğer isimlerin O'nun sıfatlarını açıkladığını ifade eder. Münafıkların bu ismi zikretmeleri, dışarıdan bir kabulü, ancak içsel bir reddi gizlemektedir."}]},{"word":"بِٱلْيَوْمِ","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"Bu kelime, münafıkların inandıklarını iddia ettikleri, dünya hayatının sonu ve ahiret hayatının başlangıcı olan 'gün'ü ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yevm' (يوم) kelimesini 'gün' olarak açıklar. Ayetteki 'bi'l-yevmi' ifadesi, münafıkların ahiret gününe inandıklarını söylemelerini, ancak bu inancın gerektirdiği sorumluluk bilincinden yoksun olduklarını gösterir. Bu, sadece sözde bir kabuldür."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yevm' kelimesinin bazen bir zaman dilimini, bazen de belirli bir olayın gerçekleştiği anı ifade ettiğini belirtir. Burada 'el-yevm' kelimesi, 'Ahiret Günü'nü, yani hesap ve ceza gününü ifade eder ki, münafıklar bu gerçeği kalben tasdik etmezler."}]},{"word":"ٱلْـَٔاخِرِ","root":"أ خ ر","rootLatin":"e-h-r","meaning":"Bu kelime, münafıkların inandıklarını iddia ettikleri, dünya hayatından sonraki son ve ebedi hayatı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âhir' (آخر) kelimesini 'son' ve 'sonra gelen' olarak tanımlar. 'el-Yevmu'l-âhir' (Ahiret Günü) ise, dünya hayatının sonu ve ebedi hayatın başlangıcıdır. Münafıkların bu güne inandıklarını söylemeleri, ancak bu inancın gerektirdiği hazırlığı yapmamaları, onların ikiyüzlülüğünü ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Ahiret Günü' kavramının Kur'an'da merkezi bir rol oynadığını ve dünya hayatının geçiciliğini vurguladığını belirtir. Münafıkların bu güne sözde inanmaları, onların bu merkezi kavramın getirdiği ahlaki ve dini sorumluluklardan kaçınma çabalarını gösterir."}]},{"word":"بِمُؤْمِنِينَ","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Bu kelime, münafıkların gerçekte sahip olmadıkları, içsel tasdik ve güvene dayalı iman sıfatını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mü'min' (مؤمن) kelimesini, 'iman eden', yani hem diliyle ikrar eden hem de kalbiyle tasdik eden kişi olarak açıklar. Ayetteki 'bimü'minîn' ifadesi, münafıkların dışarıdan iman iddiasında bulunmalarına rağmen, gerçekte bu sıfatı taşımadıklarını, yani kalben tasdik etmediklerini kesin bir dille belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mü'min' kavramının Kur'an'da sadece sözlü beyanla değil, aynı zamanda amellerle de desteklenen bir inancı ifade ettiğini vurgular. Münafıkların 'mü'minîn' olmaması, onların inançlarının sadece dilde kalmış, eyleme ve kalbe yansımamış olmasından kaynaklanır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mü'min' kelimesinin türevlerini ve anlam inceliklerini ele alır. Ayetteki 'bimü'minîn' ifadesi, 'bâ' harf-i cerri ile birlikte, onların gerçekte iman edenlerden olmadıklarını, yani iman sıfatının kendilerinde bulunmadığını teyit eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"kimse, o kimse ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mübteda"},{"position":4,"surface":"يَقُولُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"der","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":5,"surface":"ءَامَنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inandık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"ٱلْيَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"güne","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"ٱلْـَٔاخِرِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-خ-ر","rootLatin":"'-kh-r","lemma":"آخِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"son, ahiret","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nefy edatı (mâ)"},{"position":10,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"مُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"inananlar","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vemine"},{"position":2,"translit":"nnâsi"},{"position":3,"translit":"men"},{"position":4,"translit":"yekûlu"},{"position":5,"translit":"âmennâ"},{"position":6,"translit":"bi(A)llâhi"},{"position":7,"translit":"ve bilyevmi"},{"position":8,"translit":"l-âḣiri"},{"position":9,"translit":"vemâ"},{"position":10,"translit":"hum"},{"position":11,"translit":"bimu/minîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bak-ara 2-53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bak-ara 2-53*