# Bakara Sûresi, 9. Âyet (2:9) > يُخَـٰدِعُونَ ٱللَّهَ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَمَا يَخْدَعُونَ إِلَّآ أَنفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ *Yuḣâdi'ûna(A)llâhe velleżîne âmenû vemâ yaḣde'ûne illâ enfusehum vemâ yeş'urûn(e)* **Meal (Diyanet):** Bunlar Allah'ı ve mü'minleri aldatmaya çalışırlar. Oysa sadece kendilerini aldatırlar da farkında değillerdir. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/9 --- ## Tefsir {"topics":["munafiklar","kufur-sirk","seytan-vesvese"]} ## Kelime Tahlili {"summary":"Bakara Suresi'nin 9. ayeti, münafıkların Allah'ı ve müminleri aldatma girişimlerini ve bu eylemlerinin aslında kendilerine zarar verdiğini, ancak bunun farkında olmadıklarını dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir. Ayet, 'aldatma' ve 'farkında olma' kavramları üzerinden münafıkların iç dünyasını ve eylemlerinin sonuçlarını gözler önüne serer.","keyConcepts":[{"word":"يُخَـٰدِعُونَ","root":"خ د ع","rootLatin":"h-d-a","meaning":"Aldatmaya çalışmak, karşılıklı aldatma eylemine girişmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'خَدَعَ' kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyi gizlemek, örtmek' olduğunu belirtir. 'مُخَادَعَة' (muhâdaa) ise, bir kimsenin diğerine hile ile bir şeyi gizlemesi ve onu aldatmaya çalışmasıdır. Ayetteki 'يُخَادِعُونَ' (yuhâdi'ûne) formu, münafıkların Allah'ı ve müminleri aldatma çabalarını, ancak bu çabanın karşılıklı bir aldatma gibi görünse de aslında tek taraflı ve başarısız olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'يُخَادِعُونَ اللَّهَ' ifadesini 'Allah'ı aldatmaya çalışırlar' şeklinde açıklar. Bu, onların kendi nefislerini aldatmaları anlamına gelir, zira Allah aldatılamaz. Fiilin 'mufâale' (karşılıklı yapma) babından gelmesi, onların bu eylemi bir tür karşılıklı ilişki gibi algıladıklarını, ancak bunun sadece bir yanılsama olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'h-d-a' kökünün Kur'an'daki kullanımının, genellikle 'hile yapmak, aldatmak' anlamında olduğunu belirtir. Münafıkların Allah'ı aldatma girişimleri, onların içsel çelişkilerini ve gerçekleri çarpıtma eğilimlerini yansıtır. Bu, onların dışarıdan mümin gibi görünürken içten inkarcı olmaları durumudur."}]},{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"ء م ن","rootLatin":"a-m-n","meaning":"İman edenler, inananlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أَمَنَ' (emine) kelimesinin kök anlamının 'kalbin sükûnet bulması, korkunun zıddı' olduğunu belirtir. 'آمَنَ' (âmene) ise, 'bir şeyi tasdik etmek, güvenmek ve kalben inanmak' demektir. Ayetteki 'الَّذِينَ آمَنُوا' (ellezîne âmenû) ifadesi, Allah'a ve O'nun gönderdiklerine kalben tasdik edip güvenen, korkusuzca teslim olan kimseleri ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, imanın 'tasdik-i kalbî' (kalple tasdik) olduğunu ve dil ile ikrarın da bunun bir göstergesi olduğunu vurgular. Ayetteki 'inananlar' ifadesi, münafıkların aldatmaya çalıştığı, dışarıdan görünen mümin topluluğunu değil, gerçek anlamda kalben iman etmiş kişileri işaret eder."}]},{"word":"يَخْدَعُونَ","root":"خ د ع","rootLatin":"h-d-a","meaning":"Aldatırlar, hile yaparlar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'يَخْدَعُونَ' fiilinin 'aldatmak, hile yapmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'وَمَا يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنفُسَهُمْ' (ve mâ yahda'ûne illâ enfusehum) ifadesi, münafıkların aldatma eylemlerinin nihayetinde kendilerine döndüğünü, yani kendi kendilerini aldattıklarını vurgular. Bu, onların eylemlerinin sonuçlarının kendilerine ait olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'خَدَعَ' kelimesinin 'bir şeyi gizleyerek veya yanıltarak birini tuzağa düşürmek' anlamını taşıdığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, münafıkların aldatma eylemlerinin, Allah'ı ve müminleri değil, kendi nefislerini bir yanılsama içine soktuğunu ve bu yanılsamanın sonuçlarına kendilerinin katlanacağını belirtir."}]},{"word":"أَنفُسَهُمْ","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Kendileri, nefisleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'نَفْس' (nefs) kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, burada 'kişinin kendisi, zatı' anlamında olduğunu belirtir. 'أَنفُسَهُمْ' (enfusehum) ifadesi, münafıkların aldatma eylemlerinin dışarıya değil, doğrudan kendi varlıklarına, iç dünyalarına ve akıbetlerine zarar verdiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nefs' kavramının Kur'an'da 'can, ruh, kişi, öz' gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Bu ayetteki kullanımı, münafıkların aldatma eylemlerinin, başkalarına zarar vermekten ziyade, kendi manevi ve ahlaki varlıklarını tahrip ettiğini, kendilerini hakikatten uzaklaştırdığını ifade eder."}]},{"word":"يَشْعُرُونَ","root":"ش ع ر","rootLatin":"ş-a-r","meaning":"Farkında olmak, idrak etmek, hissetmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'شَعَرَ' (şa'ara) fiilinin 'bir şeyi hissetmek, bilmek, farkına varmak' anlamında kullanıldığını belirtir. 'وَمَا يَشْعُرُونَ' (ve mâ yeş'urûne) ifadesi, münafıkların kendi kendilerini aldattıklarının ve bu aldatmanın sonuçlarının farkında olmadıklarını, yani idrak yeteneklerinin köreldiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'şuur' kelimesinin 'ince ve gizli şeyleri idrak etme' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki olumsuz kullanımı, münafıkların kendi eylemlerinin derin sonuçlarını, yani kendilerini aldattıklarını ve bunun ahiretteki karşılığını idrak edemeyecek kadar gaflet içinde olduklarını gösterir."}]}]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Yuḣâdi'ûna"},{"position":2,"translit":"(A)llâhe"},{"position":3,"translit":" velleżîne"},{"position":4,"translit":" âmenû"},{"position":5,"translit":" vemâ"},{"position":6,"translit":" yaḣde'ûne"},{"position":7,"translit":" illâ"},{"position":8,"translit":" enfusehum"},{"position":9,"translit":" vemâ"},{"position":10,"translit":" yeş'urûn(e)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"يُخَادِعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-د-ع","rootLatin":"kh-d-ʿ","lemma":"خَادَعَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"aldatmaya çalışırlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fiilin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen mansûb (önceki kelimeye atfedildiği için)","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Ma'tûf"},{"position":4,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Hâliye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"oysa","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"يَخْدَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-د-ع","rootLatin":"kh-d-ʿ","lemma":"خَدَعَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"aldatırlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":7,"surface":"إِلَّآ","pos":"harf","posDetail":"İstisnâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"أَنفُسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nefislerini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Hâliye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"يَشْعُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ع-ر","rootLatin":"sh-ʿ-r","lemma":"شَعَرَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"farkında olurlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138* - **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138* - **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255* - **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255* - **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255* - **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bak-ara 2-53* - **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bak-ara 2-53* - **Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *2/9*