# Bakara Sûresi, 94. Âyet (2:94)

> قُلْ إِن كَانَتْ لَكُمُ ٱلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ عِندَ ٱللَّهِ خَالِصَةً مِّن دُونِ ٱلنَّاسِ فَتَمَنَّوُا۟ ٱلْمَوْتَ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ

*Kul in kânet lekumu-ddâru-l-âḣiratu ‘inda(A)llâhi ḣâlisaten min dûni-nnâsi fetemennevu-lmevte in kuntum sâdikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Eğer (iddia ettiğiniz gibi) Allah katındaki ahiret yurdu (cennet) diğer insanlar için değil de, yalnız sizinse ve doğru söyleyenler iseniz haydi ölümü temenni edin!"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/94

---

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","olum","ehli-kitap","sidk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":3,"surface":"كَانَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":4,"surface":"لَكُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":4,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"ٱلدَّارُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ر","rootLatin":"d-w-r","lemma":"دَار","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"كَانَتْ fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"yurt"},{"position":6,"surface":"ٱلْـَٔاخِرَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"'-kh-r","lemma":"آخِر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"ahiret"},{"position":7,"surface":"عِندَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"katında"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"اَللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":9,"surface":"خَالِصَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-ص","rootLatin":"kh-l-s","lemma":"خَالِص","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَتْ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"halis, özel"},{"position":10,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":11,"surface":"دُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gayrı, başka"},{"position":12,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ن-س","rootLatin":"'-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":13,"surface":"فَتَمَنَّوُا۟","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":13,"surface":"تَمَنَّوُا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"م-ن-ي","rootLatin":"m-n-y","lemma":"تَمَنِّي","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"dileyin"},{"position":14,"surface":"ٱلْمَوْتَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"مَوْت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ölümü"},{"position":15,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":16,"surface":"كُنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iseniz"},{"position":17,"surface":"صَـٰدِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَادِق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"doğru sözlüler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Yahudilerin ahiret yurdunun sadece kendilerine ait olduğu iddiasını çürütmekte ve bu iddialarında samimi iseler ölümü dilemeleri gerektiğini ifade etmektedir. Ayet, 'dar', 'ahiret', 'halisa', 'nas' ve 'mevt' gibi temel kavramlar üzerinden bu meydan okumayı dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلدَّارُ","root":"د و ر","rootLatin":"d-v-r","meaning":"Bu ayette 'yurt', 'mesken' anlamında kullanılmıştır ve ahiret yurdunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dâr' kelimesinin dönmek, kuşatmak anlamındaki 'devr' kökünden geldiğini belirtir. Bir yerin etrafının çevrilmesi veya bir şeyin etrafında dönülmesiyle ilişkilendirir. Ayetteki 'ed-dâru'l-âhiret' ifadesi, insanların nihai dönüş yeri olan ahiret yurdunu ifade eder. Bu bağlamda, dünya hayatının geçiciliğine karşılık, ahiretin kalıcı bir mesken oluşuna vurgu yapar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'dâr' kelimesini 'mesken' ve 'menzil' olarak açıklar. Ayetteki 'ed-dâru'l-âhiret' ifadesi, ahiret yurdunun, yani cennetin veya cehennemin kastedildiğini belirtir. Yahudilerin bu yurdun sadece kendilerine ait olduğu iddiasını çürütmek için kullanılmıştır."}]},{"word":"ٱلْـَٔاخِرَةُ","root":"أ خ ر","rootLatin":"e-h-r","meaning":"Bu ayette dünya hayatının zıttı olan, ölümden sonraki ebedi hayatı ve yurdu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âhiret' kelimesini 'sonra gelen' veya 'son' anlamında açıklar. Dünya hayatının ardından gelen, ebedi olan hayatı ifade eder. Ayetteki kullanımı, Yahudilerin dünya hayatına olan düşkünlükleri ve ahireti sadece kendilerine has görme iddialarına bir göndermedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'âhiret' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'son' veya 'sonraki' olduğunu belirtir. Dünya hayatının geçiciliğine karşılık, ahiretin ebedi ve nihai bir varış noktası olduğunu vurgular. Bu ayette, Yahudilerin ahireti tekellerine alma iddialarının, Kur'an'ın evrensel ahiret anlayışıyla çeliştiğini gösterir."}]},{"word":"خَالِصَةً","root":"خ ل ص","rootLatin":"h-l-s","meaning":"Bu ayette 'sadece bir şeye ait olmak', 'saf', 'katışıksız' anlamında kullanılmıştır; başkasına ortak olmayan, özel mülkiyet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halas' kökünün bir şeyin başka şeylerden arınması, saf ve katışıksız hale gelmesi anlamına geldiğini belirtir. 'Hâlisa' kelimesi, bir şeyin sadece bir kişiye veya gruba özgü olması, başkalarının onda hakkı olmaması durumunu ifade eder. Ayetteki 'hâlisa min dûni'n-nâs' ifadesi, Yahudilerin ahiretin sadece kendilerine ait olduğu, başkalarının bundan mahrum olduğu yönündeki iddialarını yansıtır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'halas' kelimesinin bir şeyin saflaşması, arınması ve sadece bir şeye tahsis edilmesi anlamlarını taşıdığını açıklar. 'Hâlisa' kelimesi, bir şeyin başkalarından ayrılıp sadece belirli bir zümreye ait kılınması durumunu ifade eder. Ayette, Yahudilerin ahireti kendilerine özgü kılma iddialarının batıllığını ortaya koyar."}]},{"word":"ٱلنَّاسِ","root":"أ ن س","rootLatin":"e-n-s","meaning":"Bu ayette 'insanlar', 'tüm insanlar' anlamında kullanılmıştır; Yahudilerin dışındaki diğer tüm insanları kapsar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nâs' kelimesinin 'üns' (alışma, yakınlık) kökünden geldiğini ve insanların birbirine alışkın olmaları nedeniyle bu ismi aldıklarını belirtir. Ayetteki 'min dûni'n-nâs' ifadesi, Yahudilerin kendileri dışındaki tüm insanları ahiret nimetlerinden mahrum görme anlayışını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nâs' kelimesinin 'insan' cinsini ifade eden genel bir isim olduğunu ve akıl sahibi varlıkları kapsadığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Yahudilerin ahireti sadece kendilerine has kılma iddialarının, tüm insanlığı dışlayan bir ayrımcılık olduğunu ortaya koyar."}]},{"word":"ٱلْمَوْتَ","root":"م و ت","rootLatin":"m-v-t","meaning":"Bu ayette 'ölüm' anlamında kullanılmıştır; dünya hayatının sonu ve ahiret hayatına geçiş.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mevt' kelimesinin hayatın zıttı olduğunu ve ruhun bedenden ayrılmasıyla gerçekleşen durumu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'fetemennevu'l-mevt' ifadesi, Yahudilerin ahiretin sadece kendilerine ait olduğu iddiasında samimi iseler, bu iddialarının doğal bir sonucu olarak ölümü arzu etmeleri gerektiğini, çünkü ölümün ahirete kavuşmanın tek yolu olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mevt' kavramının Kur'an'da sadece biyolojik bir son değil, aynı zamanda bir geçiş ve dönüşüm olduğunu belirtir. Bu ayette, ölümün ahiret yurduna ulaşmanın kaçınılmaz yolu olduğu vurgulanır. Yahudilerin ahireti arzu ettiklerini iddia etmeleri durumunda, ölümü de arzu etmeleri gerektiği mantıksal bir meydan okuma olarak sunulur."}]},{"word":"صَـٰدِقِينَ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Bu ayette 'doğru sözlü olanlar', 'samimi olanlar' anlamında kullanılmıştır; iddialarında dürüst ve içten olanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sıdk' kelimesinin sözün veya fiilin gerçeğe uygun olması anlamına geldiğini belirtir. 'Sâdıkîn' ise sözlerinde ve iddialarında doğru olan kişilerdir. Ayetteki 'in kuntum sâdıkîn' ifadesi, Yahudilerin ahiret yurdunun kendilerine mahsus olduğu yönündeki iddialarının samimiyetini sorgular. Eğer gerçekten doğru söylüyorlarsa, ahirete kavuşmak için ölümü dilemeleri gerektiği meydan okunur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sıdk' kavramının hem sözde hem de fiilde dürüstlüğü ve samimiyeti ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Yahudilerin ahiret hakkındaki iddialarının sadece bir temenni mi yoksa gerçekten inanılan bir hakikat mi olduğunu sınamak için kullanılmıştır. Eğer iddiaları gerçek bir inanca dayanıyorsa, ölümden korkmamaları gerekir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/94*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/94*
- **Ölüm ve Kıyâmet Hakkında** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/94*
- **Ölüm ve Kıyâmet Hakkında** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/94*
- **Câsiye Sûresi** · *2/94-95*
- **Câsiye Sûresi** · *2/94-95*