# Bakara Sûresi, 96. Âyet (2:96)

> وَلَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ ٱلنَّاسِ عَلَىٰ حَيَوٰةٍ وَمِنَ ٱلَّذِينَ أَشْرَكُوا۟ ۚ يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِۦ مِنَ ٱلْعَذَابِ أَن يُعَمَّرَ ۗ وَٱللَّهُ بَصِيرٌۢ بِمَا يَعْمَلُونَ

*Veletecidennehum ehrasa-nnâsi ‘alâ hayâtin vemine-lleżîne eşrakû(c) yeveddu ehaduhum lev yu'ammeru elfe senetin vemâ huve bimuzehzihihi mine-l'ażâbi en yu'ammer(a)(c) va(A)llâhu basîrun bimâ ya'melûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, sen onların, yaşamaya, bütün insanlardan; hatta Allah'a ortak koşanlardan bile daha düşkün olduklarını görürsün. Onların her biri bin yıl yaşamak ister. Halbuki uzun yaşamak, onları azaptan kurtaracak değildir. Allah, onların bütün işlediklerini görür.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/96

---

## Tefsir

{"topics":["dunya-ahiret-dengesi","musrikler","ahiret-mukafat","mal-mulk"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bakara 96. ayet, Yahudilerin dünya hayatına olan aşırı düşkünlüklerini ve uzun ömür arayışlarını ele alırken, bu arayışın onları ilahi azaptan kurtaramayacağını vurgular. Ayet, 'hayat', 'düşkünlük', 'ömür dileme' ve 'azaptan uzaklaştırma' gibi kavramlar üzerinden derin bir semantik analiz sunar.","keyConcepts":[{"word":"أَحْرَصَ","root":"ح ر ص","rootLatin":"h-r-s","meaning":"Aşırı düşkün, hırslı, bir şeye karşı şiddetli istek duyan anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hars (حرص) kelimesini, 'bir şeyi elde etme konusunda şiddetli istek duymak' olarak tanımlar. Ayetteki 'ahras' (أَحْرَصَ) ise ism-i tafdîl kalıbında olup, bu isteğin en üst düzeyde olduğunu, yani Yahudilerin dünya hayatına karşı diğer insanlardan daha şiddetli bir arzu ve düşkünlük beslediklerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hırsı, 'bir şeye karşı duyulan şiddetli tamah ve arzu' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Yahudilerin dünya hayatına olan bağlılıklarının ve ondan kopmak istemeyişlerinin bir mecazı olarak, onların bu hayata karşı duydukları aşırı tamahı ve tutkuyu vurgular."}]},{"word":"حَيَوٰةٍ","root":"ح ي و","rootLatin":"h-y-w","meaning":"Yaşam, dünya hayatı anlamındadır.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'hayat' (حياة) kavramının genellikle dünya hayatı ve ahiret hayatı bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'hayat' kelimesi, Yahudilerin ahiret inancından ziyade, geçici olan dünya hayatına olan bağlılıklarını ve bu hayatta kalma arzularını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hayat (حياة) kelimesini, 'canlılık, varoluş ve ölümün zıttı' olarak tanımlar. Ayetteki 'hayat' kelimesi, Yahudilerin bu fani dünyaya olan aşırı düşkünlüklerini ve ondan ayrılmak istemeyişlerini, yani fiziksel varoluşlarını sürdürme arzusunu vurgular."}]},{"word":"يُعَمَّرُ","root":"ع م ر","rootLatin":"a-m-r","meaning":"Ömrü uzatılmak, uzun ömürlü kılınmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amr (عمر) kelimesinin 'ömür' ve 'yaşama süresi' anlamına geldiğini belirtir. 'Yuammeru' (يُعَمَّرُ) fiili ise, 'ömrünün uzatılması' veya 'uzun bir ömür verilmesi' anlamında kullanılarak, Yahudilerin bin yıl gibi uzun bir süre yaşama arzusunu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Amr (عمر) kökünü, 'bir yerde ikamet etmek, bir yeri mamur etmek' ve 'ömür sürmek' anlamlarıyla açıklar. Ayetteki 'yuammeru' fiili, Yahudilerin dünya hayatında uzun süre kalma, yani ömürlerinin uzatılması yönündeki şiddetli dileklerini ve bu dileğin boşluğunu ortaya koyar."}]},{"word":"بِمُزَحْزِحِهِۦ","root":"ز ح ز ح","rootLatin":"z-h-z-h","meaning":"Uzaklaştırıcı, savuşturucu, bir şeyi yerinden oynatıcı anlamındadır.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Zahzaha (زحزحة) fiilini, 'bir şeyi yerinden oynatmak, uzaklaştırmak' olarak açıklar. Ayetteki 'bimuzahzihihî' (بِمُزَحْزِحِهِۦ) kelimesi, uzun ömrün, Yahudileri Allah'ın azabından uzaklaştıramayacağını, yani onları bu azaptan kurtaramayacağını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Zahzaha (زحزحة) kelimesinin, 'bir şeyi bulunduğu yerden iterek uzaklaştırmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Yahudilerin uzun ömür beklentisinin, onları kaçınılmaz olan ilahi azaptan hiçbir şekilde kurtaramayacağını, ondan uzaklaştıramayacağını açıkça ifade eder."}]},{"word":"ٱلْعَذَابِ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Azap, ceza, eziyet anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azab (عذاب) kelimesini, 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' kökünden türeterek, 'insanı arzu ettiği şeylerden alıkoyan, ona acı veren şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'el-azab' (ٱلْعَذَابِ) ise, Allah'ın günahkarlara vereceği cezayı, yani ahiret azabını ifade eder ve uzun ömrün bu azaptan kurtuluş sağlamayacağını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'azab' (عذاب) kavramının genellikle Allah'ın gazabının bir tezahürü olarak, hem dünyevi hem de uhrevi cezaları ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'el-azab', Yahudilerin işledikleri günahlar ve inkarları sebebiyle karşılaşacakları ilahi cezayı, yani ahiret azabını vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَتَجِدَنَّهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tevkid nûnu ile birleştiği için mebnî","gloss":"ve elbette bulacaksın"},{"position":1,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":2,"surface":"أَحْرَصَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-ر-ص","rootLatin":"h-r-s","lemma":"أَحْرَص","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"en düşkün"},{"position":3,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanların"},{"position":4,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"حَيَوٰةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"حَيَاة","form":"Fe'âle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir hayata"},{"position":6,"surface":"وَمِنَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":7,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":8,"surface":"أَشْرَكُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ortak koştular"},{"position":9,"surface":"يَوَدُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-د-د","rootLatin":"w-d-d","lemma":"وَدَّ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ister"},{"position":10,"surface":"أَحَدُهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ح-د","rootLatin":"a-h-d","lemma":"أَحَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"onlardan biri"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":11,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":12,"surface":"يُعَمَّرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"عَمَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ömür verilseydi"},{"position":13,"surface":"أَلْفَ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"أ-ل-ف","rootLatin":"a-l-f","lemma":"أَلْف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh (zaman zarfı) olduğu için mansûb","gloss":"bin"},{"position":14,"surface":"سَنَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ن-و","rootLatin":"s-n-w","lemma":"سَنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yıl"},{"position":15,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değildir"},{"position":16,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":17,"surface":"بِمُزَحْزِحِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":17,"surface":"مُزَحْزِحِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ز-ح-ز-ح","rootLatin":"z-h-z-h","lemma":"مُزَحْزِح","form":"Fa'lale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"uzaklaştırıcı"},{"position":17,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":18,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":19,"surface":"ٱلْعَذَابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"Fi'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"azaptan"},{"position":20,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":21,"surface":"يُعَمَّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"عَمَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı (أَن) ile geldiği için mansûb","gloss":"ömür verilmesi"},{"position":22,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":23,"surface":"بَصِيرٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"görendir"},{"position":24,"surface":"بِمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":24,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"şey"},{"position":25,"surface":"يَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yapıyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/96*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/96*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/96*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/96*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/96*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/96*