# Bakara Sûresi, 98. Âyet (2:98)

> مَن كَانَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَمَلَـٰٓئِكَتِهِۦ وَرُسُلِهِۦ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَىٰلَ فَإِنَّ ٱللَّهَ عَدُوٌّ لِّلْكَـٰفِرِينَ

*Men kâne ‘aduvven li(A)llâhi vemelâ-iketihi verusulihi vecibrîle vemîkâle fe-inna(A)llâhe ‘aduvvun lilkâfirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Her kim Allah'a, meleklerine, peygamberlerine, Cebrail'e ve Mikail'e düşman olursa bilsin ki, Allah da inkar edenlerin düşmanıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/2/98

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","melekler","peygamberlik","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":3,"surface":"عَدُوًّۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-د-و","rootLatin":"'-d-w","lemma":"عَدُوّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"düşman"},{"position":4,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"مَلَـٰٓئِكَتِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَائِكَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"melekleri"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"رُسُلِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"peygamberleri"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"جِبْرِيلَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ج-ب-ر-ل","rootLatin":"j-b-r-l","lemma":"جِبْرِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile mecrûr isme atfedildiği için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"Cebrail'e"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"مِيكَىٰلَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"م-ي-ك-ل","rootLatin":"m-y-k-l","lemma":"مِيكَالَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile mecrûr isme atfedildiği için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"Mikail'e"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":9,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":10,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"إِنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":11,"surface":"عَدُوٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-د-و","rootLatin":"'-d-w","lemma":"عَدُوّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"إِنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"düşmandır"},{"position":12,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":12,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi Müzekker Sâlim","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"inkarcılar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'a, meleklerine, peygamberlerine ve özelde Cebrail ile Mikail'e düşmanlık besleyenlerin küfrünü ve Allah'ın da bu tür inkarcılara düşman olduğunu vurgulamaktadır. Ayetteki temel kavramlar, düşmanlık ve inkar ilişkisi üzerine kuruludur.","keyConcepts":[{"word":"عَدُوًّا","root":"ع د و","rootLatin":"a-d-v","meaning":"Düşmanlık besleyen, karşıt olan, haddi aşan anlamlarına gelir ve ayette Allah'a ve elçilerine karşıt olmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Adâvet (عداوة) kelimesi, haddi aşmak ve sınırı geçmek kökünden gelir. Düşmanlık, bir şeye karşı haddi aşarak muhalefet etmektir. Ayetteki 'adüvven' kelimesi, Allah'ın emirlerine ve elçilerine karşı gelerek haddi aşan kimseyi tanımlar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Adüv (عدو) kelimesi, mecazi olarak bir şeye karşı çıkan, muhalif olan anlamında kullanılır. Burada Allah'a ve meleklerine düşman olmak, onların getirdiklerini reddetmek ve onlara karşı gelmek demektir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'adüv' kavramı, genellikle Allah'a ve O'nun elçilerine karşı çıkan, ilahi düzene muhalefet eden kişi veya güçleri ifade eder. Bu ayette, Cebrail ve Mikail'e düşmanlık, dolaylı olarak Allah'a düşmanlık olarak sunulur, çünkü onlar Allah'ın elçileridir."}]},{"word":"مَلَـٰٓئِكَتِهِۦ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Allah'ın emirlerini yerine getiren, nurdan yaratılmış varlıklar olup, ayette Allah'a düşmanlık besleyenlerin aynı zamanda bu varlıklara da düşman olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Melek (ملك) kelimesi, 'el-elûk' (الْأَلُوكُ) yani risalet ve elçilikten türemiştir. Melekler, Allah'ın emirlerini insanlara ulaştıran, O'nun iradesini yerine getiren varlıklardır. Onlara düşmanlık, aslında Allah'ın iradesine ve mesajına düşmanlıktır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Melekler, Allah'ın kudretiyle yaratılmış, O'na isyan etmeyen, daima itaat eden varlıklardır. Onlara düşmanlık beslemek, Allah'ın düzenine ve O'nun elçilerine karşı gelmek anlamına gelir."}]},{"word":"رُسُلِهِۦ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından insanlara doğru yolu göstermek için gönderilen elçilerdir ve ayette onlara düşmanlık beslemenin küfürle eşdeğer olduğu vurgulanır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Resul (رسول) kelimesi, 'irsâl' (إرسال) yani göndermek fiilinden türemiştir. Resuller, Allah'ın mesajını insanlara ulaştırmak üzere seçilmiş ve gönderilmiş kimselerdir. Onlara düşmanlık, Allah'ın mesajına ve O'nun iradesine düşmanlıktır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Resuller, Allah'ın kullarına gönderdiği elçilerdir. Onların görevi, Allah'ın emirlerini tebliğ etmektir. Bu ayette, resullere düşmanlık besleyenlerin, Allah'a düşmanlık besleyenlerle aynı kategoride olduğu belirtilir."}]},{"word":"جِبْرِيلَ","root":"ج ب ر ل","rootLatin":"c-b-r-l","meaning":"Allah'ın vahiy meleği olup, özel olarak zikredilmesi, ona düşmanlığın vahye ve dolayısıyla Allah'a düşmanlık olduğunu gösterir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cibril (جبريل), Allah'ın en büyük meleklerinden biridir ve peygamberlere vahiy getirmekle görevlidir. Ona düşmanlık, Allah'ın kelamına ve peygamberlere gönderdiği mesaja düşmanlık anlamına gelir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Cibril, ruhu'l-kudüs olarak da bilinir ve peygamberlere vahiy getiren melektir. Ona düşmanlık beslemek, Allah'ın vahiy sistemine ve dolayısıyla İslam'ın temeline düşmanlık beslemektir."}]},{"word":"مِيكَىٰلَ","root":"م ي ك ل","rootLatin":"m-y-k-l","meaning":"Allah'ın rızık ve tabiat olaylarını yönetmekle görevli meleği olup, Cebrail ile birlikte zikredilmesi, onlara düşmanlığın Allah'ın düzenine karşı çıkmak olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mikail (ميكال), Allah'ın büyük meleklerinden biridir ve rızıkların dağıtılması, yağmurun indirilmesi gibi görevlerle sorumludur. Ona düşmanlık, Allah'ın kainattaki düzenine ve O'nun takdirine karşı gelmek demektir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Mikail, Allah'ın emriyle tabiat olaylarını ve rızıkları yöneten melektir. Cebrail ile birlikte zikredilmesi, hem vahiy hem de kainatın düzeniyle ilgili ilahi otoriteye karşı çıkmanın küfür olduğunu vurgular."}]},{"word":"لِلْكَـٰفِرِينَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkar edenler, gerçeği örtenler demektir ve ayette Allah'a, meleklerine ve elçilerine düşmanlık besleyenlerin bu kategoriye girdiğini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfr (كفر) kelimesi, bir şeyi örtmek, gizlemek anlamındadır. Dini bağlamda ise, Allah'ın varlığını, birliğini, peygamberlerini veya getirdiği hükümleri inkar etmek, gerçeği örtmek demektir. Ayetteki 'kafirîn' ifadesi, Allah'ın elçilerine düşmanlık besleyerek hakikati reddedenleri tanımlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'küfr' kavramı, sadece inanmamak değil, aynı zamanda Allah'ın lütuflarını ve nimetlerini nankörlükle karşılamak, O'nun mesajını bilerek reddetmek anlamını taşır. Bu ayette, Allah'ın elçilerine düşmanlık, bu tür bir nankörlük ve reddedişin en açık göstergesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kafir kelimesi, kök anlamı itibarıyla bir şeyi gizleyen, örten demektir. Dini terminolojide ise, Allah'ın varlığını, birliğini ve peygamberlerin getirdiği hakikatleri inkar eden kimseyi ifade eder. Ayette, Allah'a ve elçilerine düşmanlık besleyenlerin bu inkar eylemiyle kafir oldukları vurgulanır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vahiy ve Cebrâîl** · *2/98-99*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *2/98-99*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-255*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Bakara 2-138*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/98*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *2/98*