# Tâhâ Sûresi, 106. Âyet (20:106)

> فَيَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا

*Feyeżeruhâ kâ'an safsafâ(n)*

**Meal (Diyanet):** "Onların yerlerini dümdüz, boş bir alan halinde bırakacaktır."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/106

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi'nin 106. ayeti, kıyamet gününde dağların yok oluşunu ve yeryüzünün dümdüz bir hale gelmesini tasvir etmektedir. Ayet, bu dönüşümün dilbilimsel ve semantik derinliğini 'kâ'an' ve 'safsafan' gibi anahtar kavramlar üzerinden ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"فَيَذَرُهَا","root":"و-ذ-ر","rootLatin":"v-z-r","meaning":"Allah'ın dağları terk etmesi, bırakması ve yok etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 've-ze-ra' fiilinin 'terk etmek, bırakmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın dağları eski halleriyle bırakmayıp, onları dağıtarak yok etmesi ve yerlerini düzlemesi kastedilmektedir. Bu, kıyamet günündeki büyük değişimi ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 've-ze-ra' fiilinin 'terk' manasını vurgular ve bu terk edişin bazen bir şeyi tamamen ortadan kaldırma şeklinde tezahür edebileceğini ifade eder. Ayetteki 'feyezaruhâ' ifadesi, dağların varlığının sona erdirilerek yeryüzünün yeni bir düzene kavuşturulmasını anlatır."}]},{"word":"قَاعًا","root":"ق-و-ع","rootLatin":"k-v-'-","meaning":"Düz, alçak ve boş arazi anlamına gelir; dağların yok oluşuyla ortaya çıkan yeni yeryüzü şeklini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kâ'a' kelimesini 'düz, alçak ve boş yer' olarak açıklar. Tâhâ 106'daki kullanımı, dağların ortadan kalkmasıyla yeryüzünün tamamen düz bir hale geleceğini, üzerinde hiçbir yükselti veya çukur kalmayacağını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kâ'a' kelimesinin 'düz ve geniş arazi' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kâ'an' ifadesi, kıyamet gününde dağların yok edilerek yeryüzünün engin ve dümdüz bir sahaya dönüşeceğini mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kâ'a' kelimesinin 'suyu tutmayan, düz ve geniş arazi' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'kâ'an safsafan' terkibi, yeryüzünün dağlardan arındırılmış, dümdüz ve üzerinde hiçbir bitki örtüsü bulunmayan bir hale geleceğini sembolize eder."}]},{"word":"صَفْصَفًا","root":"ص-ف-ف","rootLatin":"s-f-f","meaning":"Tamamen düz, pürüzsüz ve üzerinde hiçbir bitki veya yapı bulunmayan araziyi ifade eder; yeryüzünün kıyamet sonrası durumunu pekiştirir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'safsaf' kelimesini 'düz, pürüzsüz ve üzerinde hiçbir şey bitmeyen yer' olarak tanımlar. Tâhâ 106'daki 'safsafan' ifadesi, yeryüzünün dağlar ve diğer tümseklerden arındırılmış, tamamen düz ve boş bir hale geleceğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'safsaf' kelimesinin 'düz ve geniş arazi' anlamına geldiğini ve genellikle üzerinde hiçbir bitki örtüsü bulunmayan yerler için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kâ'an safsafan' terkibi, kıyamet gününde yeryüzünün tümseklerden arındırılmış, dümdüz ve çıplak bir hale geleceğini tasvir eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'safsaf' gibi kelimelerin, kıyamet tasvirlerinde yeryüzünün radikal dönüşümünü ifade eden güçlü semboller olduğunu belirtir. Bu kelime, eski dünyanın tüm izlerinin silindiği, yeni ve düz bir başlangıcın habercisi olarak yorumlanabilir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","tabiat-ayetleri","dirilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve, sonra"},{"position":1,"surface":"يَذَرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ذ-ر","rootLatin":"w-dh-r","lemma":"وَذَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat bulunmadığı için merfû","gloss":"bırakır, terk eder"},{"position":1,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":2,"surface":"قَاعًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-ع","rootLatin":"q-w-ʿ","lemma":"قَاع","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"düz, çukur olmayan yer"},{"position":3,"surface":"صَفْصَفًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ص-ف-ف","rootLatin":"ṣ-f-f","lemma":"صَفْصَف","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin (قَاعًا) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"düz, kuru, bitkisiz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/106*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *20/105-107*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *20/105-107*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/106*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *20/105-107*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *20/105-107*