# Tâhâ Sûresi, 112. Âyet (20:112)

> وَمَن يَعْمَلْ مِنَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا يَخَافُ ظُلْمًا وَلَا هَضْمًا

*Vemen ya'mel mine-ssâlihâti vehuve mu/minun felâ yeḣâfu zulmen velâ hedmâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Kim de inanmış olarak salih ameller işlerse, o, ne zulme uğramaktan korkar, ne yoksun bırakılmaktan.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/112

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi 112. ayet, iman ve salih amelin ahiretteki karşılığını ele almaktadır. Ayet, mümin olarak salih amel işleyenlerin zulüm ve haksızlığa uğramayacaklarını vurgulayarak, adalet ve mükafatlandırma prensibini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَعْمَلْ","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"İş yapmak, eylemde bulunmak, bir fiili gerçekleştirmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'amel' kelimesini, 'kasıtlı olarak yapılan her türlü fiil' olarak tanımlar. Ayetteki 'men ya'mel' ifadesi, kişinin bilinçli ve iradeli bir şekilde salih amelleri işlemesini ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir eylem değil, aynı zamanda niyet ve iradeyi de içeren kapsamlı bir fiildir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'amel'i 'irade ile meydana gelen fiil' olarak açıklar ve 'fiil'den daha özel olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, müminin imanının bir tezahürü olarak ortaya koyduğu, belirli bir amaç ve niyetle yapılan 'salih ameller'i vurgular."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyi, doğru, faydalı ve ıslah edici işler anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'salih' kelimesini 'iyi ve düzgün olan' şeklinde açıklar. Ayetteki 'es-sâlihât' ifadesi, Allah'ın rızasına uygun, topluma faydalı ve bireyi olgunlaştıran her türlü güzel fiili kapsar. Bu, sadece ibadetleri değil, ahlaki ve sosyal davranışları da içerir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'salâh'ı 'fesadın zıddı' olarak tanımlar ve 'salih amel'i 'dünya ve ahiret için faydalı olan iş' olarak açıklar. Ayetteki 'es-sâlihât', müminin imanının pratik bir yansıması olarak, hem kendi nefsini hem de çevresini ıslah eden eylemleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'salih amel' kavramının Kur'an'da 'iman' ile sıkça birlikte anıldığını ve 'imanın pratik tezahürü' olduğunu belirtir. Ayetteki 've hüve mu'minun' (inanmış olarak) ifadesiyle birlikte kullanılması, salih amelin ancak imanla birleştiğinde gerçek değerini kazandığını gösterir."}]},{"word":"مُؤْمِنٌ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnanan, iman eden, güvenen kişi demektir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mü'min' kelimesini 'tasdik eden, doğrulayan' olarak açıklar. Ayetteki 've hüve mu'minun' ifadesi, kişinin sadece diliyle değil, kalbiyle de Allah'a ve O'nun bildirdiklerine tam bir teslimiyetle inanmasını şart koşar. Bu iman, salih amellerin kabulünün temelidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'iman'ı 'kalbin tasdiki ve dilin ikrarı' olarak tanımlar ve 'emniyet' kökünden geldiğini belirtir. Ayetteki 'mü'min' kelimesi, kişinin Allah'a güven duyması ve O'nun vaatlerine inanmasıyla, ahiretteki korkudan emin olacağını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman'ın Kur'an'da sadece bir inanç değil, aynı zamanda 'güven ve teslimiyet' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mü'min' ifadesi, kişinin Allah'a olan bu tam güveni sayesinde, ahirette herhangi bir haksızlığa uğramayacağına dair bir emniyet hissi taşıdığını gösterir."}]},{"word":"ظُلْمًا","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık, adaletsizlik, bir şeyi yerinden saptırma veya hakkı eksiltme anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'zulüm'ü 'bir şeyi ait olmadığı yere koymak' veya 'hakkı eksiltmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'felâ yehâfu zulmen' ifadesi, mümin olarak salih amel işleyen kimsenin, ahirette amellerinin karşılığının eksiltilmesinden veya haksızlığa uğramaktan korkmayacağını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulüm'ü 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak' veya 'hakkı eksiltmek' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın adaletinin tecellisi olarak, müminin amellerinin karşılığının tam olarak verileceği ve hiçbir haksızlığa uğramayacağı güvencesini ifade eder."}]},{"word":"هَضْمًا","root":"ه ض م","rootLatin":"h-d-m","meaning":"Hakkın eksiltilmesi, azaltılması veya çiğnenmesi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hadm' kelimesini 'bir şeyi eksiltmek, azaltmak' olarak açıklar. Ayetteki 'velâ hadmen' ifadesi, müminin işlediği salih amellerin sevabından hiçbir şeyin eksiltilmeyeceği, hakkının tam olarak verileceği anlamına gelir. Bu, 'zulm'den daha özel bir eksiltme türünü ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hadm'ı 'bir şeyin değerini düşürmek, eksiltmek' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, müminin ahiretteki mükafatının veya derecesinin hiçbir şekilde düşürülmeyeceği, amellerinin tam karşılığını alacağı güvencesini pekiştirir. 'Zulm' genel haksızlığı ifade ederken, 'hadm' özellikle hakkın eksiltilmesini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["iman","ahiret-mukafat","adalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"يَعْمَلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"İsm-i şartın fiili olduğu için meczûm","gloss":"işlerse"},{"position":3,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِحَة","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yararlı işler"},{"position":5,"surface":"وَهُوَ","pos":"harf","posDetail":"Hâl Vavı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"iken"},{"position":5,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o"},{"position":6,"surface":"مُؤْمِنٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"mümin"},{"position":7,"surface":"فَلَا","pos":"harf","posDetail":"Cevap Fâ'sı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":8,"surface":"يَخَافُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"ḫ-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"korkmaz"},{"position":9,"surface":"ظُلْمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظُلْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"haksızlık"},{"position":10,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":11,"surface":"هَضْمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-ض-م","rootLatin":"h-ḍ-m","lemma":"هَضْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"hakkının yenmesi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/112*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/112*