# Tâhâ Sûresi, 120. Âyet (20:120)

> فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ ٱلشَّيْطَـٰنُ قَالَ يَـٰٓـَٔادَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلَىٰ شَجَرَةِ ٱلْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَّا يَبْلَىٰ

*Fevesvese ileyhi-şşeytânu kâle yâ âdemu hel edulluke ‘alâ şecerati-lḣuldi vemulkin lâ yeblâ*

**Meal (Diyanet):** Nihayet şeytan ona vesvese verip şöyle dedi: "Ey Adem! Sana ebedilik ağacını ve yok olmayan bir saltanatı göstereyim mi?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/120

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Şeytan'ın Hz. Adem'e yaptığı vesveseyi ve onu yasak ağaca yönlendirme çabasını anlatmaktadır. Anahtar kavramlar, Şeytan'ın eylemini, vaat ettiği 'sonsuzluk' ve 'çökmez mülk'ü dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.","keyConcepts":[{"word":"فَوَسْوَسَ","root":"و س و س","rootLatin":"v-s-v-s","meaning":"Şeytan'ın Hz. Adem'e fısıldayarak kötü düşünce ve telkinde bulunması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vesvese, gizli bir sesle veya fısıltıyla kötü bir düşünceyi kalbe atmaktır. Şeytan'ın vesvesesi, insanı günaha teşvik eden gizli telkinleridir. Ayetteki kullanımı, Şeytan'ın Hz. Adem'i yasak ağaca yönlendirmek için kullandığı aldatıcı ve gizli telkin yöntemini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vesvese, 'fısıltı' anlamına gelir. Şeytan'ın vesvesesi, insanı yanıltmak için kalbe attığı gizli sözlerdir. Burada Şeytan'ın Adem'e aldatıcı bir şekilde fısıldayarak onu yasak fiile teşvik etmesini anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Vesvese, Kur'an'da genellikle Şeytan'ın insanı doğru yoldan saptırmak için kullandığı içsel bir telkin, bir tür 'fısıltı' olarak geçer. Bu ayette, Şeytan'ın Adem'i cennetten çıkaracak olan yasak meyveyi yemeye ikna etmek için kullandığı psikolojik manipülasyonu ifade eder."}]},{"word":"ٱلشَّيْطَـٰنُ","root":"ش ط ن","rootLatin":"ş-t-n","meaning":"İnsanları doğru yoldan saptıran, isyan eden ve kötülüğe çağıran varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şeytan kelimesi, 'şatane' kökünden gelir ve 'haktan uzaklaşmak, isyan etmek' anlamına gelir. Kur'an'da genellikle insanları saptıran, kötülüğe çağıran cin veya insanlardan olan her türlü isyankar varlık için kullanılır. Bu ayette, Hz. Adem'i aldatan ve cennetten çıkmasına sebep olan varlığı ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şeytan, 'şatane' kökünden türemiş olup, 'uzaklaşmak, haktan sapmak' manasındadır. İnsanları doğru yoldan uzaklaştıran, onlara vesvese veren her türlü kötü gücü temsil eder. Ayetteki bağlamda, Hz. Adem'i yasak ağaca yönlendirerek onu Allah'ın emrine karşı gelmeye teşvik eden varlıktır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şeytan, Kur'an'da 'Allah'a isyan eden, insanı doğru yoldan saptıran ve kötülüğe teşvik eden' bir güç olarak tasvir edilir. Onun temel işlevi vesvese vermek ve insanı günaha sürüklemektir. Bu ayette, Adem'i aldatarak cennetten çıkarılmasına neden olan ana antagonist rolündedir."}]},{"word":"شَجَرَةِ","root":"ش ج ر","rootLatin":"ş-c-r","meaning":"Topraktan biten, gövdesi ve dalları olan bitki; burada yasaklanmış olan özel bir ağaç.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şecere, kökü toprağa bağlı, gövdesi ve dalları olan bitkidir. Kur'an'da hem maddi ağaçlar için hem de mecazi olarak 'nesep' veya 'bir şeyin kökeni' için kullanılır. Bu ayette, Hz. Adem'e yasaklanan ve Şeytan'ın 'sonsuzluk ağacı' olarak tanıttığı özel bir ağacı ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şecere, bilinen ağaçtır. Ancak Kur'an'da bahsedilen bu 'şecere', cennetteki özel bir ağaçtır ki Allah Adem'e ondan yemeyi yasaklamıştır. Şeytan'ın 'sonsuzluk ağacı' olarak nitelemesi, Adem'i aldatmak için kullandığı bir vasıftır."}]},{"word":"ٱلْخُلْدِ","root":"خ ل د","rootLatin":"h-l-d","meaning":"Sonsuzluk, ebedilik, kalıcılık; burada Şeytan'ın Adem'e vaat ettiği bitmeyen yaşam.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Huld, bir şeyin uzun süre kalması, devam etmesi ve yok olmamasıdır. Cennet ehlinin ve cehennem ehlinin 'hulud'u, onların sonsuz kalışlarıdır. Bu ayette, Şeytan'ın Adem'i aldatmak için 'sonsuzluk' vaadiyle yasak ağaca yönlendirmesini ifade eder; yani o ağacın meyvesini yiyenin ebediyen yaşayacağı yalanını."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Huld, bir şeyin varlığını kesintisiz olarak sürdürmesi, ebediyen kalmasıdır. Şeytan'ın 'şeceretü'l-huld' ifadesi, Adem'e bu ağacın meyvesini yiyerek ölümsüz olacağı yanılgısını aşılamak içindir. Bu, Şeytan'ın insanı aldatmak için kullandığı temel motivasyonlardan biridir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Huld kelimesi, Kur'an'da genellikle ahiret hayatının ebediliğini ifade etmekle birlikte, bu ayette Şeytan'ın Adem'e sunduğu aldatıcı bir vaat olarak karşımıza çıkar. Şeytan, Adem'e 'ölümsüzlük' vaadiyle yasak ağaca yönlendirerek onu Allah'ın emrine karşı gelmeye teşvik etmiştir."}]},{"word":"وَمُلْكٍ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Saltanat, egemenlik, sahip olunan şey; burada Şeytan'ın Adem'e vaat ettiği bitmeyen, çökmez bir iktidar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mülk, bir şeye sahip olmak, üzerinde tasarruf yetkisine sahip olmaktır. Geniş anlamda saltanat ve egemenliği de ifade eder. Ayetteki 'mülk' kelimesi, Şeytan'ın Adem'e vaat ettiği, asla sona ermeyecek, zayıflamayacak bir iktidar ve egemenlik anlamındadır. Bu, Adem'i yasak ağaca yönlendirmek için kullanılan ikinci büyük aldatıcı vaattir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Mülk, bir şeyin üzerinde tam yetki ve tasarruf sahibi olmaktır. Şeytan'ın 'mülk' vaadi, Adem'e cennetteki konumunu daha da güçlendirecek, onu ölümsüz bir hükümdar yapacak bir saltanat teklifidir. Bu, Adem'in nefsine hitap eden ve onu günaha sürükleyen bir aldatmacadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mülk, 'saltanat' ve 'iktidar' demektir. Şeytan'ın Adem'e vaat ettiği 'mülk', bitmeyen, zayıflamayan bir egemenliktir. Bu, Adem'i yasak ağaçtan yemeye ikna etmek için kullanılan cazip bir tekliftir, zira o ağacın meyvesinin bu tür bir gücü vereceği iddia edilmiştir."}]},{"word":"يَبْلَىٰ","root":"ب ل و","rootLatin":"b-l-v","meaning":"Eskimek, yıpranmak, çürümek, sona ermek; burada Şeytan'ın vaat ettiği mülkün asla sona ermeyeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Belâ, bir şeyin zamanla yıpranması, eskimesi ve yok olmasıdır. Ayetteki 'lâ yeblâ' ifadesi, Şeytan'ın vaat ettiği mülkün asla eskimeyeceğini, yıpranmayacağını ve sona ermeyeceğini vurgular. Bu, Adem'i aldatmak için kullanılan 'sonsuzluk' vaadinin bir uzantısıdır ve mülkün kalıcılığını garanti etme iddiasıdır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Yeblâ, 'eskiyen, yıpranan' anlamına gelir. 'Lâ yeblâ' ise 'eskimeyen, yıpranmayan, sona ermeyen' demektir. Şeytan, Adem'e sunduğu mülkün geçici olmadığını, aksine ebedi ve kalıcı olacağını iddia ederek onu kandırmaya çalışmıştır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","kissa-adem","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"وَسْوَسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-س-و-س","rootLatin":"w-s-w-s","lemma":"وَسْوَسَ","form":"Rubâî Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"vesvese verdi"},{"position":2,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":2,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":3,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-ṭ-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şeytan"},{"position":4,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":5,"surface":"يَـٰٓـَٔادَمُ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":5,"surface":"آدَمُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ء-د-م","rootLatin":"ʾ-d-m","lemma":"آدَم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Münâdâ olduğu için merfû (damme ile mebnî)","gloss":"Adem"},{"position":6,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı, mi"},{"position":7,"surface":"أَدُلُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"دَلَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"göstereyim mi"},{"position":7,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sana"},{"position":8,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine, -e"},{"position":9,"surface":"شَجَرَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ج-ر","rootLatin":"sh-j-r","lemma":"شَجَرَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ağacı"},{"position":10,"surface":"ٱلْخُلْدِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-د","rootLatin":"kh-l-d","lemma":"خُلْد","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sonsuzluk"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"مُلْكٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"saltanat"},{"position":12,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":13,"surface":"يَبْلَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ل-و","rootLatin":"b-l-w","lemma":"بَلَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"çökmez"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *20/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *20/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *20/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *20/120*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *20/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *20/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *20/120*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *20/120*