# Tâhâ Sûresi, 123. Âyet (20:123)

> قَالَ ٱهْبِطَا مِنْهَا جَمِيعًۢا ۖ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۖ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُم مِّنِّى هُدًى فَمَنِ ٱتَّبَعَ هُدَاىَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقَىٰ

*Kâle-hbitâ minhâ cemî'an ba'dukum liba'din ‘aduvv(un)(s) fe-immâ ye/tiyennekum minnî huden femeni-ttebe'a hudâye felâ yadillu velâ yeşkâ*

**Meal (Diyanet):** Allah, şöyle dedi: "Birbirinize düşman olarak hepiniz oradan inin. Eğer tarafımdan size bir yol gösterici (kitap) gelir de, kim benim yol göstericime uyarsa artık o, ne (dünyada) sapar ne de (ahirette) sıkıntı çeker."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/123

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi 123. ayet, insanlığın cennetten yeryüzüne inişini ve bu süreçte karşılaşacakları rehberliği ele almaktadır. Ayet, düşmanlık, hidayet ve bedbahtlıktan korunma gibi temel kavramlar üzerinden insanın dünya hayatındaki konumunu ve Allah'ın yol göstericiliğinin önemini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱهْبِطَا","root":"ه ب ط","rootLatin":"h-b-t","meaning":"Cennetten yeryüzüne inmek, aşağıya doğru hareket etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hubût' kelimesini yüksek bir yerden aşağıya inmek olarak tanımlar. Ayetteki 'ihbitâ' emri, Hz. Âdem ve Havva'nın cennetten yeryüzüne indirilmesini ifade eder ve bu inişin bir ceza veya konum değişikliği olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ihbitâ' fiilini 'inmek' anlamında kullanır ve bu bağlamda cennetten yeryüzüne inişi mecazi bir anlamda değil, gerçek bir fiziksel yer değiştirme olarak yorumlar. Bu, Allah'ın emriyle gerçekleşen bir olgudur."}]},{"word":"عَدُوٌّ","root":"ع د و","rootLatin":"a-d-v","meaning":"Karşıtlık, düşmanlık ve zıtlaşma hali.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'adâvet' kelimesini bir şeye karşı gelmek, zıtlaşmak ve düşmanlık beslemek olarak açıklar. Ayetteki 'ba'dukum li-ba'din 'aduvv' ifadesi, insanların yeryüzünde birbirlerine karşı düşmanlık besleyebilecekleri potansiyeline işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'aduvv' kavramını Kur'an'da genellikle Allah'a ve peygamberlere karşı çıkan, hakikate düşman olan varlıklar için kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise insanların kendi aralarındaki potansiyel düşmanlık ilişkisine vurgu yaparak, cennetten inişle birlikte ortaya çıkan yeni bir durumu ifade eder."}]},{"word":"هُدًى","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu gösterme, rehberlik etme, ilahi yönlendirme.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hüdâ' kelimesini doğru yolu bulmak ve başkasına doğru yolu göstermek olarak tanımlar. Ayetteki 'minnî hüdâ' ifadesi, Allah'tan gelecek olan ilahi rehberliği, yani peygamberler ve kitaplar aracılığıyla gönderilecek olan doğru yolu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hüdâ' kavramının Kur'an'da merkezi bir rol oynadığını ve Allah'ın insanlığa lütfettiği ilahi rehberliği ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, insanın yeryüzündeki varoluşunda doğru yolu bulması için Allah'ın gönderdiği kılavuzluğun önemini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hüdâ' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'doğru yol', 'hakikat' ve 'Allah'ın gönderdiği din' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'hudây' kelimesi, Allah'ın belirlediği ve insanlara bildirdiği yaşam biçimini ve prensipleri kapsar."}]},{"word":"يَضِلُّ","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Doğru yoldan sapmak, şaşırmak, kaybolmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dalâl' kelimesini doğru yoldan ayrılmak, şaşırmak ve kaybolmak olarak açıklar. Ayetteki 'fela yedıllu' ifadesi, Allah'ın hidayetine uyan kişinin doğru yoldan sapmayacağını, şaşkınlığa düşmeyeceğini garanti eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'dalâl' kavramını hakikatten uzaklaşma ve doğruyu bulamama hali olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın rehberliğine tabi olanların bu tür bir sapkınlıktan korunacağını belirtir."}]},{"word":"يَشْقَىٰ","root":"ش ق ي","rootLatin":"ş-k-y","meaning":"Bedbaht olmak, mutsuz olmak, sıkıntı çekmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şekâvet' kelimesini zorluk, sıkıntı ve bedbahtlık olarak tanımlar. Ayetteki 'vela yeşka' ifadesi, Allah'ın hidayetine uyan kişinin dünya ve ahirette bedbaht olmayacağını, sıkıntı çekmeyeceğini ve mutlu bir sona ulaşacağını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'şekâvet' kelimesini 'sa'âdet' (mutluluk) kelimesinin zıttı olarak açıklar ve zorluk, meşakkat ve kötü akıbet anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yoluna uyanların bu olumsuz durumlardan uzak kalacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","imtihan-bela","seytan-vesvese","kissa-adem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâle"},{"position":2,"translit":"hbitâ"},{"position":3,"translit":"minhâ"},{"position":4,"translit":"cemî'an"},{"position":5,"translit":"ba'dukum"},{"position":6,"translit":"liba'din"},{"position":7,"translit":"aduvv(un)(s)"},{"position":8,"translit":"fe-immâ"},{"position":9,"translit":"ye/tiyennekum"},{"position":10,"translit":"minnî"},{"position":11,"translit":"huden"},{"position":12,"translit":"femeni"},{"position":13,"translit":"ttebe'a"},{"position":14,"translit":"hudâye"},{"position":15,"translit":"felâ"},{"position":16,"translit":"yadillu"},{"position":17,"translit":"velâ"},{"position":18,"translit":"yeşkâ"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"ٱهْبِطَا","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ه-ب-ط","rootLatin":"h-b-ṭ","lemma":"هَبَطَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"inin ikiniz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":3,"surface":"مِنْهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o (dişil)","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"جَمِيعًۢا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-ʿ","lemma":"جَمْع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"hepiniz, topluca","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":5,"surface":"بَعْضُكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-ʿ-ḍ","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bir kısmınız","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"لِبَعْضٍ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"بَعْضٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-ʿ-ḍ","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir kısım","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"عَدُوٌّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-د-و","rootLatin":"ʿ-d-w","lemma":"عَدُوّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"düşman","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":8,"surface":"فَإِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"إِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":9,"surface":"يَأْتِيَنَّكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"أَتَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid Nunu ile mebnî","gloss":"mutlaka size gelir","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":10,"surface":"مِّنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":10,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"benim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"هُدًۭى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدًى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir hidayet, yol gösteren","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":12,"surface":"فَمَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":12,"surface":"مَنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Mübteda"},{"position":13,"surface":"ٱتَّبَعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uyarsa","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":14,"surface":"هُدَاىَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدًى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"benim hidayetim","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":14,"surface":"ىَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":15,"surface":"فَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":15,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":16,"surface":"يَضِلُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"ḍ-l-l","lemma":"ضَلَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil olduğu için merfû (damme ile)","gloss":"sapmaz","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":17,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":17,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":18,"surface":"يَشْقَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ق-و","rootLatin":"sh-q-y","lemma":"شَقِيَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil olduğu için merfû (takdîrî damme ile)","gloss":"bedbaht olmaz","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/123*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/123*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/123*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/123*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Ta-Ha 20/123*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Ta-Ha 20/123*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/123*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/123*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/123*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/123*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/123*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/123*