# Tâhâ Sûresi, 130. Âyet (20:130)

> فَٱصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ ٱلشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا ۖ وَمِنْ ءَانَآئِ ٱلَّيْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرَافَ ٱلنَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضَىٰ

*Fasbir ‘alâ mâ yekûlûne vesebbih bihamdi rabbike kable tulû'i-şşemsi vekable ġurûbihâ(s) vemin ânâ-i-lleyli fesebbih veatrâfe-nnehâri le'alleke terdâ*

**Meal (Diyanet):** O halde, onların söylediklerine sabret ve güneşin doğuşundan ve batışından önce Rabbini hamd ile tespih et. Gece vakitlerinde ve gündüzün uçlarında da tespih et ki hoşnut olasın.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/130

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi 130. ayet, Hz. Peygamber'e hitaben sabır, tesbih ve hamd kavramları etrafında bir ibadet ve direniş çağrısıdır. Ayet, zamanın belirli dilimlerinde (güneşin doğuşu/batışı, gece ve gündüz) yapılan zikir ve tesbihin önemini vurgulayarak, bu eylemlerin Allah'ın rızasına ulaşmada bir vesile olduğunu dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"فَٱصْبِرْ","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Zorluklar karşısında dayanıklı olmak, tahammül etmek ve sebat göstermek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, sabrı, nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymak olarak tanımlar. Ayetteki 'fasbir' emri, Hz. Peygamber'in müşriklerin sözlerine karşı gösterdiği metaneti ve bu metanetin ilahi bir emirle pekiştirilmesini ifade eder. Bu, sadece pasif bir bekleyiş değil, aktif bir direniş ve tahammüldür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, sabrı Kur'an'ın temel ahlaki kavramlarından biri olarak ele alır ve onu 'Allah'ın iradesine boyun eğme ve zorluklara karşı direnme' şeklinde açıklar. Ayetteki 'fasbir', peygamberin tebliğ görevini yerine getirirken karşılaşacağı muhalefet ve alaylara karşı gösterilmesi gereken kararlılığı ve azmi vurgular."}]},{"word":"وَسَبِّحْ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih etmek, O'nu yüceltmek ve şanını anmak.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tesbih' kelimesini 'Allah'ı her türlü noksanlıktan uzak tutmak ve O'nu yüceltmek' olarak açıklar. Ayetteki 'vesebbih', Hz. Peygamber'e, müşriklerin olumsuz sözlerine karşılık Allah'ı anarak ve O'nu yücelterek manevi bir güç ve huzur bulması emrini verir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, tesbihi 'Allah'ı her türlü noksanlıktan tenzih etmek ve O'nun kemal sıfatlarını anmak' olarak tanımlar. Ayetteki emir, belirli vakitlerde (güneşin doğuşu/batışı, gece ve gündüz) Allah'ı anmanın, O'na şükretmenin ve O'nu yüceltmenin önemini vurgular, bu da müminin ruhsal arınmasını sağlar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, tesbihin semantik alanını 'Allah'ı övgü ile anmak, O'nun ululuğunu ikrar etmek ve O'na ibadet etmek' şeklinde genişletir. Ayetteki 'vesebbih', sadece dil ile yapılan bir zikir değil, aynı zamanda kalben ve fiilen Allah'a yönelişi ifade eder, bu da sabırla birlikte müminin direncini artırır."}]},{"word":"بِحَمْدِ","root":"ح م د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Allah'a şükretmek, O'nu övmek ve yüceltmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, hamdı 'bir nimete karşılık yapılan övgü' olarak tanımlar. Ayetteki 'bihamdi Rabbike' ifadesi, tesbihin Allah'a şükür ve övgü ile birlikte yapılmasını emreder. Bu, Allah'ın lütuflarını idrak ederek O'nu yüceltmek ve O'na minnettar olmak anlamına gelir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, hamdı 'övgü ve şükrün birleşimi' olarak açıklar. Ayetteki bu kullanım, tesbihin kuru bir zikir olmaktan öte, Allah'ın tüm nimetlerine karşı bir şükran ifadesiyle birlikte yapılması gerektiğini vurgular. Bu, müminin Allah ile olan bağını güçlendirir."}]},{"word":"تَرْضَىٰ","root":"ر ض و","rootLatin":"r-d-y","meaning":"Allah'ın rızasını kazanmak, O'nun hoşnutluğunu elde etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, rızayı 'bir şeyden hoşnut olmak ve onu kabul etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'lealleke terda' ifadesi, sabır ve tesbih gibi ibadetlerin sonucunda Allah'ın kulundan razı olacağını ve kulun da bu rızadan dolayı hoşnut olacağını belirtir. Bu, ibadetlerin nihai amacını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, rızayı Kur'an'da 'Allah ile kul arasındaki karşılıklı hoşnutluk' olarak inceler. Ayetteki 'terda', sadece Allah'ın kuldan razı olması değil, aynı zamanda kulun da Allah'ın takdirine ve kendisine verilenlere razı olması anlamını taşır. Bu, tam bir teslimiyet ve huzur halidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["sabir","zikir","namaz","sukur","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"ٱصْبِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَبَرَ","form":"İf'al","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sabret"},{"position":2,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"şey"},{"position":4,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"diyorlar"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"سَبِّحْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سَبَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tesbih et"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"حَمْدِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hamdi"},{"position":7,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin"},{"position":7,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":8,"surface":"قَبْلَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"önce"},{"position":9,"surface":"طُلُوعِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ط-ل-ع","rootLatin":"t-l-ʿ","lemma":"طُلُوع","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"doğması"},{"position":10,"surface":"ٱلشَّمْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-م-س","rootLatin":"ş-m-s","lemma":"شَمْس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"güneşin"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"قَبْلَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"önce"},{"position":12,"surface":"غُرُوبِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ر-ب","rootLatin":"ğ-r-b","lemma":"غُرُوب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"batması"},{"position":12,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":14,"surface":"ءَانَآئِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ن-ي","rootLatin":"ʾ-n-y","lemma":"آنَاء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"saatlerinde"},{"position":15,"surface":"ٱلَّيْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْل","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"gecenin"},{"position":16,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":16,"surface":"سَبِّحْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سَبَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tesbih et"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"أَطْرَافَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-ر-ف","rootLatin":"t-r-f","lemma":"أَطْرَاف","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"taraflarını"},{"position":18,"surface":"ٱلنَّهَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهَار","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"gündüzün"},{"position":19,"surface":"لَعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Temenni","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":19,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"sen"},{"position":20,"surface":"تَرْضَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ض-ي","rootLatin":"r-d-y","lemma":"رَضِيَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"razı olursun"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *20/130*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *20/130*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/130*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/130*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/130*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/130*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/130*
- **SON DÖNEM UŞŞÂKÎ ŞEYHLERİNDEN MEHMET NUSRET  TURA HAYATI, ESERLERİ VE TASAVVUFÎ GÖRÜŞLERİ (YÜKSEK LİSANS TEZİ)** — Yusuf Yücel · *20/130*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/130*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/130*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/130*