# Tâhâ Sûresi, 131. Âyet (20:131)

> وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعْنَا بِهِۦٓ أَزْوَٰجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ ۚ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ

*Velâ temuddenne ‘ayneyke ilâ mâ metta'nâ bihi ezvâcen minhum zehrate-lhayâti-ddunyâ lineftinehum fîh(i)(c) verizku rabbike ḣayrun veebkâ*

**Meal (Diyanet):** Onlardan bazı kesimlere, kendilerini sınamak için dünya hayatının süsü olarak verdiğimiz şeylere gözünü dikme. Rabbinin rızkı daha hayırlı ve daha kalıcıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/131

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi 131. ayet, dünya nimetlerine karşı takınılması gereken tavrı ve ahiret rızkının üstünlüğünü vurgulamaktadır. Ayet, göz dikmeme, dünya hayatının süsü ve imtihan gibi temel kavramlar üzerinden insanlara bir öğüt sunar.","keyConcepts":[{"word":"تَمُدَّنَّ","root":"م د د","rootLatin":"m-d-d","meaning":"Gözünü uzatmak, dikmek, imrenmek ve hırsla bakmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Medd (مد) kelimesi, bir şeyi uzatmak, genişletmek anlamına gelir. Ayetteki 'lâ temuddenne' ifadesi, gözü bir şeye hırsla ve tamahkârca uzatmak, ona imrenmek ve onu arzulamak manasındadır. Burada dünya nimetlerine karşı aşırı bir ilgi ve hırsla bakmaktan nehyedilmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bu ayetteki 'temuddenne' ifadesi, 'gözünü dikme, bakma' anlamındadır. Dünya malına karşı hırsla bakmaktan, ona tamah etmekten sakındırılmaktadır. Bu, mecazi bir anlatım olup, kalbin o şeye yönelmesini ve ona bağlanmasını yasaklar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'medd' kökünün Kur'an'daki kullanımının genellikle bir şeyin uzatılması, genişletilmesi veya bir şeye doğru yönelme anlamlarını taşıdığını belirtir. Bu ayette ise, 'gözü uzatmak' ifadesi, dünya malına karşı duyulan aşırı arzuyu ve bu arzunun kişiyi Allah'tan uzaklaştırabileceği tehlikesini sembolize eder."}]},{"word":"أَزْوَٰجًا","root":"ز و ج","rootLatin":"z-v-j","meaning":"Çeşitler, sınıflar, benzerler veya çiftler anlamında olup, ayette dünya nimetlerinden verilen farklı zümreleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zevc (زوج) kelimesi, eş, çift ve benzer anlamına gelir. Ayetteki 'ezvâcen minhum' ifadesi, dünya nimetlerinden faydalanan farklı zümreleri, çeşitli insan gruplarını veya onlara verilen farklı türdeki nimetleri ifade eder. Bu, Allah'ın insanlara farklı şekillerde rızık verdiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Zevc, bir şeyin benzeri veya karşıtı olan şeydir. Çoğulu 'ezvâc' ise, farklı türleri ve sınıfları ifade eder. Bu ayette, dünya nimetleriyle donatılmış çeşitli insan gruplarını veya onlara verilen farklı türdeki nimetleri anlatmak için kullanılmıştır."}]},{"word":"زَهْرَةَ","root":"ز ه ر","rootLatin":"z-h-r","meaning":"Çiçek, süs, parlaklık ve geçici güzellik anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zehra (زهرة) kelimesi, çiçeğin parlaklığı ve güzelliği anlamına gelir. Ayetteki 'zehrate'l-hayâti'd-dünyâ' ifadesi, dünya hayatının geçici güzelliğini, aldatıcı cazibesini ve fani süsünü anlatır. Tıpkı bir çiçeğin kısa ömürlü ve solmaya mahkum olması gibi, dünya nimetleri de geçicidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zehr (زهر), bir şeyin parlaklığı ve güzelliğidir. 'Zehretü'd-dünyâ' ise, dünyanın süsü ve geçici güzelliğidir. Bu, dünyanın aldatıcı ve fani yönünü vurgulamak için kullanılan bir benzetmedir; insanı kendine çeken ama kalıcı olmayan bir cazibeyi ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zehra' kelimesinin Kur'an'da genellikle dünya hayatının geçici ve aldatıcı güzelliğini ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayette de, dünya nimetlerinin bir çiçek gibi kısa ömürlü ve solmaya mahkum olduğu, dolayısıyla ona bağlanılmaması gerektiği mesajı verilmektedir."}]},{"word":"لِنَفْتِنَهُمْ","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Onları imtihan etmek, denemek, sınamak ve fitneye düşürmek için anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Fitne (فتنة) kelimesi, denemek, sınamak, imtihan etmek anlamına gelir. Ayetteki 'lineftinehum' ifadesi, Allah'ın insanlara dünya nimetlerini vermesinin amacının onları bu nimetlerle denemek, şükür mü edecekler yoksa nankörlük mü edecekler diye sınamak olduğunu belirtir. Bu, bir imtihan vesilesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fitne, altını ateşte eriterek saflığını anlamak gibi, bir şeyi denemek ve sınamak demektir. Ayetteki 'lineftinehum' ifadesi, Allah'ın insanlara verdiği dünya nimetlerinin, onların sabırlarını, şükürlerini ve Allah'a bağlılıklarını ölçmek için birer imtihan aracı olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'fitne' kavramının Kur'an'da genellikle bir deneme, sınama, imtihan ve bazen de bu imtihan sonucunda ortaya çıkan kargaşa veya sapma anlamlarını taşıdığını vurgular. Bu ayette, dünya nimetlerinin insanları Allah'tan uzaklaştırıp uzaklaştırmayacağını görmek için bir sınama aracı olduğu belirtilir."}]},{"word":"رِزْقُ","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Rızık, geçimlik, Allah tarafından verilen nimet ve pay anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rızk (رزق), Allah'ın kullarına verdiği her türlü nimettir. Ayetteki 'rızku Rabbike' ifadesi, Allah'ın verdiği rızkın dünya nimetlerinden daha hayırlı ve kalıcı olduğunu vurgular. Bu rızık, sadece maddi değil, manevi nimetleri de kapsar ve ahiretteki karşılığına işaret eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rızk, Allah'ın canlılara bahşettiği ve yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli olan her şeydir. Ayetteki 'Rabbinin rızkı' ifadesi, Allah'ın lütfuyla gelen ve dünya nimetlerinin geçiciliğine karşın daha üstün ve ebedi olan rızkı ifade eder."}]},{"word":"أَبْقَىٰ","root":"ب ق ي","rootLatin":"b-q-y","meaning":"Daha kalıcı, daha sürekli ve daha ebedi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bekâ (بقاء), bir şeyin varlığını sürdürmesi, kalıcı olmasıdır. 'Ebkâ' ise, daha kalıcı, daha sürekli demektir. Ayetteki 'hayrun ve ebkâ' ifadesi, Rabbinin rızkının dünya nimetlerinden sadece daha iyi değil, aynı zamanda daha kalıcı ve ebedi olduğunu vurgular. Bu, ahiret nimetlerinin üstünlüğüne bir göndermedir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Bekâ, bir şeyin zeval bulmaması, devamlı olmasıdır. 'Ebkâ' ise, tafdil (üstünlük) sıfatı olup, diğer şeylere göre daha uzun ömürlü ve daha kalıcı olduğunu ifade eder. Bu ayette, Allah'ın rızkının dünya nimetlerinin geçiciliğine kıyasla sonsuz ve ebedi olduğunu belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dunya-ahiret-dengesi","imtihan-bela","rizik","mal-mulk","takva"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve, sakın"},{"position":2,"surface":"تَمُدَّنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-د-د","rootLatin":"m-d-d","lemma":"مَدَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nehiy harfi ve te'kid nûnu ile mebnî","gloss":"uzatma, göz dikme"},{"position":3,"surface":"عَيْنَيْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"'-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"iki gözün"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şey, kimse"},{"position":6,"surface":"مَتَّعْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ت-ع","rootLatin":"m-t-'","lemma":"مَتَّعَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"nimetlendirdik, verdik"},{"position":7,"surface":"بِهِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":8,"surface":"أَزْوَٰجًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çeşitler, zümreler"},{"position":9,"surface":"مِّنْهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":10,"surface":"زَهْرَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-ه-ر","rootLatin":"z-h-r","lemma":"زَهْرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"çiçek, süs"},{"position":11,"surface":"ٱلْحَيَوٰةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"حَيَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hayat"},{"position":12,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"أَدْنَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"dünya"},{"position":13,"surface":"لِنَفْتِنَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil Lâmı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":13,"surface":"نَفْتِنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فَتَنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile mansûb","gloss":"sınayalım"},{"position":13,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":14,"surface":"فِيهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":14,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":15,"surface":"وَرِزْقُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"رِزْقُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رِزْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"rızık"},{"position":16,"surface":"رَبِّكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbin"},{"position":16,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":17,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha hayırlı"},{"position":18,"surface":"وَأَبْقَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"أَبْقَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ب-ق-ي","rootLatin":"b-q-y","lemma":"أَبْقَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf ile merfû","gloss":"daha kalıcı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/131*
- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/131*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/131*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/131*