# Tâhâ Sûresi, 16. Âyet (20:16)

> فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَن لَّا يُؤْمِنُ بِهَا وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ فَتَرْدَىٰ

*Felâ yesuddenneke ‘anhâ men lâ yu/minu bihâ vettebe'a hevâhu feterdâ*

**Meal (Diyanet):** "Buna inanmayan ve nefsinin arzusuna uyan kimseler, seni ondan (ona hazırlanmaktan) sakın alıkoymasın, sonra helak olursun!"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/16

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, inançsızlığın ve heva peşinde koşmanın yol açtığı sapmayı ve bunun sonucunda meydana gelecek helakı vurgulamaktadır. Kelimelerin kök anlamları, bu kavramların derinliğini ve ayetin uyarıcı niteliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَصُدَّنَّكَ","root":"ص د د","rootLatin":"s-d-d","meaning":"Seni alıkoymasın, engellemesin.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sed (صد) kelimesi, bir şeyi engellemek, yolunu kesmek anlamına gelir. Ayetteki 'yaseddenneke' ifadesi, inançsızların seni hak yoldan alıkoyma çabalarına karşı bir uyarıdır ve bu engellemenin kesinlikle gerçekleşmemesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Sad (صد) fiili, bir şeyi men etmek, geri çevirmek anlamında kullanılır. Ayetteki kullanımı, 'seni ondan çevirmesin, alıkoymasın' şeklinde mecazi bir anlam taşır ve inançsızların etkisinden korunma gerekliliğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sad (صد) kökünden türeyen kelimeler, genellikle bir engeli, bir bariyeri ifade eder. Bu ayette, inançsızların mümini doğru yoldan alıkoyma çabaları, bir tür 'sedd' yani engel olarak tasvir edilir ve müminin bu engeli aşması gerektiği ima edilir."}]},{"word":"يُؤْمِنُ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnanan, iman eden.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Emn (أمن) kelimesi, korkunun zıddı olup, kalbin sükûnet bulması ve tasdik etmesi anlamına gelir. Ayetteki 'lâ yu'minu' ifadesi, kalben tasdik etmeyen, dolayısıyla korku ve şüphe içinde olan kişiyi tanımlar."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (إيمان), tasdik ve güven demektir. Ayetteki 'men lâ yu'minu bihâ' ifadesi, bahsedilen şeye (kıyamet veya Kur'an'ın hakikatine) inanmayan, onu tasdik etmeyen kişiyi işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman kavramı, Kur'an'da sadece zihinsel bir tasdik değil, aynı zamanda kalbi bir teslimiyet ve güveni ifade eder. Ayetteki 'inanmayan' ifadesi, bu teslimiyet ve güvenden yoksun olan, dolayısıyla hakikati reddeden kişiyi tanımlar."}]},{"word":"هَوَىٰهُ","root":"ه و ي","rootLatin":"h-v-y","meaning":"Hevasına, arzusuna, nefsani isteğine uyan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hevâ (هوى), nefsin şehvet ve arzularına meyletmesi, düşkün olması anlamına gelir. Ayetteki 'ittebea hevâhu' ifadesi, kişinin aklını ve vahyi değil, kendi nefsani isteklerini rehber edinmesini ifade eder ki bu da sapmanın temel nedenidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hevâ (هوى), nefsin kötü arzulara yönelmesi ve bu arzuların peşinden gitmesidir. Ayetteki kullanımı, kişinin doğru yolu bırakıp kendi sübjektif isteklerine tabi olmasını, bu yüzden de başkalarını saptırmaya çalışmasını açıklar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hevâ kelimesi, Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışımla, kişinin akıl ve vahiyden uzaklaşarak kendi sübjektif eğilimlerine tabi olmasını ifade eder. Bu ayette de 'hevasına uyan' ifadesi, inançsızlığın ve sapkınlığın bir göstergesi olarak sunulur."}]},{"word":"فَتَرْدَىٰ","root":"ر د ي","rootLatin":"r-d-y","meaning":"Helak olursun, düşersin, mahvolursun.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Redâ (ردى), helak olmak, düşmek, mahvolmak anlamına gelir. Ayetteki 'feterdâ' ifadesi, inançsızların peşinden gitmenin ve heva peşinde koşmanın kaçınılmaz sonucunu, yani manevi ve dünyevi helakı vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Redâ (ردى) fiili, bir çukura düşmek, helak olmak anlamında kullanılır. Ayetteki kullanımı, 'sen de helak olursun' şeklinde bir tehdit ve uyarıdır; inançsızların yoluna sapmanın kötü akıbetini bildirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Redâ (ردى) kelimesi, bir şeyin sona ermesi, yok olması veya kötü bir duruma düşmesi anlamındadır. Ayetteki 'feterdâ' ifadesi, müminin inançsızların etkisiyle doğru yoldan sapması durumunda karşılaşacağı nihai kötü sonu, yani helakı açıkça belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","musrikler","seytan-vesvese","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, ve"},{"position":1,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"sakın, -me"},{"position":2,"surface":"يَصُدَّنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-د-د","rootLatin":"s-d-d","lemma":"صَدَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid Nunu ile birleştiği için mebnî","gloss":"alıkoymasın"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"seni"},{"position":3,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, hakkında"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":4,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kimse"},{"position":5,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil, -mez"},{"position":6,"surface":"يُؤْمِنُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"hamza-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"inanır"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile, -e"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱتَّبَعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-3","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uydu"},{"position":9,"surface":"هَوَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-و-ي","rootLatin":"h-w-y","lemma":"هَوًى","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hevesi"},{"position":9,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":10,"surface":"تَرْدَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-د-ي","rootLatin":"r-d-y","lemma":"رَدِيَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cevap fiili olduğu için meczûm","gloss":"helak olursun"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/16*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/16*