# Tâhâ Sûresi, 44. Âyet (20:44)

> فَقُولَا لَهُۥ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهُۥ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَىٰ

*Fekûlâ lehu kavlen leyyinen le'allehu yeteżekkeru ev yaḣşâ*

**Meal (Diyanet):** "Ona yumuşak söz söyleyin. Belki öğüt alır, yahut korkar."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/44

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi'nin 44. ayeti, Firavun'a karşı tebliğde kullanılacak dilin niteliğini belirlemektedir. Ayet, 'yumuşak söz'ün (kavlen leyyinen) önemini vurgulayarak, bu yaklaşımın muhatapta 'öğüt alma' (yetekkeru) veya 'korkma' (yahşâ) gibi olumlu tepkiler doğurabileceğine işaret eder. Bu, tebliğde hikmet ve güzel öğüdün temel prensiplerinden birini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"قَوْلًا","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Bu kelime, ayette 'söz' veya 'konuşma' anlamında kullanılmış olup, tebliğde sarf edilecek ifade biçimini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavl' kelimesini 'bir düşüncenin veya fikrin dille ifade edilmesi' olarak tanımlar. Ayetteki 'kavlen leyyinen' ifadesiyle birlikte, bu, sadece sözün kendisi değil, aynı zamanda o sözün niteliğini ve sunuluş biçimini de kapsar; yani Firavun'a karşı kullanılacak tebliğ dilinin içeriği ve üslubu kastedilir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kavl' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, 'emr' (emir) veya 'nehiy' (yasaklama) gibi belirli bir hükmü değil, genel olarak muhataba yöneltilen hitabı ifade eder. 'Kavlen leyyinen' ile bu hitabın yumuşak ve nazik olması gerektiği vurgulanır."}]},{"word":"لَّيِّنًا","root":"ل ي ن","rootLatin":"l-y-n","meaning":"Bu kelime, 'yumuşak, nazik, kolay' anlamlarına gelir ve ayette 'söz'ün niteliğini belirterek, tebliğde kullanılacak üslubun sertlikten uzak olması gerektiğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'leyyin' kelimesini 'kolay, yumuşak, sert olmayan' olarak açıklar. Ayetteki 'kavlen leyyinen' ifadesi, Firavun'a karşı kullanılacak sözün, kalpleri yumuşatacak, öfkeyi dindirecek ve muhatabı dinlemeye teşvik edecek bir üslupta olması gerektiğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'leyn' kökünün 'sertliğin zıddı olan yumuşaklık' anlamına geldiğini ifade eder. Kur'an bağlamında 'kavlen leyyinen' ifadesi, sözün içeriğinin ve sunuluş biçiminin, muhatabı rencide etmeyen, kaba olmayan, aksine gönül alıcı ve ikna edici bir tarzda olması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"يَتَذَكَّرُ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Bu kelime, 'öğüt almak, hatırlamak, ibret almak' anlamlarına gelir ve yumuşak sözün Firavun'da uyandırabileceği olumlu tepkilerden birini ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'da 'hatırlama, anma, öğüt alma' gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Ayetteki 'yetekkeru' ifadesi, Firavun'un kendisine sunulan yumuşak söz sayesinde, daha önce bildiği veya fıtratında var olan hakikatleri hatırlaması, gafletten uyanması ve öğüt alması ihtimalini dile getirir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tezekkür' fiilini 'unutkanlıktan sonra hatırlama veya bir şeyi düşünerek zihinde canlandırma' olarak açıklar. Bu ayette, yumuşak sözün Firavun'un kalbindeki gaflet perdesini aralayarak, Allah'ın kudretini veya kendi acizliğini hatırlamasına, dolayısıyla öğüt almasına vesile olabileceği kastedilir."}]},{"word":"يَخْشَىٰ","root":"خ ش ي","rootLatin":"h-ş-y","meaning":"Bu kelime, 'korkmak, çekinmek, saygı duymak' anlamlarına gelir ve yumuşak sözün Firavun'da uyandırabileceği diğer bir olumlu tepkiyi, yani Allah'tan veya azabından korkmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'haşyet' kavramının Kur'an'da genellikle 'bilgiye dayalı korku, saygıyla karışık korku' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yahşâ' ifadesi, Firavun'un yumuşak sözle tebliğ edilecek hakikatler karşısında, Allah'ın azametinden veya vaat edilen azaptan dolayı bir çekinme ve korku duyması ihtimalini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'haşyet' kelimesini 'büyüklüğünden dolayı duyulan korku' olarak açıklar. Bu ayette, yumuşak sözün Firavun'un kalbinde Allah'ın kudretine ve azametine dair bir idrak uyandırarak, O'ndan korkmasına ve bu korkunun onu doğru yola sevk etmesine yol açabileceği umudu dile getirilir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tebligh","hidayet-dalalet","emr-i-maruf","soz-yalan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"قُولَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"söyleyin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için, -e"},{"position":2,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"قَوْلًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"söz","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":4,"surface":"لَّيِّنًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ل-ي-ن","rootLatin":"l-y-n","lemma":"لَيِّن","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"yumuşak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":5,"surface":"لَّعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve İstidrak","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"belki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":5,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لعلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":6,"surface":"يَتَذَكَّرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"تَذَكَّرَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"öğüt alır, hatırlar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":7,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"veya","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"يَخْشَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"kh-sh-y","lemma":"خَشِيَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû (takdirî i'râb)","gloss":"korkar","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fekûlâ"},{"position":2,"translit":"lehu"},{"position":3,"translit":"kavlen"},{"position":4,"translit":"leyyinen"},{"position":5,"translit":"le'allehu"},{"position":6,"translit":"yeteżekkeru"},{"position":7,"translit":"ev"},{"position":8,"translit":"yaḣşâ"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nâziât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/44*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/44*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/44*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *20/43-44*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *20/43-44*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk · *20/44*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk · *20/44*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *20/43-44*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *20/44*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/44*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/44*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/44*