# Tâhâ Sûresi, 45. Âyet (20:45)

> قَالَا رَبَّنَآ إِنَّنَا نَخَافُ أَن يَفْرُطَ عَلَيْنَآ أَوْ أَن يَطْغَىٰ

*Kâlâ rabbenâ innenâ neḣâfu en yefruta ‘aleynâ ev en yatġâ*

**Meal (Diyanet):** Musa ve Harun, şöyle dediler: "Ey Rabbimiz! Şüphesiz biz, onun bize karşı aşırı davranmasından yahut azmasından korkuyoruz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/45

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi'nin 45. ayeti, Musa ve Harun'un Firavun'a karşı duydukları endişeyi dile getirmektedir. Ayet, 'korkmak', 'aşırı gitmek/kötülük etmek' ve 'azgınlaşmak/haddi aşmak' gibi temel kavramlar üzerinden, ilahi görevin zorluklarını ve insanî zaafları gözler önüne sermektedir.","keyConcepts":[{"word":"نَخَافُ","root":"خ و ف","rootLatin":"h-v-f","meaning":"Musa ve Harun'un Firavun'un kendilerine zarar vermesinden duydukları endişe ve korkuyu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'havf' kelimesini, istenmeyen bir şeyin meydana gelme beklentisiyle kalpte oluşan tedirginlik olarak tanımlar. Bu ayette, Firavun'un zulmünün kendilerine ulaşmasından duyulan bir iç sıkıntısı ve endişe halini yansıtır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'havf'ı, bir şeyin şerrinden emin olmamak ve ondan sakınmak olarak açıklar. Ayetteki 'nehâfu' ifadesi, Firavun'un gücünden ve zalimliğinden kaynaklanan potansiyel bir zarara karşı duyulan ihtiyatlı bir korkuyu belirtir."}]},{"word":"يَفْرُطَ","root":"ف ر ط","rootLatin":"f-r-t","meaning":"Firavun'un kendilerine karşı aşırıya gitmesi, haddi aşması veya aceleci davranarak kötülük etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'efrata' fiilini 'acele etmek, öne geçmek' veya 'haddi aşmak' olarak açıklar. Bu ayette, Firavun'un kendilerine karşı aceleci ve ölçüsüz bir şekilde davranarak zarar vermesinden duyulan endişeyi ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'efrata' kelimesinin 'aşırıya gitmek, haddi aşmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Firavun'un kendilerine karşı zulümde ileri gitmesi, ölçüyü kaçırması ve kötülükte aşırıya kaçması ihtimalini dile getirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'f-r-t' kökünün 'bir şeyde ileri gitmek, aşırıya kaçmak, acele etmek' gibi anlamlara geldiğini vurgular. Ayetteki 'yefruta' ifadesi, Firavun'un kendilerine karşı sabırsızca ve ölçüsüzce davranarak zarar verme potansiyelini işaret eder."}]},{"word":"يَطْغَىٰ","root":"ط غ ي","rootLatin":"t-ğ-y","meaning":"Firavun'un azgınlığının, zulmünün ve haddi aşmasının artması, daha da şiddetlenmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tuğyan' kelimesini, bir şeyin haddini aşması, ölçüyü kaçırması olarak tanımlar. Bu ayette, Firavun'un zulüm ve azgınlıkta daha da ileri gitmesi, sınır tanımaması ihtimalini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'tağâ' fiilinin 'haddi aşmak, isyan etmek, zulümde ileri gitmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yetğâ' ifadesi, Firavun'un mevcut azgınlığının daha da artarak kendilerine karşı daha büyük bir zulme dönüşmesinden duyulan endişeyi yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tuğyan' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın sınırlarını aşan, kibirli ve zalim davranışları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Firavun'un ilahi emirlere karşı gelme ve insanlara zulmetme eğiliminin daha da şiddetlenmesi korkusunu dile getirir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/45*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/45*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/45*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/45*