# Tâhâ Sûresi, 45. Âyet (20:45) > قَالَا رَبَّنَآ إِنَّنَا نَخَافُ أَن يَفْرُطَ عَلَيْنَآ أَوْ أَن يَطْغَىٰ *Kâlâ rabbenâ innenâ neḣâfu en yefruta ‘aleynâ ev en yatġâ* **Meal (Diyanet):** Musa ve Harun, şöyle dediler: "Ey Rabbimiz! Şüphesiz biz, onun bize karşı aşırı davranmasından yahut azmasından korkuyoruz." **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/45 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Tâhâ Suresi'nin 45. ayeti, Musa ve Harun'un Firavun'a karşı duydukları endişeyi dile getirmektedir. Ayet, 'korkmak', 'aşırı gitmek/kötülük etmek' ve 'azgınlaşmak/haddi aşmak' gibi temel kavramlar üzerinden, ilahi görevin zorluklarını ve insanî zaafları gözler önüne sermektedir.","keyConcepts":[{"word":"نَخَافُ","root":"خ و ف","rootLatin":"h-v-f","meaning":"Musa ve Harun'un Firavun'un kendilerine zarar vermesinden duydukları endişe ve korkuyu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'havf' kelimesini, istenmeyen bir şeyin meydana gelme beklentisiyle kalpte oluşan tedirginlik olarak tanımlar. Bu ayette, Firavun'un zulmünün kendilerine ulaşmasından duyulan bir iç sıkıntısı ve endişe halini yansıtır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'havf'ı, bir şeyin şerrinden emin olmamak ve ondan sakınmak olarak açıklar. Ayetteki 'nehâfu' ifadesi, Firavun'un gücünden ve zalimliğinden kaynaklanan potansiyel bir zarara karşı duyulan ihtiyatlı bir korkuyu belirtir."}]},{"word":"يَفْرُطَ","root":"ف ر ط","rootLatin":"f-r-t","meaning":"Firavun'un kendilerine karşı aşırıya gitmesi, haddi aşması veya aceleci davranarak kötülük etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'efrata' fiilini 'acele etmek, öne geçmek' veya 'haddi aşmak' olarak açıklar. Bu ayette, Firavun'un kendilerine karşı aceleci ve ölçüsüz bir şekilde davranarak zarar vermesinden duyulan endişeyi ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'efrata' kelimesinin 'aşırıya gitmek, haddi aşmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Firavun'un kendilerine karşı zulümde ileri gitmesi, ölçüyü kaçırması ve kötülükte aşırıya kaçması ihtimalini dile getirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'f-r-t' kökünün 'bir şeyde ileri gitmek, aşırıya kaçmak, acele etmek' gibi anlamlara geldiğini vurgular. Ayetteki 'yefruta' ifadesi, Firavun'un kendilerine karşı sabırsızca ve ölçüsüzce davranarak zarar verme potansiyelini işaret eder."}]},{"word":"يَطْغَىٰ","root":"ط غ ي","rootLatin":"t-ğ-y","meaning":"Firavun'un azgınlığının, zulmünün ve haddi aşmasının artması, daha da şiddetlenmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tuğyan' kelimesini, bir şeyin haddini aşması, ölçüyü kaçırması olarak tanımlar. Bu ayette, Firavun'un zulüm ve azgınlıkta daha da ileri gitmesi, sınır tanımaması ihtimalini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'tağâ' fiilinin 'haddi aşmak, isyan etmek, zulümde ileri gitmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yetğâ' ifadesi, Firavun'un mevcut azgınlığının daha da artarak kendilerine karşı daha büyük bir zulme dönüşmesinden duyulan endişeyi yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tuğyan' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın sınırlarını aşan, kibirli ve zalim davranışları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Firavun'un ilahi emirlere karşı gelme ve insanlara zulmetme eğiliminin daha da şiddetlenmesi korkusunu dile getirir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-musa","dua","seytan-vesvese","imtihan-bela"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"قَالَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş mansûb munâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Rabbimiz"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":3,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"biz"},{"position":4,"surface":"نَخَافُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"ḫ-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"korkarız"},{"position":5,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":6,"surface":"يَفْرُطَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ر-ط","rootLatin":"f-r-ṭ","lemma":"فَرَطَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"aşırı gitmesi"},{"position":7,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerimize"},{"position":7,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":8,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"veya"},{"position":9,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":10,"surface":"يَطْغَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-غ-ي","rootLatin":"ṭ-ġ-y","lemma":"طَغَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb (takdiri fetha ile)","gloss":"azgınlaşması"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/45* - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/45* - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/45* - **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/45*