# Tâhâ Sûresi, 49. Âyet (20:49)

> قَالَ فَمَن رَّبُّكُمَا يَـٰمُوسَىٰ

*Kâle femen rabbukumâ yâ mûsâ*

**Meal (Diyanet):** Firavun, "Sizin Rabbiniz kim, ey Musa?" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/49

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Firavun'un Hz. Musa'ya yönelttiği bir soruyu içermektedir. Dilbilimsel olarak, 'kim' ve 'Rab' kavramları üzerinden ilahi otorite ve aidiyet sorgulanmaktadır. Ayet, Firavun'un kibirli ve sorgulayıcı tavrını yansıtırken, 'Rab' kelimesinin derin anlam katmanlarını ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"قَالَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Firavun'un Hz. Musa'ya hitaben 'dedi' veya 'söyledi' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول) kelimesi, bir düşünceyi veya anlamı ifade etmek için kullanılan her türlü sözlü veya yazılı beyanı ifade eder. Ayetteki kullanımı, Firavun'un Hz. Musa'ya doğrudan yönelttiği bir soruyu dile getirmesini belirtir, bu da onun otoriter ve sorgulayıcı tavrını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kavl, bir şeyin anlamını açıklamak veya bir durumu ifade etmek için kullanılan lafızdır. Bu ayetteki 'kâle' fiili, Firavun'un Hz. Musa'ya hitaben sarf ettiği sözün başlangıcını işaret eder ve bu sözün içeriğinin önemini vurgular."}]},{"word":"مَن","root":"م ن","rootLatin":"m-n","meaning":"Firavun'un, Hz. Musa ve Harun'un 'Rab'binin kim olduğunu' sorguladığı bir soru edatıdır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Men (مَن) kelimesi, akıl sahibi varlıkları sormak için kullanılan bir istifham edatıdır. Ayetteki kullanımı, Firavun'un Hz. Musa ve Harun'un iddia ettiği ilahın kimliğini merak etmesinden ziyade, onların bağlı olduğu otoriteyi küçümseyici bir şekilde sorgulamasını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Men, soru edatı olarak kullanıldığında, belirli bir şahsı veya varlığı tayin etmeyi amaçlar. Bu ayette Firavun, Hz. Musa'nın bahsettiği 'Rab' kavramının somut bir karşılığını arayarak, kendi tanrısal konumuna meydan okuyan bu yeni 'Rab'bin kim olduğunu anlamaya çalışır."}]},{"word":"رَبُّكُمَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Hz. Musa ve Harun'un 'Rabbi', yani onları terbiye eden, sahip olan, yöneten ve besleyen ilahî varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rab (رب) kelimesi, bir şeyi ıslah ederek kemale erdiren, terbiye eden, sahip olan ve yöneten anlamlarına gelir. Ayetteki 'Rabbukümâ' ifadesi, Firavun'un Hz. Musa ve Harun'un tabi olduğu, kendisinden üstün gördüğü ilahi otoriteyi sorgulamasını ifade eder. Firavun, kendi tanrılık iddiasına rağmen, bu 'Rab'bin kim olduğunu anlamaya çalışır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'Rab' kavramı, Kur'an'da 'sahip', 'efendi', 'terbiye edici' ve 'yaratıcı' gibi anlam katmanlarını içerir. Bu ayette Firavun'un 'Rabbiniz kimdir?' sorusu, sadece bir isim sormaktan öte, Hz. Musa ve Harun'un bağlı olduğu, kendisinin üstünde bir otoriteyi ve bu otoritenin mahiyetini anlamaya yönelik bir sorgulamadır. Firavun, kendi 'rab'liğini sorgulatan bu yeni 'Rab' kavramını anlamlandırmaya çalışır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rab kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah için kullanılır ve O'nun yaratma, rızık verme, terbiye etme ve hükmetme gibi sıfatlarını ifade eder. Ayetteki 'Rabbukümâ' ifadesi, Firavun'un kendi tanrılık iddiasına karşı çıkan bu yeni 'Rab'bin kim olduğunu ve ne tür bir otoriteye sahip olduğunu anlamaya yönelik bir meydan okumayı içerir."}]},{"word":"يَا مُوسَىٰ","root":"م و س","rootLatin":"m-v-s","meaning":"Firavun'un doğrudan Hz. Musa'ya hitap etmesi, soruyu ona yöneltmesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ya (يا) nida harfi, birine seslenmek için kullanılır. Ayetteki 'Ya Musa' ifadesi, Firavun'un soruyu doğrudan Hz. Musa'ya yönelttiğini, onunla yüzleştiğini ve bu sorunun muhatabının bizzat Musa olduğunu vurgular. Bu, Firavun'un otoritesini ve sorgulayıcı tavrını pekiştirir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Nida harfi olan 'ya', muhataba dikkat çekmek ve ona hitap etmek için kullanılır. Firavun'un 'Ya Musa' demesi, soruyu kişiselleştirdiğini ve Hz. Musa'dan doğrudan bir cevap beklediğini gösterir. Bu hitap, aynı zamanda Firavun'un Hz. Musa'yı muhatap alarak kendi gücünü sergileme çabası olarak da yorumlanabilir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","tevhid","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":2,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifhâm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham ismi olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":3,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كُمَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"sizin ikinizin"},{"position":4,"surface":"يَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":4,"surface":"مُوسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-س","rootLatin":"m-w-s","lemma":"مُوسَىٰ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Münâdâ olduğu için mebnî","gloss":"Musa"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/49*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/49*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/49*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/49*