# Tâhâ Sûresi, 5. Âyet (20:5)

> ٱلرَّحْمَـٰنُ عَلَى ٱلْعَرْشِ ٱسْتَوَىٰ

*Errahmânu ‘alâ-l'arşi-stevâ*

**Meal (Diyanet):** Rahman, Arş'a kurulmuştur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi'nin 5. ayeti, Allah'ın 'Rahman' ismiyle arş üzerindeki istivâsını ifade etmektedir. Bu ayet, Allah'ın mutlak egemenliğini ve kudretini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلرَّحْمَـٰنُ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın sonsuz merhamet ve şefkat sahibi olduğunu ifade eden özel bir ismidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahman kelimesi, Allah'a mahsus bir isim olup, rahmetin en geniş ve en kapsamlı şeklini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın arşa istivâsının, O'nun bu engin rahmetinin bir tecellisi olarak gerçekleştiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahman, Kur'an'da Allah'ın en temel ve evrensel niteliklerinden biri olarak öne çıkar. Bu ayette, Rahman isminin kullanılması, Allah'ın yaratılış ve yönetimdeki merhamet boyutunu, O'nun arş üzerindeki mutlak egemenliğiyle birleştirir."}]},{"word":"ٱلْعَرْشِ","root":"ع ر ش","rootLatin":"a-r-ş","meaning":"Allah'ın kudret ve egemenliğinin sembolü olan yüce makamdır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Arş, Arapların dilinde 'taht' veya 'yüksek makam' anlamına gelir. Kur'an'da ise Allah'ın kudretinin ve mülkünün sembolü olarak kullanılır. Bu ayette, Allah'ın arş üzerindeki istivâsı, O'nun tüm evren üzerindeki mutlak hükümranlığını mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Arş, varlıkların en üstünde bulunan, Allah'ın kudret ve azametinin tecelli ettiği yüce bir makamdır. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratılmışlar üzerindeki nihai otoritesini ve idaresini simgeler."}]},{"word":"ٱسْتَوَىٰ","root":"س و ي","rootLatin":"s-v-y","meaning":"Allah'ın arş üzerindeki hükümranlığını, egemenliğini ve idaresini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstevâ fiili, 'yükselmek, yerleşmek, hükmetmek' gibi anlamlara gelir. Allah hakkında kullanıldığında ise, O'nun arş üzerindeki mutlak egemenliğini ve idaresini ifade eder. Bu ayette, Rahman'ın arşa istivâsı, O'nun yaratılış ve yönetimdeki tam kontrolünü gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstevâ kelimesi, bir şeyin kemale ermesi, düzgün ve dengeli olması anlamına gelir. Allah'a nispet edildiğinde ise, O'nun arş üzerindeki hükümranlığının tam ve mükemmel olduğunu, hiçbir eksiklik ve kusur taşımadığını belirtir. Ayetteki istivâ, Allah'ın kudretinin ve yönetiminin nihai noktasıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İstevâ fiili, Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanılmasına rağmen, Allah'a nispet edildiğinde genellikle 'hükmetmek, egemen olmak, idare etmek' anlamlarını taşır. Tâhâ 5'teki kullanımı, Allah'ın arş üzerindeki mutlak ve tartışmasız otoritesini vurgular, O'nun yaratılış üzerindeki kontrolünü sembolize eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Taha sûresi 5. Âyet*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20. sure 5. ayet*
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20. sure 5. ayet*
- **Enbiyâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20. sûre 5. âyette*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20. sure 5. ayet*
- **Kalem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20. sure 5. ayet*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *20/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *20/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *20/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *20/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *20/5*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/5*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/5*
- **Vahiy ve Cebrâîl** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/5*
- **Şûrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/5*
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *20/5*
- **Nâziât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/5*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/5*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Derleme (yapay zekâ destekli) — kaynak: Ahmed Avni Konuk, Mesnevî-i Şerîf Şerhi · *20/5*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/5*
- **Hâkka Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Taha sûresi 5. Âyette*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Tâhâ, 20:5*
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Tâhâ, 20/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *20/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *20/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *20/5*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/5*
- **TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *20/5*
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *20/5*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/5*
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/5*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk · *20/5*
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *20/5*
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *20/5*
- **Fusûsu'l-Hikem Mukaddime** — Ahmed Avni Konuk · *20/5*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/5*
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *20/5*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Tâ-hâ 5*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Abdulkerim Cili · *20/5*
