# Tâhâ Sûresi, 50. Âyet (20:50)

> قَالَ رَبُّنَا ٱلَّذِىٓ أَعْطَىٰ كُلَّ شَىْءٍ خَلْقَهُۥ ثُمَّ هَدَىٰ

*Kâle rabbunâ-lleżî a'tâ kulle şey-in ḣalkahu śümme hedâ*

**Meal (Diyanet):** Musa, "Rabbimiz, her şeye hilkatini (yaratılış özelliklerini) veren, sonra onlara yol gösterendir" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/50

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi 50. ayet, Allah'ın yaratma ve hidayet etme sıfatlarını Musa peygamberin dilinden aktarır. Ayet, 'verme', 'yaratma' ve 'doğru yola iletme' fiilleri üzerinden Allah'ın evrendeki mutlak kudretini ve hikmetini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"رَبُّنَا","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Bizim Rabbimiz, terbiye eden, sahip olan ve yöneten yüce varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rabb kelimesi, aslen terbiye etmek, bir şeyi kemale erdirmek anlamındadır. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme, terbiye etme ve yönetme gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Ayetteki 'Rabbimiz' ifadesi, Musa'nın Allah'ı bu mutlak yetkileriyle tanıdığını ve O'na nispet ettiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rab, mülkün sahibi, işleri idare eden, terbiye eden demektir. Allah Teâlâ'nın isimlerinden olup, O'nun yaratma, rızık verme, yaşatma ve öldürme gibi fiillerini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Musa'nın Allah'ı, her şeyin yaratıcısı ve yöneticisi olarak tanımladığını belirtir."}]},{"word":"أَعْطَىٰ","root":"ع ط و","rootLatin":"a-t-v","meaning":"Vermiş, bahşetmiş, ihsan etmiştir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"A'tâ fiili, bir şeyi karşılıksız olarak vermek, ihsan etmek anlamına gelir. Ayetteki 'her şeye yaratılışını verdi' ifadesi, Allah'ın her varlığa kendi özgün yapısını, özelliklerini ve işlevlerini bahşettiğini, bu ihsanın ilahi bir lütuf olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"A'tâ, bir şeyi karşılıksız olarak elden vermek demektir. Ayetteki 'külli şey'in halkahu' (her şeye yaratılışını) ifadesiyle birlikte kullanıldığında, Allah'ın her varlığa, onun varoluş amacına uygun, eksiksiz ve mükemmel bir yaratılış biçimi ve donanım verdiğini anlatır."}]},{"word":"خَلْقَهُۥ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Yaratılışını, varlığını, özgün yapısını.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Halk kelimesi, yaratmak, bir şeyi yoktan var etmek veya bir şeyi belirli bir ölçüye göre biçimlendirmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'külli şey'in halkahu' ifadesi, Allah'ın her varlığa, onun varoluş gayesine uygun, kendine özgü bir yaratılış biçimi ve donanım verdiğini, bu yaratılışın bir düzen ve ölçüye göre olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk, bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmek demektir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın her varlığa, onun varoluşuna uygun, eksiksiz ve mükemmel bir yaratılış biçimi ve donanım verdiğini, bu yaratılışın ilahi bir plan ve hikmetle gerçekleştiğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Halk kavramı Kur'an'da sadece 'yaratma' fiilini değil, aynı zamanda yaratılan şeyin 'biçimini', 'yapısını' ve 'özelliğini' de ifade eder. Ayetteki 'her şeye yaratılışını verdi' ifadesi, Allah'ın her varlığa, onun varoluş amacına uygun, kendine özgü bir form ve işlev bahşettiğini, bu yaratılışın bir düzen ve ölçüye göre olduğunu vurgular."}]},{"word":"هَدَىٰ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yola iletti, rehberlik etti.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hedâ fiili, doğru yolu göstermek, rehberlik etmek anlamına gelir. Ayetteki 'sonra hidayet etti' ifadesi, Allah'ın sadece yaratmakla kalmayıp, yarattığı her varlığa, kendi varoluş amacına uygun bir yol gösterdiğini, bu yolun hem fıtrî hem de şer'î anlamda olabileceğini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidayet, lütuf ve ihsan yoluyla doğru yola iletmek demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın her varlığa, kendi varoluş amacına uygun bir yol gösterdiğini, bu yolun hayvanlar için içgüdüsel, insanlar için ise hem fıtrî hem de vahyî rehberlik olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hidayet, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir; doğru yolu göstermek, rehberlik etmek, ilahi lütuf ile doğruya yöneltmek gibi anlamları içerir. Ayetteki 'sonra hidayet etti' ifadesi, Allah'ın yaratılışın ardından, her varlığa kendi işlevini yerine getirmesi için gerekli olan rehberliği sağladığını, bu rehberliğin evrensel bir ilke olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","yaratilis","tabiat-ayetleri","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Rab"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Haber olduğu için mahallen merfû","gloss":"o ki"},{"position":4,"surface":"أَعْطَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ط-و","rootLatin":"ʿ-ṭ-w","lemma":"أَعْطَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdi"},{"position":5,"surface":"كُلَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"her"},{"position":6,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-ʾ","lemma":"شَىْء","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":7,"surface":"خَلْقَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yaratılışını"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":8,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"sonra"},{"position":9,"surface":"هَدَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yol gösterdi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Taha Suresi 50. Ayette*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Taha Suresi 50. Ayette*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/50*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/50*
- **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/50*
- **Kelime-i İsmâiliyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *20/50*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/50*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/50*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/50*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/50*
- **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/50*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/50*