# Tâhâ Sûresi, 53. Âyet (20:53)

> ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ مَهْدًا وَسَلَكَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَخْرَجْنَا بِهِۦٓ أَزْوَٰجًا مِّن نَّبَاتٍ شَتَّىٰ

*Elleżî ce'ale lekumu-l-arda mehden veseleke lekum fîhâ subulen veenzele mine-ssemâ-i mâen feaḣracnâ bihi ezvâcen min nebâtin şettâ*

**Meal (Diyanet):** "Rabbim, yeryüzünü size beşik yapan, orada size yollar açan ve size gökten yağmur indirendir." Böylece onunla sizin için yerden türlü türlü bitkileri çift çift çıkardık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/53

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi'nin 53. ayeti, Allah'ın yaratma ve rızıklandırma kudretini yeryüzünün düzenlenmesi, yolların açılması, gökten su indirilmesi ve bitkilerin yetiştirilmesi üzerinden anlatmaktadır. Ayet, 'ceale', 'mehdâ', 'selek', 'subulen', 'enzela', 'mâen', 'ahracnâ' ve 'ezvâcen' gibi temel fiil ve isimlerle bu ilahi tasarrufu dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"جَعَلَ","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi belirli bir hale getirmesi, yaratması veya tayin etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ceale' fiilinin, bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, bir şeyi yaratmak veya bir şeyi bir şey için tayin etmek gibi geniş anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ مَهْدًا' ifadesi, Allah'ın yeryüzünü insanlar için yaşanılır ve uygun bir döşek haline getirmesi, yani yaratıp düzenlemesi anlamındadır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ceale' fiilinin 'halk' (yaratma) ve 'sayrûret' (bir şeyi bir şeye dönüştürme) anlamlarını içerdiğini ifade eder. Burada yeryüzünün 'mehd' (beşik/döşek) kılınması, onun insanlar için elverişli bir yaşam alanı olarak yaratılması ve düzenlenmesi demektir."}]},{"word":"مَهْدًا","root":"م ه د","rootLatin":"m-h-d","meaning":"Yeryüzünün insanlar için rahat ve yaşanılır bir döşek, beşik gibi hazırlandığını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mehd' kelimesinin 'döşek' veya 'beşik' anlamına geldiğini ve yeryüzünün insanlar için üzerinde rahatça yaşayabilecekleri, yerleşebilecekleri bir yer olarak hazırlandığını belirtir. Bu, yeryüzünün düz ve elverişli kılınmasını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mehd' kelimesinin 'düzeltilmiş, döşenmiş yer' anlamına geldiğini ve çocukların yattığı beşiğe de bu yüzden 'mehd' denildiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, yeryüzünün insanlar için rahat ve yaşanılır bir ortam olarak düzenlenmesini vurgular."}]},{"word":"سُبُلًا","root":"س ب ل","rootLatin":"s-b-l","meaning":"Yeryüzünde insanlar için geçitler, yollar ve ulaşım imkanları yaratıldığını belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'subulen' kelimesinin 'yollar' anlamına geldiğini ve ayetteki bağlamda, Allah'ın yeryüzünde insanlar için geçitler ve ulaşım imkanları yarattığını ifade ettiğini belirtir. Bu yollar, hem fiziksel hareketliliği hem de yaşamın devamlılığını sağlar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sebil' kelimesinin 'yol' anlamına geldiğini ve çoğulu olan 'subul'un, yeryüzündeki farklı coğrafi yapıların insanlar için geçilebilir kılındığını, böylece ticaret, seyahat ve diğer insani faaliyetlerin mümkün olduğunu gösterdiğini açıklar."}]},{"word":"أَنزَلَ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Gökten suyun indirilmesi fiilini ifade eder, bu da yağmurun yağması anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'inzâl' fiilinin 'yukarıdan aşağıya indirmek' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle Allah'ın gökten yağmur indirmesi veya vahiy indirmesi bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً' ifadesi, hayatın kaynağı olan yağmurun ilahi bir lütuf olarak gönderilmesini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'n-z-l' kökünün 'iniş, aşağıya gelme' anlamlarını taşıdığını ve 'enzela' fiilinin, Allah'ın kudretiyle gökten suyun yeryüzüne indirilmesini ifade ettiğini belirtir. Bu, bitkilerin yetişmesi ve yaşamın devamı için temel bir eylemdir."}]},{"word":"أَزْوَٰجًا","root":"ز و ج","rootLatin":"z-v-c","meaning":"Bitkilerin çiftler halinde, yani farklı türlerde ve çeşitlilikte yaratıldığını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'zevç' kelimesinin 'eş, çift' anlamına geldiğini ve ayetteki 'أَزْوَٰجًا مِّن نَّبَاتٍ شَتَّىٰ' ifadesinin, bitkilerin erkekli-dişili veya farklı türlerde, çeşitlilik arz edecek şekilde yaratıldığını gösterdiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zevç' kavramının Kur'an'da sadece insanlardaki eşleşmeyi değil, aynı zamanda evrendeki her şeyin çiftler halinde yaratıldığına dair kozmik bir prensibi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'ezvâcen' kelimesi, bitkilerin de bu ilahi prensip gereği çeşitlilik ve eşleşme içinde var olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zevç' kelimesinin 'benzer, misil' ve 'tür' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'ezvâcen min nebâtin şettâ' ifadesi, bitkilerin farklı türlerde, çeşit çeşit ve birbirine benzer özellikler taşıyan çiftler halinde yaratıldığını anlatır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis","rizik","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"l-dh-y","rootLatin":"l-dh-y","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (takdiren)","gloss":"o kimse ki"},{"position":2,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"j-'-l","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı, yaptı"},{"position":3,"surface":"لَكُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-d-d","rootLatin":"r-d-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yeryüzünü"},{"position":5,"surface":"مَهْدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"m-h-d","rootLatin":"m-h-d","lemma":"مَهْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"beşik, döşek"},{"position":6,"surface":"وَسَلَكَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"سَلَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"s-l-k","rootLatin":"s-l-k","lemma":"سَلَكَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yol açtı"},{"position":7,"surface":"لَكُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":8,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":9,"surface":"سُبُلًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-b-l","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yollar"},{"position":10,"surface":"وَأَنزَلَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"n-z-l","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":11,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den, dan"},{"position":12,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-m-w","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökten"},{"position":13,"surface":"مَآءًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"m-w-h","rootLatin":"m-w-h","lemma":"مَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"su"},{"position":14,"surface":"فَأَخْرَجْنَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":14,"surface":"أَخْرَجْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"h-r-j","rootLatin":"h-r-j","lemma":"أَخْرَجَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çıkardık"},{"position":15,"surface":"بِهِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":15,"surface":"هِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onunla"},{"position":16,"surface":"أَزْوَٰجًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"z-w-j","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çeşitler, çiftler"},{"position":17,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den, dan"},{"position":18,"surface":"نَّبَاتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"n-b-t","rootLatin":"n-b-t","lemma":"نَبَات","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bitki"},{"position":19,"surface":"شَتَّىٰ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"sh-t-t","rootLatin":"sh-t-t","lemma":"شَتَّى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr (takdiren)","gloss":"çeşitli, türlü türlü"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/53*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *20/53*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk · *20/53*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/53*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/53*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/53*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/53*