# Tâhâ Sûresi, 54. Âyet (20:54)

> كُلُوا۟ وَٱرْعَوْا۟ أَنْعَـٰمَكُمْ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّأُو۟لِى ٱلنُّهَىٰ

*Kulû ver'av en'âmekum(k) inne fî żâlike leâyâtin li-ulî-nnuhâ*

**Meal (Diyanet):** Yiyin, hayvanlarınızı yayın. Şüphesiz bunda akıl sahipleri için (Allah'ın varlığını ve birliğini gösteren) deliller vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/54

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi 54. ayet, insanlara ve hayvanlara sunulan rızık ve faydalar üzerinden akıl sahiplerine yönelik ibretleri vurgulamaktadır. Ayet, 'yemek', 'otlatmak', 'hayvanlar' ve 'akıl sahipleri' gibi kavramlar aracılığıyla Allah'ın yaratmasındaki hikmetlere dikkat çekmektedir.","keyConcepts":[{"word":"كُلُوا۟","root":"أكل","rootLatin":"e-k-l","meaning":"Yemek, beslenmek fiilinin emir kipidir ve insanlara rızık olarak sunulan nimetleri tüketmelerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أكل' kelimesinin hem maddi gıdaları tüketmeyi hem de manevi faydaları elde etmeyi kapsadığını belirtir. Bu ayette ise, yeryüzünden elde edilen somut rızıkları ifade etmektedir. (el-Müfredât, s. 64)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'كلوا' fiilinin burada 'istifade edin' anlamında kullanıldığını, yani sadece bedensel doyumu değil, aynı zamanda bu nimetlerden ders çıkarmayı da içerdiğini ima eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 25)"}]},{"word":"وَٱرْعَوْا۟","root":"رعى","rootLatin":"r-a-y","meaning":"Hayvanları otlatmak, gütmek, beslemek fiilinin emir kipidir ve insanların hayvanlarına bakma sorumluluğunu ve onlardan faydalanmasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'رعى' kelimesinin hayvanları otlaklarda beslemek anlamına geldiğini ve bu ayette insanların kendi hayvanlarını otlatarak onlardan süt, et, yün gibi faydalar elde etmelerine işaret ettiğini belirtir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 298)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'رعى' kelimesinin hem hayvanları gütmeyi hem de bir şeyi gözetip korumayı ifade ettiğini belirtir. Ayette ise, hayvanların beslenmesi ve onlardan istifade edilmesi anlamında kullanılmıştır. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 3, s. 104)"}]},{"word":"أَنْعَـٰمَكُمْ","root":"نعم","rootLatin":"n-a-m","meaning":"Evcil hayvanlar, özellikle deve, sığır, koyun ve keçi gibi dört ayaklı hayvanlar anlamına gelir ve insanlara fayda sağlayan varlıkları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أنعام' kelimesinin genellikle deve, sığır, koyun ve keçi gibi evcil hayvanları ifade ettiğini ve bu hayvanların insanlara et, süt, yün ve binek gibi çeşitli faydalar sağladığını belirtir. Ayette, bu hayvanların otlatılması emriyle onların faydalarına dikkat çekilir. (el-Müfredât, s. 809)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'en'âm' kavramının Kur'an'da Allah'ın insanlara bahşettiği nimetlerden biri olarak sıkça geçtiğini ve bu hayvanların insan yaşamındaki merkezi rolünü vurguladığını belirtir. Bu ayette de, Allah'ın insanlara sunduğu rızık ve faydaların bir parçası olarak zikredilir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 195)"}]},{"word":"لَـَٔايَـٰتٍ","root":"أيي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"İşaretler, deliller, ibretler anlamına gelir ve Allah'ın kudretini ve birliğini gösteren alametleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'آية' kelimesinin 'alamet' ve 'delil' anlamına geldiğini ve Kur'an'da Allah'ın varlığını, birliğini ve kudretini gösteren her türlü olayı ve yaratılışı ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, yeryüzünden elde edilen rızıklar ve hayvanlar 'ayet' olarak sunulur. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 10)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'آيات' kelimesinin 'ibretler' ve 'öğütler' anlamında kullanıldığını, bu ayette ise yeryüzünün ve hayvanların yaratılışındaki hikmetlerin akıl sahipleri için birer ders niteliğinde olduğunu vurgular. (Umdetü'l-Huffâz, c. 1, s. 100)"}]},{"word":"ٱلنُّهَىٰ","root":"نهي","rootLatin":"n-h-y","meaning":"Akıl, idrak, zihin anlamına gelir ve doğruyu yanlıştan ayırma yeteneğine sahip olan kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'نهى' kelimesinin 'akıl' anlamına geldiğini ve bu kelimenin 'nehyetmek' (yasaklamak) kökünden türediğini, çünkü aklın insanı kötü şeylerden alıkoyduğunu belirtir. 'Üli'n-nühâ' ifadesi, akıl ve idrak sahibi kimseleri ifade eder. (el-Müfredât, s. 819)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'نُهَى' kelimesinin 'akıllar' anlamına geldiğini ve bu kelimenin, insanı yanlış ve kötü davranışlardan alıkoyan, doğruya yönelten idrak gücünü ifade ettiğini açıklar. Ayette, bu akıl sahiplerinin Allah'ın ayetlerinden ders çıkarabileceği vurgulanır. (el-Külliyyât, s. 942)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nühâ' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'akıl sahipleri' anlamında kullanıldığını ve bu kavramın, sadece bilgiye sahip olmakla kalmayıp, aynı zamanda bu bilgiyi doğru değerlendirme ve ondan ibret çıkarma yeteneğini de içerdiğini belirtir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 250)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كُلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yiyin"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"ٱرْعَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ر-ع-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَعَى","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"otlatın"},{"position":3,"surface":"أَنْعَـٰمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَام","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hayvanlar"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":4,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":7,"surface":"لَـَٔايَـٰتٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":7,"surface":"ءَايَـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"dersler"},{"position":8,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"أُو۟لِى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-و-ل","rootLatin":"a-w-l","lemma":"أُولُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sahipleri"},{"position":9,"surface":"ٱل","pos":"harf","posDetail":"Tarif Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ال","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"el-"},{"position":9,"surface":"نُّهَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ي","rootLatin":"n-h-y","lemma":"نُهَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"akıl"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Tâhâ, 20:54*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/54*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/54*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/54*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/54*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Tâhâ, 20:54*
