# Tâhâ Sûresi, 75. Âyet (20:75) > وَمَن يَأْتِهِۦ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلدَّرَجَـٰتُ ٱلْعُلَىٰ *Vemen ye/tihi mu/minen kad ‘amile-ssâlihâti feulâ-ike lehumu-dderacâtu-l'ulâ* **Meal (Diyanet):** (75-76) Her kim de O'na salih ameller işlemiş bir mü'min olarak varırsa, işte onlar için en yüksek dereceler, içinden ırmaklar akan, içinde ebediyyen kalacakları Adn cennetleri vardır. İşte bu, günahlardan temizlenenlerin mükafatıdır. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/75 --- ## Tefsir {"topics":["iman","cennet","ahiret-mukafat","dirilis"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَمَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"يَأْتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"أَتَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"İsm-i şartın fiili olduğu için meczûm","gloss":"gelirse","irabMarker":"illet harfinin hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ona/Rabbine","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"مُؤْمِنًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"inanmış olarak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":4,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gerçekten","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Tahkîk edatı"},{"position":5,"surface":"عَمِلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"işledi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِحَة","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"salih amelleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"işte","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":7,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُولَٰئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":8,"surface":"لَهُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":9,"surface":"ٱلدَّرَجَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ر-ج","rootLatin":"d-r-j","lemma":"دَرَجَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"dereceler","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":10,"surface":"ٱلْعُلَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdil","root":"ع-ل-و","rootLatin":"'-l-w","lemma":"أَعْلَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"en yüce","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}] ## Kelime Tahlili {"summary":"Tâhâ Suresi'nin 75. ayeti, iman ve salih amelin ahiretteki karşılığını, özellikle de yüksek dereceleri ve cenneti vurgulamaktadır. Ayet, müminlerin ve iyi işler yapanların Allah katındaki mertebesini dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"مُؤْمِنًا","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a inanan, güvenen ve kendini emniyette hisseden kişi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman, kalbin tasdiki ve dilin ikrarıdır. 'Emn' kökünden türemiştir ve korkunun zıddıdır. Ayetteki 'mü'minen' ifadesi, Allah'a tam bir teslimiyetle inanmış ve O'na güvenmiş bir halde gelmeyi ifade eder, bu da kişinin ahiret korkusundan emin olmasını sağlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutu'ya göre 'iman', sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a karşı tam bir güven ve teslimiyet halidir. Kur'an'da 'iman' kavramı, 'küfür' kavramının zıttı olarak, kişinin Allah'ın birliğini ve peygamberlerin getirdiklerini tasdik etmesi ve bu tasdikin eylemlerine yansıması anlamında kullanılır. Ayetteki 'mü'minen' hali, kişinin bu inanç ve güvenle Rabbine yönelmesini vurgular."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyi, doğru, faydalı ve ıslah edici ameller.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Salihât, 'salâh' kökünden gelir ve fesadın zıddıdır. Kur'an'da 'salihât' genellikle 'iman' ile birlikte zikredilir ve kişinin hem kendisi hem de toplum için faydalı, doğru ve ıslah edici eylemlerini ifade eder. Ayetteki kullanımı, kişinin Rabbine imanının pratik bir tezahürü olarak iyi işler yapmasını şart koşar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Salâh, bir şeyin doğru ve düzgün olması, bozukluğun giderilmesidir. 'Salihât', şeriatın emrettiği ve aklen güzel görülen her türlü hayırlı işi kapsar. Ayetteki 'amile' fiiliyle birlikte kullanılması, bu iyi işlerin sadece niyet değil, aynı zamanda fiiliyata dökülmüş eylemler olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'salihât' kavramının Kur'an'daki geniş anlam yelpazesine dikkat çeker. Sadece ibadetleri değil, aynı zamanda ahlaki erdemleri, sosyal adaleti ve insanlara faydalı olmayı da içerir. Ayetteki bağlamda, 'iman' ile birlikte zikredilmesi, bu amellerin Allah rızası için ve O'nun belirlediği sınırlar içinde yapılmasının önemini vurgular."}]},{"word":"ٱلدَّرَجَـٰتُ","root":"د ر ج","rootLatin":"d-r-c","meaning":"Yüksek mertebeler, kademeler veya dereceler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Derece, bir yerden diğerine yükselmek için kullanılan basamak veya mertebedir. Kur'an'da genellikle cennetteki makamların farklılığını ifade etmek için kullanılır. Ayetteki 'el-ulâ' (en üstün) sıfatıyla birlikte kullanılması, bu derecelerin çok yüksek ve değerli olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Derece, bir şeyin mertebesi veya rütbesidir. Cennet ehlinin makamları arasındaki farklılıkları ifade eder. Ayetteki 'derecât' kelimesi, müminlerin iman ve salih amelleri sayesinde ulaşacakları üstün ve farklı mertebeleri simgeler, bu da onların çabalarının karşılığını tam olarak alacaklarını gösterir."}]},{"word":"ٱلْعُلَىٰ","root":"ع ل و","rootLatin":"a-l-v","meaning":"En yüksek, en üstün, yüce.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Ulv' kökü, yüksekliği ve yüceliği ifade eder. 'Ulâ', 'a'lâ' kelimesinin müennes çoğuludur ve en yüksek, en üstün anlamındadır. Ayette 'derecât' kelimesini niteleyerek, bu derecelerin sıradan değil, en yüce ve en değerli mertebeler olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ulâ, 'a'lâ' kelimesinin çoğulu olup, üstünlük ve yücelik ifade eder. 'Derecâtü'l-ulâ' terkibi, cennetteki en yüksek ve en şerefli makamları belirtir. Bu, iman ve salih amel sahiplerine vaat edilen mükafatın büyüklüğünü ve değerini gösterir."}]}]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Vemen"},{"position":2,"translit":"ye/tihi"},{"position":3,"translit":"mu/minen"},{"position":4,"translit":"kad"},{"position":5,"translit":"‘amile"},{"position":6,"translit":"ssâlihâti"},{"position":7,"translit":"feulâ-ike"},{"position":8,"translit":"lehumu"},{"position":9,"translit":"dderacâtu"},{"position":10,"translit":"l'ulâ"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/75* - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76* - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76* - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/75* - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76* - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/75* - **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/75*