# Tâhâ Sûresi, 76. Âyet (20:76)

> جَنَّـٰتُ عَدْنٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ مَن تَزَكَّىٰ

*Cennâtu ‘âdnin tecrî min tahtihâ-l-enhâru ḣâlidîne fîhâ(c) veżâlike cezâu men tezekkâ*

**Meal (Diyanet):** (75-76) Her kim de O'na salih ameller işlemiş bir mü'min olarak varırsa, işte onlar için en yüksek dereceler, içinden ırmaklar akan, içinde ebediyyen kalacakları Adn cennetleri vardır. İşte bu, günahlardan temizlenenlerin mükafatıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/76

---

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat","takva","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"جَنَّـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"cennetler"},{"position":2,"surface":"عَدْنٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-د-ن","rootLatin":"'-d-n","lemma":"عَدْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Adn"},{"position":3,"surface":"تَجْرِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ر-ي","rootLatin":"j-r-y","lemma":"جَرَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"akar"},{"position":4,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"تَحْتِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ت-ح-ت","rootLatin":"t-h-t","lemma":"تَحْت","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altından"},{"position":5,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَنْهَـٰرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهْر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"ırmaklar"},{"position":7,"surface":"خَـٰلِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-د","rootLatin":"kh-l-d","lemma":"خَالِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"ebedi kalıcılar olarak"},{"position":8,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işte bu"},{"position":10,"surface":"جَزَآءُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"karşılığıdır"},{"position":11,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kimsenin"},{"position":12,"surface":"تَزَكَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-ك-و","rootLatin":"z-k-w","lemma":"تَزَكَّى","form":"Tefea'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"arınan"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi'nin 76. ayeti, iman ve salih amellerle gelenlerin ahiretteki mükafatını, özellikle de Adn cennetlerini ve arınmanın karşılığını vurgulamaktadır. Ayet, cennetin niteliklerini ve bu mükafatın kimlere verileceğini dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"جَنَّـٰتُ","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Bu kelime, örtmek, gizlemek anlamından türeyerek, ağaçlarla örtülü, gizlenmiş bahçeler, cennetler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'c-n-n' kökünün temel anlamının 'örtmek, gizlemek' olduğunu belirtir. Cennetin bu kökten türemesi, ağaçların toprağı örtmesi ve gözden gizlemesi nedeniyledir. Ayetteki 'cennât' kelimesi, ahiretteki mükafat yurdu olan, güzellikleri ve nimetleri ile örtülü bahçeleri ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'cennât' kelimesinin 'bahçeler' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle ahiret yurdu olan cenneti ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, müminlere vaat edilen ebedi ikametgahın güzelliğini ve çokluğunu vurgular."}]},{"word":"عَدْنٍ","root":"ع-د-ن","rootLatin":"a-d-n","meaning":"Bu kelime, bir yerde ikamet etmek, sürekli kalmak anlamından türeyerek, ebedi ikametgah olan cennetin özel bir türünü ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'adn' kelimesinin 'ikamet etmek, yerleşmek' anlamından geldiğini ve 'Cennâtü Adn' ifadesinin, içinde sürekli kalınacak, ebedi ikametgah olan cennetler anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'Adn' kelimesi, cennetin geçici değil, kalıcı bir yurt olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'adn' kökünün 'bir yerde yerleşmek, ikamet etmek' anlamını taşıdığını ve 'Adn cennetleri'nin, Allah'ın dostları için hazırladığı, ebediyen kalacakları makamlar olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, bu kelime cennetin en üstün ve kalıcı mertebelerinden birini ifade eder."}]},{"word":"خَـٰلِدِينَ","root":"خ-ل-د","rootLatin":"h-l-d","meaning":"Bu kelime, ebedi kalmak, sonsuz olmak anlamından türeyerek, cennet ehlinin orada sürekli ve kesintisiz olarak bulunacağını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'h-l-d' kökünün 'ebedi kalmak, devamlı olmak' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'hâlidîn' kelimesi, cennetteki ikametin geçici değil, sonsuz olduğunu, nimetlerin kesintiye uğramayacağını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hulûd' kelimesinin 'bir şeyin bozulmadan, değişmeden uzun süre kalması' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'hâlidîn' kelimesi, cennet ehlinin orada ölüm, hastalık veya herhangi bir eksiklik olmaksızın sürekli yaşayacaklarını anlatır."}]},{"word":"جَزَآءُ","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Bu kelime, bir fiilin karşılığı, mükafatı veya cezası anlamından türeyerek, yapılan salih amellerin ahiretteki karşılığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'c-z-y' kökünün 'bir fiilin karşılığını vermek' anlamına geldiğini belirtir. Bu karşılık, iyilik için mükafat, kötülük için ceza olabilir. Ayetteki 'cezâü' kelimesi, iman eden ve salih amel işleyenlerin hak ettikleri olumlu karşılığı, yani cenneti ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cezâ' kelimesinin Kur'an'da genellikle yapılan amellerin sonucunu ifade etmek için kullanıldığını ve bağlama göre olumlu veya olumsuz bir karşılığı işaret ettiğini belirtir. Bu ayette, 'cezâü' kelimesi, 'tezekkâ' edenlerin, yani arınanların elde edeceği mükafatı açıkça belirtir."}]},{"word":"تَزَكَّىٰ","root":"ز-ك-و","rootLatin":"z-k-v","meaning":"Bu kelime, arınmak, temizlenmek, nefsini tezkiye etmek ve gelişmek anlamlarından türeyerek, manevi olarak temizlenmeyi ve olgunlaşmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'z-k-v' kökünün Kur'an'daki temel anlamının 'arınmak, temizlenmek, büyümek ve gelişmek' olduğunu belirtir. 'Tezekkâ' fiili, kişinin nefsini kötü ahlaktan arındırarak manevi olarak yücelmesini ve olgunlaşmasını ifade eder. Ayetteki kullanımı, cennete layık olmanın temel şartlarından biri olan ahlaki ve manevi temizliği vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tezkiye' kelimesinin 'temizlemek, arındırmak ve bereketlendirmek' anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki 'men tezekkâ' ifadesi, günahlardan arınan, nefsini ıslah eden ve Allah'a itaatle temizlenen kişileri kasteder ki, bu kişiler cennet mükafatına layık görülürler."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *20/76*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/47-76*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/76*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/76*
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *20/76*