# Tâhâ Sûresi, 92. Âyet (20:92)

> قَالَ يَـٰهَـٰرُونُ مَا مَنَعَكَ إِذْ رَأَيْتَهُمْ ضَلُّوٓا۟

*Kâle yâ hârûnu mâ mene'ake iż raeytehum dallû*

**Meal (Diyanet):** (92-93) Musa, (Tur'dan dönünce) şöyle dedi: "Ey Harun! Saptıklarını gördüğün zaman bana uymana ne engel oldu? Yoksa emrime karşı mı geldin?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/92

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi 92. ayet, Hz. Musa'nın Hz. Harun'a hitabını ve İsrailoğullarının sapıtması karşısında Harun'un tutumunu sorgulamasını konu alır. Ayet, 'menaa' (engellemek), 'ra'â' (görmek) ve 'dalle' (sapmak) gibi fiiller aracılığıyla sorumluluk, gözlem ve doğru yoldan ayrılma temalarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"مَنَعَكَ","root":"م ن ع","rootLatin":"m-n-'-a","meaning":"Seni alıkoyan, engelleyen nedir?","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'men'' kelimesinin bir şeyi bir yerden veya bir kimseden uzaklaştırmak, engellemek anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Hz. Musa'nın, Harun'un İsrailoğullarını sapmaktan alıkoyma veya kendisinin doğru yolu takip etmesini engelleme konusundaki sorumluluğunu sorguladığını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'menaa' fiilinin burada 'ne alıkoydu, ne engelledi' anlamında kullanıldığını, yani Harun'un, sapıtan kavmini doğru yola döndürme veya en azından kendisinin bu sapmaya katılmasını engelleme noktasındaki pasifliğini sorguladığını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'men'' kökünün Kur'an'da genellikle bir şeyi engelleme, yasaklama veya bir amaca ulaşmayı önleme bağlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayette ise, Harun'un, kavminin sapmasını engelleme veya Musa'nın emrine uymasını engelleyen bir durum olup olmadığını sorgulayan bir anlam taşır."}]},{"word":"رَأَيْتَهُمْ","root":"ر أ ى","rootLatin":"r-'-y","meaning":"Onları gördüğün zaman, onların sapıttığını müşahede ettiğinde.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ra'â' fiilinin burada sadece gözle görmek değil, aynı zamanda idrak etmek, bilmek ve müşahede etmek anlamında kullanıldığını belirtir. Hz. Musa, Harun'un kavminin sapmasını sadece fiziksel olarak görmediğini, aynı zamanda bu sapmanın ciddiyetini idrak ettiğini varsayarak sorgulama yapar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ru'yet' kelimesinin hem gözle görmeyi hem de kalple idrak etmeyi ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'ra'eytehum' ifadesi, Harun'un kavminin sapmasını açıkça gördüğünü ve bu durumun farkında olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ra'â' fiilinin Kur'an'da genellikle sadece görsel algıyı değil, aynı zamanda bir durumu anlama, kavrama ve değerlendirme anlamını da içerdiğini belirtir. Bu ayette, Harun'un kavminin sapmasını gözlemlemesi ve bu durumun vahametini anlaması beklenir."}]},{"word":"ضَلُّوا۟","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Onlar saptılar, doğru yoldan ayrıldılar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dalâl' kelimesinin doğru yoldan sapmak, şaşırmak, kaybolmak anlamına geldiğini ifade eder. Ayette, İsrailoğullarının Allah'ın birliğinden ve Musa'nın getirdiği dinden saparak buzağıya tapma eylemini tanımlamak için kullanılmıştır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'dalle' fiilinin burada 'haktan sapmak, şaşırmak' anlamında kullanıldığını ve İsrailoğullarının tevhid inancından uzaklaşarak şirk koşmaya başladıklarını ifade ettiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'dalâl' kavramının Kur'an'da genellikle 'doğru yoldan sapma', 'hakikatten uzaklaşma' ve 'Allah'ın hidayetinden mahrum kalma' anlamlarında kullanıldığını açıklar. Bu ayette, İsrailoğullarının dinî ve ahlaki olarak büyük bir sapma içine girdiklerini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'dalâl' kelimesinin 'doğru yolu kaybetmek, şaşırmak' anlamına geldiğini ve bu ayette İsrailoğullarının tevhid inancından saparak buzağıya tapmalarını ifade ettiğini belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","hidayet-dalalet","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"يَـٰهَـٰرُونُ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ey"},{"position":2,"surface":"هَـٰرُونُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ه-ر-ن","rootLatin":"h-r-n","lemma":"هَارُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Münâdâ olduğu için merfû (damme ile mebnî)","gloss":"Harun"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham edatı olduğu için mebnî","gloss":"ne"},{"position":4,"surface":"مَنَعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ن-ع","rootLatin":"m-n-ʿ","lemma":"مَنَعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"alıkoydu"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"seni"},{"position":5,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mebnî","gloss":"iken"},{"position":6,"surface":"رَأَيْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-ʾ-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördün"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":7,"surface":"ضَلُّوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"ḍ-l-l","lemma":"ضَلَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"saptılar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/85-97*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/85-97*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/92*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/85-97*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/92*
- **Kelime-i Hârûniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *20/92*
- **Kelime-i Hârûniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *20/92*
- **Kelime-i Hârûniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *20/92*
- **Kelime-i Hârûniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *20/92*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/85-97*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/92*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/92*
