# Tâhâ Sûresi, 94. Âyet (20:94)

> قَالَ يَبْنَؤُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِى وَلَا بِرَأْسِىٓ ۖ إِنِّى خَشِيتُ أَن تَقُولَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِى

*Kâle yebne umme lâ te/ḣuż bilihyetî velâ bira/sî(s) innî ḣaşîtu en tekûle ferrakte beyne benî isrâ-île velem terkub kavlî*

**Meal (Diyanet):** Harun: "Ey anam oğlu! Saçımı sakalımı çekme. Şüphesiz ben, İsrailoğullarının arasını açtın, sözüme uymadın demenden korktum" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/94

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi 94. ayet, Harun'un Musa'ya hitabını ve eyleminin gerekçesini dilbilimsel bir derinlikle sunar. Ayet, 'korkmak', 'ayırmak' ve 'gözetmek' gibi temel fiiller üzerinden Harun'un iç dünyasını ve İsrailoğulları arasındaki potansiyel ayrılığı önleme çabasını yansıtır.","keyConcepts":[{"word":"خَشِيتُ","root":"خ ش ي","rootLatin":"h-ş-y","meaning":"Harun'un, Musa'nın kendisini İsrailoğulları arasında ayrılık çıkarmakla suçlamasından duyduğu endişe ve korkuyu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'haşyet' kelimesini, 'ta'zîmle karışık korku' olarak tanımlar ve genellikle Allah'a karşı duyulan saygılı korkuyu ifade ettiğini belirtir. Ancak bu ayette, Harun'un Musa'nın azarlamasından duyduğu saygılı endişeyi ve olası bir ithamın ağırlığını yansıtır. (el-Müfredât, s. 257)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'haşiyet'i 'korkmak' anlamında kullanır ve bu bağlamda Harun'un, Musa'nın kendisine yönelteceği bir ithamdan çekinmesini ifade eder. Burada, Harun'un Musa'nın otoritesine duyduğu saygıdan kaynaklanan bir çekince söz konusudur. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 36)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'haşyet'in 'havf'tan farklı olarak, korkulan şeyin büyüklüğünü ve yüceliğini de içeren bir korku türü olduğunu belirtir. Harun'un durumunda bu, Musa'nın peygamberlik makamına duyduğu saygıdan kaynaklanan bir endişedir ve onun gazabından çekinmeyi ifade eder."}]},{"word":"فَرَّقْتَ","root":"ف ر ق","rootLatin":"f-r-q","meaning":"Musa'nın, Harun'u İsrailoğulları arasına ayrılık sokmakla suçlayabileceği endişesini dile getirir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ferraka' fiilini 'ayırmak, bölmek' anlamında kullanır. Bu ayette, Harun'un, Musa'nın yokluğunda İsrailoğulları'nın birliğini koruyamadığı ve aralarında ihtilaf çıkmasına izin verdiği yönündeki bir ithamdan korktuğunu gösterir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 297)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'fark' kökünün 'iki şey arasına ayrım koymak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ferrakte' fiili, Harun'un, Musa'nın dönüşünde kendisini, İsrailoğulları'nın birliğini bozmakla ve onları parçalamakla suçlamasından duyduğu endişeyi vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 4, s. 119)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fark' kökünün Kur'an'da genellikle 'ayrılık, bölme, parçalama' anlamlarında kullanıldığını ve toplumsal birliğin bozulmasını ifade ettiğini belirtir. Harun'un korkusu, İsrailoğulları'nın inanç ve toplumsal bütünlüğünün bozulmasıyla ilişkilidir."}]},{"word":"تَرْقُبْ","root":"ر ق ب","rootLatin":"r-q-b","meaning":"Harun'un, Musa'nın kendisine verdiği talimatı gözetmediği, dikkate almadığı yönündeki bir ithamdan korktuğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'rakabe' fiilini 'gözetmek, beklemek, dikkat etmek' anlamlarında açıklar. Bu ayette, Harun'un, Musa'nın kendisine emanet ettiği kavmi koruma ve onların birliğini sağlama konusundaki talimatını yerine getirmediği yönündeki bir suçlamadan çekindiğini gösterir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 209)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'rakabe'nin 'bir şeyi dikkatle izlemek, gözetim altında tutmak' anlamına geldiğini belirtir. Harun'un ifadesi, Musa'nın kendisine verdiği 'sözü' yani talimatı hakkıyla gözetmediği, ona riayet etmediği yönündeki bir ithamdan duyduğu endişeyi yansıtır. (el-Külliyyât, s. 472)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'rakabe' fiilinin 'bir şeyi beklemek, gözetlemek' anlamının yanı sıra, 'bir şeye riayet etmek, onu dikkate almak' anlamını da taşıdığını ifade eder. Ayetteki kullanım, Harun'un Musa'nın talimatına uymadığı yönündeki bir suçlamadan korktuğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","soz-yalan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"يَبْنَؤُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":2,"surface":"ابْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"ابْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb","gloss":"oğlu"},{"position":2,"surface":"أُمَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-م","rootLatin":"u-m-m","lemma":"أُمّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr olması gerekirken, nidâ makamında olduğu için fetha ile mebnîdir.","gloss":"annem"},{"position":3,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapma"},{"position":4,"surface":"تَأْخُذْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için","gloss":"tutma"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"لِحْيَتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ح-ي","rootLatin":"l-h-y","lemma":"لِحْيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sakalım"},{"position":5,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim"},{"position":6,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapma"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"رَأْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ء-س","rootLatin":"r-'-s","lemma":"رَأْس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"başım"},{"position":7,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim"},{"position":8,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":8,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ben"},{"position":9,"surface":"خَشِيتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"kh-sh-y","lemma":"خَشِيَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"korktum"},{"position":10,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki"},{"position":11,"surface":"تَقُولَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı (أَن) ile mansûb olduğu için","gloss":"dersin"},{"position":12,"surface":"فَرَّقْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فَرَّقَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ayırdın"},{"position":13,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı mekan olduğu için mansûb","gloss":"arasını"},{"position":14,"surface":"بَنِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"بَنِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"oğulları"},{"position":15,"surface":"إِسْرَٰٓءِيلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-س-ر-ء-ل","rootLatin":"a-s-r-'-l","lemma":"إِسْرَائِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"İsrail"},{"position":16,"surface":"وَلَمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":17,"surface":"تَرْقُبْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ق-ب","rootLatin":"r-q-b","lemma":"رَقَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı (لَمْ) ile meczûm olduğu için","gloss":"gözetmedin"},{"position":18,"surface":"قَوْلِى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sözümü"},{"position":18,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/85-97*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/85-97*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/94*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/94*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/94*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/94*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/94*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/94*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/85-97*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/94*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/94*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/94*