# Tâhâ Sûresi, 96. Âyet (20:96)

> قَالَ بَصُرْتُ بِمَا لَمْ يَبْصُرُوا۟ بِهِۦ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِّنْ أَثَرِ ٱلرَّسُولِ فَنَبَذْتُهَا وَكَذَٰلِكَ سَوَّلَتْ لِى نَفْسِى

*Kâle basurtu bimâ lem yebsurû bihi fekabedtu kabdaten min eśeri-rrasûli fenebeżtuhâ vekeżâlike sevvelet lî nefsî*

**Meal (Diyanet):** Samiri, şöyle dedi: "Ben onların görmediği şeyi gördüm. Elçinin izinden bir avuç avuçladım da onu attım. Böyle yapmayı bana nefsim güzel gösterdi."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/20/96

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tâhâ Suresi 96. ayet, Samiri'nin Hz. Musa'nın kavmini saptırma eylemini ve bu eylemin arkasındaki motivasyonu dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'görme', 'avuçlama', 'atma' ve 'nefsin süslemesi' gibi fiiller üzerinden Samiri'nin eylemlerini ve iç dünyasını ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"بَصُرْتُ","root":"ب ص ر","rootLatin":"b-s-r","meaning":"Samiri'nin, başkalarının göremediği bir şeyi idrak etmesi ve görmesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'basar' kelimesinin hem gözle görmeyi hem de kalple idrak etmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'basurtu', Samiri'nin diğerlerinin fark edemediği, peygamberin izinden bir avuç toprak alma eylemini 'görerek' ve 'idrak ederek' gerçekleştirdiğini vurgular. Bu, sadece fiziksel bir görme değil, aynı zamanda bir kavrayış ve fırsat bilme anlamı taşır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'basar' kelimesinin mecazi kullanımlarına dikkat çeker. Burada Samiri'nin 'görmesi', sıradan bir görme değil, bir şeyi fark etme, anlama ve ona göre hareket etme anlamındadır. Diğerlerinin gaflet içinde olduğu bir durumda Samiri'nin bu 'görüşü', onun eyleminin temelini oluşturur."}]},{"word":"فَقَبَضْتُ","root":"ق ب ض","rootLatin":"k-b-d","meaning":"Samiri'nin, elçinin izinden bir avuç toprağı eliyle alması, tutması ve zapt etmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kabada' fiilinin bir şeyi elle tutmak, avuçlamak ve zapt etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fekabadtü', Samiri'nin peygamberin izinden bir avuç toprağı fiziksel olarak almasını, ele geçirmesini ifade eder. Bu eylem, onun daha sonraki sihirli eylemi için bir malzeme toplama sürecidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kabada' fiilinin 'bir şeyi avuçlamak, toplamak' anlamını vurgular. Samiri'nin 'kabdatan' (bir avuç) alması, bu fiilin somut bir nesneyi ele geçirme yönünü açıkça gösterir. Bu, onun eyleminin kasıtlı ve planlı olduğunu ortaya koyar."}]},{"word":"فَنَبَذْتُهَا","root":"ن ب ذ","rootLatin":"n-b-z","meaning":"Samiri'nin avuçladığı şeyi atması, fırlatması ve terk etmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nebeze' fiilinin bir şeyi atmak, fırlatmak ve önemsemeyerek terk etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fenebeztühâ', Samiri'nin aldığı toprağı buzağı heykeline atmasını ifade eder. Bu atma eylemi, onun sihirli etkisini gerçekleştirmek için yaptığı son adımdır ve bir şeyi bir yere bırakma, terk etme anlamını taşır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'nebeze' fiilinin bir şeyi küçümseyerek veya önemsemeyerek atmak anlamını da içerdiğini belirtir. Samiri'nin bu eylemi, onun sihirli bir etki yaratma amacını ve bu toprağı bir araç olarak kullanıp sonra 'atmasını' gösterir. Bu, aynı zamanda bir şeyi bir kenara bırakma, terk etme anlamını da taşır."}]},{"word":"سَوَّلَتْ","root":"س و ل","rootLatin":"s-v-l","meaning":"Nefsin bir şeyi güzel göstermesi, süslemesi, cazip hale getirmesi ve teşvik etmesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tesvil' kavramının Kur'an'da genellikle nefsin veya şeytanın kötü bir eylemi kişiye güzel ve cazip göstermesi anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'sevvelet lî nefsî', Samiri'nin kendi nefsinin bu sapkın eylemi ona güzel ve doğru gösterdiğini, onu bu eyleme teşvik ettiğini ifade eder. Bu, içsel bir kandırma ve süsleme eylemidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tesvil' fiilinin bir şeyi süslemek, güzel göstermek ve cazip kılmak anlamlarını taşıdığını açıklar. Samiri'nin ifadesindeki 'sevvelet lî nefsî', onun bu eylemi yapmasında nefsinin ona bu işi 'süsleyerek' ve 'cazip hale getirerek' bir motivasyon sağladığını gösterir. Bu, nefsin aldatıcı gücünü vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tesvil' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, nefsin veya şeytanın insanı kötüye yönlendirmek için bir şeyi güzel göstermesi anlamında kullanıldığını belirtir. Samiri'nin bu ifadesi, kendi eyleminin sorumluluğunu nefsinin onu kandırmasına bağladığını, nefsinin ona bu sapkınlığı 'süslediğini' ve 'kolaylaştırdığını' ifade eder."}]},{"word":"نَفْسِي","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Samiri'nin kendi benliği, iç dünyası ve arzularının kaynağı olarak ifade edilmiştir.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nefs' kavramının Kur'an'da hem bireyin özünü, benliğini hem de arzularını, isteklerini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'nefsî', Samiri'nin kendi iç dünyasını, benliğini ve bu eylemi yapmaya iten içsel dürtülerini temsil eder. Bu, onun eyleminin dışsal bir zorlamadan ziyade içsel bir motivasyondan kaynaklandığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'nefs' kelimesinin farklı anlamlarını sıralarken, insanın özünü, ruhunu ve aynı zamanda şehvet ve arzuların kaynağını ifade ettiğini belirtir. Samiri'nin 'nefsî' ifadesi, onun bu sapkın eylemi yapmasında kendi içsel arzularının ve benliğinin onu yönlendirdiğini, bu eylemi ona 'süslediğini' vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","seytan-vesvese","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"بَصُرْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصُرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördüm"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şey"},{"position":4,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatları","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":5,"surface":"يَبْصُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"يَبْصُرُ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı (لَمْ) ile meczûm","gloss":"görmediler"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onu"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":7,"surface":"قَبَضْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ب-ض","rootLatin":"q-b-d","lemma":"قَبَضَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"avuçladım"},{"position":8,"surface":"قَبْضَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ب-ض","rootLatin":"q-b-d","lemma":"قَبْضَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir avuç"},{"position":9,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":10,"surface":"أَثَرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ث-ر","rootLatin":"a-th-r","lemma":"أَثَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"izinden"},{"position":11,"surface":"ٱل","pos":"harf","posDetail":"Tarif Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ال","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"el-"},{"position":11,"surface":"رَّسُولِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"elçinin"},{"position":12,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":12,"surface":"نَبَذْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ب-ذ","rootLatin":"n-b-dh","lemma":"نَبَذَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"attım"},{"position":12,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için irabı değişmez","gloss":"böylece"},{"position":14,"surface":"سَوَّلَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ل","rootLatin":"s-w-l","lemma":"سَوَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"süsledi, yaptırdı"},{"position":15,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":15,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"bana"},{"position":16,"surface":"نَفْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"nefsim"},{"position":16,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/85-97*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/85-97*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *20/95-96*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *20/95-96*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/85-97*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/96*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/96*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/96*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *20/95-96*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/85-97*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *20/96*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *20/95-96*