# Enbiyâ Sûresi, 10. Âyet (21:10)

> لَقَدْ أَنزَلْنَآ إِلَيْكُمْ كِتَـٰبًا فِيهِ ذِكْرُكُمْ ۖ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

*Lekad enzelnâ ileykum kitâben fîhi żikrukum(s) efelâ ta'kilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, size öyle bir kitap indirdik ki sizin bütün şeref ve şanınız ondadır. Hala aklınızı kullanmayacak mısınız?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/10

---

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","ilim-hikmet","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Andolsun ki"},{"position":1,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":2,"surface":"أَنزَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdik"},{"position":3,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"size"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":4,"surface":"كِتَـٰبًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir kitap"},{"position":5,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"ذِكْرُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (mukaddem haberden sonra)","gloss":"zikriniz/şerefiniz"},{"position":6,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":7,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifhâm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı?"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":8,"surface":"تَعْقِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ق-ل","rootLatin":"ʿ-q-l","lemma":"عَقَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"akletmiyor musunuz?"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi'nin 10. ayeti, Kur'an'ın insanlık için bir şeref ve öğüt kaynağı olduğunu vurgulayarak, akıl yürütme ve düşünme yeteneğini kullanmaya davet etmektedir. Ayet, vahyin önemini ve insanın bu vahiy karşısındaki sorumluluğunu dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أَنزَلْنَآ","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi yukarıdan aşağıya indirmesi, vahiy göndermesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nüzûl (نُزُول), bir şeyin yüksek bir yerden aşağıya inmesidir. Kur'an bağlamında 'inzâl' (إِنْزَال) ve 'tenzîl' (تَنْزِيل) kelimeleri, Allah'ın vahyini peygamberine indirmesi anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'enzelnâ' (أَنزَلْنَا), Kur'an'ın ilahi menşeli olduğunu ve Allah tarafından gönderildiğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'enzelnâ' ifadesini mecazi bir anlamda değil, hakiki bir indirme olarak kabul eder. Allah'ın kelamının semadan yeryüzüne, peygamberin kalbine indirilmesi, onun ilahi kudretinin bir tezahürüdür. Ayetteki kullanımı, Kitab'ın kaynağının beşerî değil, ilahi olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'inzâl' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Vahyin indirilmesi, Allah'ın insanlıkla doğrudan iletişim kurma eylemidir ve bu eylem, Kitab'ın sadece bir metin değil, aynı zamanda ilahi bir mesaj ve rehber olduğunu gösterir. Ayetteki 'enzelnâ', bu ilahi iletişimin başlangıcını işaret eder."}]},{"word":"كِتَـٰبًا","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Yazılı metin, Allah'ın vahyini içeren kutsal kitap anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kitâb (كِتَاب), 'ketb' (كَتْب) kökünden türemiştir ve harfleri bir araya getirip yazmak anlamına gelir. Kur'an'da 'Kitâb' kelimesi, Allah'ın indirdiği vahyedilmiş metin için kullanılır. Bu ayetteki 'kitâben', Kur'an'ın yazılı bir formda, belirli bir düzen ve içerikle insanlara sunulduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kitâb, Allah'ın kelamını içeren, hükümlerini ve öğütlerini barındıran kutsal metindir. Ayetteki 'kitâben' ifadesi, sadece bir yazı değil, aynı zamanda ilahi bir yasa ve rehberlik kaynağı olduğunu gösterir. İnsanlar için gönderilmiş, okunması ve üzerinde düşünülmesi gereken bir eserdir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Kitâb' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını, ancak temel anlamının 'yazılı metin' ve 'ilahi vahiy' olduğunu belirtir. Enbiyâ 10'daki 'kitâben', Kur'an'ın insanlara hitap eden, onlara yol gösteren ve şeref kazandıran bir belge niteliğinde olduğunu vurgular."}]},{"word":"ذِكْرُكُمْ","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Sizin için bir öğüt, hatırlatma, şeref ve anılma kaynağıdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zikr (ذِكْر), hem hatırlama, öğüt alma hem de şeref ve yücelik anlamlarına gelir. Bu ayetteki 'zikrukum' (ذِكْرُكُمْ), Kur'an'ın insanlara unuttukları hakikatleri hatırlattığını, onlara öğüt verdiğini ve aynı zamanda Kur'an'a uyanlar için bir şeref ve itibar kaynağı olduğunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zikr, bir şeyi zihinde tutmak veya dil ile ifade etmektir. Kur'an'da 'zikr' kelimesi, öğüt, hatırlatma, şeref ve şan gibi farklı anlamlarda kullanılır. Enbiyâ 10'daki 'fîhi zikrukum' ifadesi, Kitab'ın içinde hem sizin için bir öğüt ve hatırlatma bulunduğunu hem de ona uymanız halinde sizin için bir şeref ve yücelik olacağını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'zikr' kelimesinin Kur'an'da 'şeref' ve 'öğüt' anlamlarını bir arada taşıdığını belirtir. Ayetteki 'zikrukum', Kur'an'ın insanlara hem manevi bir rehberlik sunduğunu hem de onlara dünyada ve ahirette izzet ve şeref kazandıracak bir yol gösterdiğini ifade eder."}]},{"word":"تَعْقِلُونَ","root":"ع-ق-ل","rootLatin":"a-q-l","meaning":"Akıl yürütmek, düşünmek, idrak etmek ve anlamak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Akl (عَقْل), bir şeyi bağlamak, tutmak ve idrak etmek anlamına gelir. Kur'an'da 'akletmek' (تَعْقِلُونَ), sadece düşünmek değil, aynı zamanda düşüncenin sonucunda doğruyu idrak edip ona göre hareket etmektir. Ayetteki 'efelâ ta'qilûn' (أَفَلَا تَعْقِلُونَ), insanları Kur'an'ın mesajı üzerinde derinlemesine düşünmeye ve onun hakikatini kavramaya teşvik eden bir soru biçimindedir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Akl, insanı diğer canlılardan ayıran, iyiyi kötüden, doğruyu yanlıştan ayırt etme yeteneğidir. Ayetteki 'ta'qilûn', Kur'an'ın sunduğu öğüt ve şerefi idrak etmek için aklın kullanılması gerektiğini vurgular. Bu, pasif bir okuma değil, aktif bir anlama ve değerlendirme sürecidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'akl' kavramının Kur'an'da sadece entelektüel bir yetenek değil, aynı zamanda ahlaki bir sorumluluk taşıdığını belirtir. Akletmek, Allah'ın ayetleri üzerinde düşünmek ve bu düşüncenin sonucunda doğru yolu bulmaktır. Enbiyâ 10'daki bu soru, insanları Kur'an'ın değerini ve kendileri için taşıdığı önemi akıllarıyla kavramaya davet eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâd Sûresi** · *21/10*
- **Sâd Sûresi** · *21/10*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/10*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/10*
- **Enbiyâ Sûresi** · *10. ÂYETLER*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21/10*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/10*
- **Enbiyâ Sûresi** · *10. ÂYETLER*