# Enbiyâ Sûresi, 108. Âyet (21:108)

> قُلْ إِنَّمَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ أَنَّمَآ إِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌ وَٰحِدٌ ۖ فَهَلْ أَنتُم مُّسْلِمُونَ

*Kul innemâ yûhâ ileyye ennemâ ilâhukum ilâhun vâhid(un)(s) fehel entum muslimûn(e)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Bana ancak, ilahınızın yalnızca bir tek ilah olduğu vahyolunuyor. Artık müslüman oluyor musunuz?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/108

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi 108. ayet, vahyin temel mesajını, yani Allah'ın birliğini ve bu birliğe teslimiyetin gerekliliğini vurgulamaktadır. Ayet, tevhid inancının merkeziliğini ve bu inanca icabetin önemini dilbilimsel olarak güçlü bir şekilde ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"يُوحَىٰٓ","root":"و ح ي","rootLatin":"v-h-y","meaning":"Allah'tan peygamberlere gizli ve hızlı bir şekilde bilgi aktarılması eylemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vahy, bir şeyi gizli ve hızlı bir şekilde bildirmektir. Bu ayetteki 'yûhâ' ifadesi, Allah'ın peygamberine, insanların idrakinden gizli ve süratli bir şekilde, ilahi bir bilgi aktardığını gösterir. Bu, peygamberin kendi düşüncesi veya çıkarımı değil, doğrudan ilahi bir bildirimdir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vahy, Allah'ın peygamberlerine gönderdiği kelamdır. 'Yûhâ' fiili, bu kelamın ilahi bir kaynak tarafından gönderildiğini ve muhatabına ulaştırıldığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, tevhid mesajının ilahi kökenli olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Vahy (wahy), Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve Allah'ın insanlarla iletişim kurma biçimini ifade eder. Bu ayetteki 'yûhâ' pasif formu, vahyin Allah'tan geldiğini ve peygamberin sadece bir alıcı olduğunu, mesajın kaynağının ilahi olduğunu net bir şekilde belirtir."}]},{"word":"إِلَـٰهُكُمْ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"İbadet edilen, tapınılan, yüceltilen ve kendisine sığınılan varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlâh, ibadet edilen, kendisine yönelinen ve hayranlık duyulan varlıktır. 'İlâhüküm' ifadesi, muhatapların ibadet ettiği veya etmesi gereken varlığı işaret eder ve ayet, bu varlığın tek olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İlâh, kulların kendisine ibadet ettiği, hayranlık duyduğu ve ihtiyaç anında yöneldiği zattır. Bu ayette 'ilâhüküm' kelimesi, insanların taptığı veya tapması gereken varlığın kimliğini belirlerken, devamındaki 'vâhid' kelimesiyle bu varlığın tekliği pekiştirilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İlâh, Kur'an'da 'tanrı' veya 'ilah' anlamında kullanılır ve genellikle ibadet ve tapınmanın nesnesi olan yüce varlığı ifade eder. 'İlâhüküm' ifadesi, muhatapların zihnindeki tanrı kavramına atıfta bulunarak, bu tanrının tek ve biricik olduğunu ilan eder."}]},{"word":"وَٰحِدٌ","root":"و ح د","rootLatin":"v-h-d","meaning":"Tek, biricik, eşi ve benzeri olmayan.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vâhid, tek ve biricik demektir. Bu ayette 'ilâhün vâhid' ifadesi, ibadet edilen varlığın sayıca tek olduğunu, birden fazla olmadığını ve dolayısıyla ortak kabul etmediğini açıkça belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vâhid, bölünemeyen, parçalanamayan ve benzeri olmayan tek varlıktır. Allah için kullanıldığında, O'nun zatında, sıfatlarında ve fiillerinde eşsiz ve biricik olduğunu ifade eder. Ayetteki 'vâhid' kelimesi, tevhid inancının özünü teşkil eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Vâhid, zâtında, sıfatlarında ve fiillerinde şeriki (ortağı) olmayan demektir. 'İlâhün vâhid' terkibi, Allah'ın mutlak birliğini, O'nun dışında ibadete layık başka bir varlık olmadığını vurgular."}]},{"word":"مُّسْلِمُونَ","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Allah'a teslim olanlar, O'nun emirlerine boyun eğenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İslâm, Allah'a tam bir teslimiyetle boyun eğmek ve O'nun hükümlerine rıza göstermektir. 'Müslimûn' ise bu teslimiyeti gerçekleştiren kişilerdir. Ayetteki soru, tevhid mesajına icabet edip Allah'a teslim olup olmayacaklarını sorgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Müslim, Allah'a itaat eden ve O'nun emirlerine boyun eğen kimsedir. 'Fəhəl entüm müslimûn' ifadesi, bu tevhid mesajını duyduktan sonra, bu gerçeğe teslim olup olmayacakları konusunda muhataplara bir çağrı ve sorgulama niteliğindedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İslâm, Kur'an'ın merkezî kavramlarından biri olup, 'teslimiyet' anlamına gelir. 'Müslimûn' ise bu teslimiyeti gerçekleştiren, yani Allah'ın iradesine boyun eğen kişilerdir. Ayet, tevhidin kabulünün doğal bir sonucu olarak, bu teslimiyetin beklenip beklenmediğini sorar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","vahiy-kuran","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak, sadece"},{"position":3,"surface":"يُوحَىٰٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ح-ي","rootLatin":"w-h-y","lemma":"وَحْي","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"vahyolunur"},{"position":4,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":4,"surface":"َّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bana"},{"position":5,"surface":"أَنَّمَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ki, ancak"},{"position":6,"surface":"إِلَـٰهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"إِلَاه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"tanrı"},{"position":6,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":7,"surface":"إِلَـٰهٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"إِلَاه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"tanrı"},{"position":8,"surface":"وَٰحِدٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"tek"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":9,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı, mi"},{"position":10,"surface":"أَنتُم","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"siz"},{"position":11,"surface":"مُّسْلِمُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"مُسْلِم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"müslümanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enbiyâ Sûresi** · *21/108*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/108*