# Enbiyâ Sûresi, 112. Âyet (21:112)

> قَـٰلَ رَبِّ ٱحْكُم بِٱلْحَقِّ ۗ وَرَبُّنَا ٱلرَّحْمَـٰنُ ٱلْمُسْتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ

*Kâle rabbi-hkum bilhakk(i)(k) verabbunâ-rrahmânu-lmuste'ânu ‘alâ mâ tasifûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Peygamber), "Ey Rabbim! Hak ile hüküm ver. Bizim Rabbimiz, sizin nitelemelerinize karşı yardımı istenecek olan Rahman'dır" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/21/112

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Enbiyâ Suresi'nin 112. ayeti, peygamberin Allah'a yakarışını ve müşriklerin isnatlarına karşı Allah'ın Rahman sıfatına sığınmasını ifade eder. Ayet, 'hüküm', 'hak', 'Rahman' ve 'yardım isteme' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adalet ve merhamet arasındaki ilişkiyi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱحْكُم","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Peygamberin Allah'tan, kendisi ile müşrikler arasında adaletle hükmetmesini istemesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hükm' kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyi engellemek' olduğunu belirtir. Bu bağlamda, Allah'ın hükmetmesi, hak ile batılı birbirinden ayırarak batılın yayılmasını engellemesi ve hakka üstünlük vermesi anlamındadır. Peygamberin talebi, ilahi adaletin tecelli etmesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hükmet' ifadesini 'ayırt et' veya 'karar ver' olarak açıklar. Ayetteki 'hüküm', peygamber ile kavmi arasındaki ihtilafta Allah'ın kesin ve adil bir karar vermesi, haklıyı haksızdan ayırması anlamını taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hükm' kavramının Kur'an'da hem 'yargılama' hem de 'hikmet' anlamlarını içerdiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın mutlak adaletle yargılaması ve nihai kararı vermesi anlamında olup, peygamberin ilahi otoriteye teslimiyetini gösterir."}]},{"word":"بِٱلْحَقِّ","root":"ح ق ق","rootLatin":"h-k-k","meaning":"Allah'ın hükmünün mutlak adalet ve gerçeklik üzere olmasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hak' kelimesini 'doğruluk, gerçeklik ve adalet' olarak açıklar. Ayetteki 'bi'l-hakk' ifadesi, Allah'ın hükmünün şüpheden uzak, tam ve eksiksiz bir adaletle gerçekleşmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hak' kelimesinin 'bir şeyin sabit ve doğru olması' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, peygamberin Allah'tan istediği hükmün, batıldan arınmış, mutlak gerçekliğe dayalı ve adil olmasıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hak' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, bu ayette ise 'adalet, doğruluk ve gerçeklik' anlamında kullanıldığını ifade eder. Peygamber, Allah'ın hükmünün bu nitelikleri taşımasını talep etmektedir."}]},{"word":"ٱلرَّحْمَـٰنُ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın geniş ve kuşatıcı merhametini ifade eden özel bir ismidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rahman' isminin 'rahmet' kökünden geldiğini ve Allah'ın rahmetinin genişliğini, tüm varlıkları kuşattığını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, müşriklerin isnatlarına karşı sığınılan Rahman ismi, Allah'ın merhametinin ve lütfunun sonsuzluğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'Rahman' isminin sadece Allah'a mahsus olduğunu ve O'nun rahmetinin tüm yaratılmışları kapsadığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, peygamberin, müşriklerin iftiralarına karşı Allah'ın engin merhametine ve yardımına olan güvenini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rahman' isminin Kur'an'da Allah'ın en temel ve evrensel merhametini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, peygamberin 'Rahman' ismine sığınması, ilahi merhametin, haksızlığa uğrayanlara yardım etme ve onları koruma yönünü öne çıkarır."}]},{"word":"ٱلْمُسْتَعَانُ","root":"ع و ن","rootLatin":"a-v-n","meaning":"Yardım istenen, kendisinden yardım talep edilen varlık.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'müste'ân' kelimesinin 'istif'al' babından ism-i mef'ul olduğunu ve 'yardım istenen' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'Rabbimiz Rahman olan, kendisinden yardım istenendir' ifadesi, tüm zorluklar ve iftiralar karşısında yegane yardım kaynağının Allah olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'avun' kökünün 'yardım etmek' anlamına geldiğini ve 'müste'ân'ın ise 'yardımına başvurulan' demek olduğunu belirtir. Bu ayette, peygamberin müşriklerin isnatlarına karşı Allah'tan yardım dilemesi, O'nun mutlak kudretine ve desteğine olan inancını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'avun' kelimesinin 'birine destek olmak' anlamında kullanıldığını ifade eder. 'el-Müste'ân' ise, kulların zor anlarında sığınıp yardım dilediği tek merci olan Allah'ı ifade eder. Ayette, peygamberin bu sıfatla Allah'a yönelmesi, O'nun her şeye gücü yeten ve her durumda yardım eden olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dua","adalet","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş muzâf olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbim"},{"position":3,"surface":"ٱحْكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حُكْم","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"hükmet"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hakikat"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Rabbimiz"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"bizim"},{"position":6,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Sıfat","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَان","form":"Fa'lân","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"Rahman"},{"position":7,"surface":"ٱلْمُسْتَعَانُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-و-ن","rootLatin":"'-w-n","lemma":"اِسْتِعَانَة","form":"İstif'âl","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İkinci haber olduğu için merfû","gloss":"yardım istenen"},{"position":8,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"şey"},{"position":10,"surface":"تَصِفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ص-ف","rootLatin":"w-s-f","lemma":"وَصْف","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"vasfettiğiniz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21. sure 112. ayette*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21. sure 112. ayette*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21. sure 112. ayette*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/112*
- **Enbiyâ Sûresi** · *21/112*
- **Enbiyâ Sûresi** · *112. ÂYETLER*